Sống thọ như người Nhật: Điều gì đáng học, điều gì không nên rập khuôn?

Những thói quen sống khỏe của người Nhật đáng học hỏi

Ăn đa dạng, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng

Chế độ ăn đa dạng, cân đối là một trong những nền tảng quan trọng giúp duy trì sức khỏe và hướng tới sống thọ. Bữa ăn truyền thống của người Nhật thường kết hợp cơm, cá, rau củ và các sản phẩm từ đậu nành, cung cấp protein, chất xơ, vitamin và khoáng chất từ nhiều nguồn thực phẩm.

Điều đáng học không phải là phải ăn đúng thực đơn Nhật Bản, mà là duy trì sự đa dạng và cân đối. Người Việt có thể áp dụng bằng cách ăn cá, trứng, thịt nạc, đậu phụ, rau xanh và trái cây, đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống nhiều đường.

Không cần sử dụng thực phẩm nhập khẩu hay theo đuổi chế độ ăn đặc biệt. Những nguyên liệu quen thuộc, được lựa chọn và chế biến hợp lý, vẫn có thể tạo nên chế độ ăn tốt cho sức khỏe.

Bữa ăn truyền thống của người Nhật thường kết hợp cơm, cá, rau củ và các sản phẩm từ đậu nành. Ảnh minh họa AI.

Biến vận động thành một phần của cuộc sống

Đi bộ, làm vườn, đi chợ hoặc chủ động di chuyển trong ngày đều góp phần tăng hoạt động thể chất. Đây là cách tiếp cận dễ duy trì hơn việc chỉ tập luyện cường độ cao trong những khoảng thời gian ngắn.

Vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát đường huyết và duy trì sức mạnh cơ bắp. Với người cao tuổi, các bài tập phù hợp còn giúp rèn luyện khả năng giữ thăng bằng và tự thực hiện công việc thường ngày.

Người Việt có thể bắt đầu bằng việc đi bộ, hạn chế ngồi liên tục và kết hợp các bài tập tăng sức mạnh, thăng bằng tùy thể trạng. Điều quan trọng là duy trì đều đặn, không nhất thiết phải bắt chước cách sinh hoạt của người Nhật.

Chủ động phòng bệnh, không chờ xuất hiện triệu chứng

Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn và vận động mà còn liên quan đến khả năng phát hiện, quản lý các bệnh mạn tính. Theo dõi huyết áp, đường huyết, mỡ máu; tầm soát bệnh theo độ tuổi và nguy cơ; tuân thủ điều trị nếu mắc bệnh mạn tính là những việc thiết thực để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Những điều không nên bắt chước máy móc

- Coi một thực phẩm là bí quyết sống thọ: Trà xanh, đậu nành, cá hay thực phẩm lên men thường được nhắc đến khi nói về sức khỏe người Nhật. Tuy nhiên, không có một loại thực phẩm nào có thể thay thế chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh.

Lợi ích sức khỏe phụ thuộc vào lượng sử dụng, cách chế biến và tổng thể chế độ ăn. Uống trà xanh không đường có thể là lựa chọn phù hợp nhưng không thể bù đắp cho tình trạng thiếu ngủ, ít vận động hoặc kiểm soát bệnh mạn tính kém. Thay vì tìm kiếm một món ăn được quảng bá là bí quyết trường thọ, nên tập trung xây dựng những thói quen có thể duy trì lâu dài.

- Áp dụng cứng nhắc khẩu phần ăn ít: Khẩu phần ăn vừa phải giúp kiểm soát năng lượng nạp vào, đặc biệt ở người thừa cân hoặc có nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng. Tuy nhiên, ăn vừa đủ không có nghĩa là càng ăn ít càng tốt.

Ở người cao tuổi, việc giảm khẩu phần quá mức có thể khiến cơ thể thiếu năng lượng và protein, làm tăng nguy cơ mất cơ, suy dinh dưỡng và suy giảm khả năng vận động.

Vì vậy, cần điều chỉnh lượng ăn theo tuổi tác, thể trạng và mức độ hoạt động. Người có cân nặng ổn định, dinh dưỡng đầy đủ có thể cần cách ăn khác với người đang thừa cân hoặc người cao tuổi bị sụt cân không chủ ý.

Người Việt nên bắt đầu từ đâu để sống khỏe, sống thọ?

Thay vì sao chép thực đơn và lối sống của người Nhật, mỗi người có thể bắt đầu từ những thay đổi phù hợp với thói quen sinh hoạt hằng ngày:

Ăn đa dạng, tăng rau củ, duy trì đủ protein và hạn chế thực phẩm quá mặn.
Đi bộ thường xuyên, giảm thời gian ngồi lâu và tập luyện phù hợp với thể trạng.
Ngủ đủ, tránh thuốc lá và hạn chế rượu bia.
Theo dõi sức khỏe, khám và điều trị bệnh theo hướng dẫn chuyên môn.
Khi lớn tuổi, chú ý cả cân nặng, khối cơ, khả năng nhai nuốt và nguy cơ suy dinh dưỡng.