Sớm mở rộng hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị

Khu vực ven sông Vĩnh Điện, trung tâm của đô thị Điện Bàn chưa được đầu tư hệ thống thu gom và xử lý nước thải đô thị. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Dù đô thị Điện Bàn đã được hình thành cách đây hơn 10 năm (thị xã Điện Bàn cũ được thành lập vào năm 2015 với 7 phường), nhưng đến nay vẫn chưa được đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị đồng bộ.

Theo ghi nhận của phóng viên tại đoạn ven sông Vĩnh Điện thuộc phường Điện Bàn, dù là tuyến sông vừa cấp nước tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp với diện tích lớn, vừa cấp nước sinh hoạt, nhưng có một số cống thoát nước mưa bị nước thải xâm nhập và chảy ra sông.

Tại cửa cống hộp thoát nước mưa chảy ra sông Vĩnh Điện ở đối diện với số nhà 17 đường Nguyễn Văn Trỗi (phường Điện Bàn), có đến 2 ống tròn bằng chất liệu nhựa PVC được lắp đặt lồng trong cống, trong đó có 1 ống chảy ra nước có mùi hôi, chỉ cách hạ lưu cửa lấy nước vào bể hút của nhà máy nước Vĩnh Điện và trạm bơm cấp nước cho nhà máy nước Hội An khoảng 400m.

Tại vị trí đối diện kiệt số 47 đường Phan Thành Tài (phường Điện Bàn), có dòng nước thải đen ngòm chảy ra sông, chỉ cách cửa lấy nước của trạm bơm Vĩnh Điện khoảng 200m về phía thượng lưu…

Bà Trần Thị Thảo (người dân ở đường Phan Thành Tài, phường Điện Bàn) cho hay: “Ở khu vực này chưa có hệ thống thu gom và xử lý nước thải. Vào mùa nắng thì nước thải cũng theo các cống thoát nước mưa chảy ra sông Vĩnh Điện và đồng ruộng”.

Còn ông Trương Đình Nhật (người dân ở đường Nguyễn Văn Trỗi, phường Điện Bàn) đề nghị: “Trên địa bàn phường Điện Bàn đang triển khai một số dự án đường giao thông, khu dân cư nhưng thi công dang dở, chậm hoàn thành và nhiều tuyến đường đã xuống cấp. Thành phố và chính quyền địa phương cần quan tâm, chỉ đạo triển khai hoàn thành các công trình đang thi công dang dở và nâng cấp các tuyến đường, trong đó, cần bổ sung hệ thống thu gom nước thải đô thị”.

Ống xả nước thải ra sông Vĩnh Điện ở đối diện số nhà 17 đường Nguyễn Văn Trỗi (phường Điện Bàn). Ảnh: HOÀNG HIỆP

Tại đô thị Ái Nghĩa (xã Đại Lộc), một nghịch lý là dù đã có hệ thống thu gom và xử lý nước thải, nhưng chỉ được đầu tư ở một khu vực dân cư nhỏ với công suất xử lý nước thải theo thiết kế chỉ 450m³/ngày, chưa bằng 10% công suất vận hành của nhà máy nước Ái Nghĩa đang cấp nước sinh hoạt cho người dân (5.500m3/ngày). Vì thế, nước thải sinh hoạt tại khu vực đô thị này vẫn đang theo các cống thoát nước mưa và kênh, mương chảy ra sông Vu Gia và ruộng đồng.

Ông Nguyễn Thành Dương (người dân ở đường Quang Trung, xã Đại Lộc) thông tin: “Dọc đoạn bờ sông Vu Gia chảy qua khu vực Ái Nghĩa có khoảng 6 cửa cống thoát nước mưa ra sông. Vào mùa nắng, nước thải chảy ra các cửa cống này đen ngòm và bốc mùi hôi thối. Người dân mong thành phố sớm đầu tư hoàn thiện hệ thống thu gom, nước thải ở khu vực Ái Nghĩa để đảm bảo chất lượng nguồn nước sinh hoạt”.

Trước tình trạng nước thải đô thị chảy ra sông Vu Gia, vào tháng 7/2025, Sở Xây dựng đề xuất lãnh đạo thành phố về chủ trương đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải đô thị tại xã Đại Lộc để đảm bảo an toàn nguồn nước cấp cho các nhà máy nước ở hạ lưu, trong đó có khu vực trung tâm thành phố Đà Nẵng.

Tại Công văn số 408/UBND-SXD ngày 21/7/2025, UBND thành phố đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành khảo sát thực trạng và đề xuất giải pháp thu gom, xử lý nước thải khu vực xã Đại Lộc và phía đông nam xã Hà Nha (khu vực dân cư đông đúc) phù hợp với địa hình hiện trạng và một số quy hoạch định hướng đã được phê duyệt.

Theo số liệu từ Sở Xây dựng, đối với các khu vực phát triển đô thị còn lại trên địa bàn tỉnh Quảng Nam (cũ), tỷ lệ thu gom nước thải còn khá thấp.

Nước thải chảy từ cống thoát nước mưa ra sông Vu Gia đoạn gần cầu Ái Nghĩa. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Chẳng hạn, tại đô thị Tam Kỳ, trạm xử lý nước thải Tam Kỳ (phường Hương Trà) có công suất thiết kế 8.000m3/ngày, nhưng công suất vận hành chỉ đạt trung bình khoảng 2.800m3/ngày do hệ thống thu gom nước thải mới chỉ được đầu tư, vận hành ở một phần các phường Tam Kỳ, Bàn Thạch, Hương Trà. Công suất vận hành nói trên thấp hơn rất nhiều so với công suất vận hành cấp nước sinh hoạt của nhà máy nước Tam Kỳ (26.989m3/ngày).

Tương tự, tại đô thị Hội An, trạm xử lý nước thải sinh hoạt Hội An (phường Hội An Đông) có công suất thiết kế 6.750m3/ngày, nhưng công suất vận hành trung bình khoảng 1.800m3/ngày do chỉ mới thu gom được nước thải ở một phần các phường Hội An, Hội An Tây, cũng thấp hơn rất nhiều so với công suất cấp nước bình quân của nhà máy nước Hội An (14.645m3/ngày)…

Trước tình hình trên, Sở Xây dựng tiếp tục đề nghị UBND thành phố chỉ đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng hoàn thiện hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tại khu vực phát triển đô thị thuộc xã Đại Lộc và vùng lân cận. Đồng thời, đề xuất giải pháp phát triển hệ thống thu gom, xử lý nước thải phù hợp tại các khu vực đô thị Tam Kỳ, Hội An, Điện Bàn.