Sống trong chung cư gần 50 năm tuổi, hàng trăm hộ dân nơm nớp lo sợ

Khu chung cư Quang Trung thuộc phường Thành Vinh. (Nguồn: Lao Động)

Từng được xem là khu tập thể kiểu mẫu của thành phố Vinh (cũ) trong những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất.

Tuy nhiên đến nay, khu chung cư Quang Trung, phường Thành Vinh nay đã trở thành nỗi lo thường trực của hàng trăm hộ dân khi các dãy nhà xuống cấp nghiêm trọng sau gần nửa thế kỷ sử dụng.

Sự già nua của thời gian cùng với quá tải hạ tầng đang đặt ra yêu cầu cấp bách về xây dựng lại, bảo đảm an toàn tính mạng và ổn định đời sống người dân.

Từ khu tập thể kiểu mẫu đến nỗi ám ảnh an toàn

Khu chung cư Quang Trung, phường Thành Vinh được xây dựng từ năm 1976, là nơi sinh sống của hàng nghìn cán bộ, công nhân viên trong thời kỳ bao cấp. Khi mới hoàn thành, đây từng là biểu tượng của nếp sống đô thị hiện đại.

Tuy nhiên, trải qua gần 50 năm, nhiều dãy nhà tại đây đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, nhất là trong mùa mưa bão.

Ghi nhận thực tế cho thấy các dãy nhà C2, C3, C4, C5, C6, D2 đều trong tình trạng hư hỏng rõ rệt. Tường nhà bong tróc từng mảng, trần xuất hiện nhiều vết nứt sâu, có nơi lộ cả lõi thép. Cầu thang sắt hoen gỉ, lan can rung lắc, thậm chí có đoạn nghiêng hẳn ra ngoài, khiến người dân luôn bất an mỗi khi di chuyển.

Anh Nguyễn Văn Hải, một cư dân sinh sống lâu năm tại khu chung cư C4, cho biết các căn hộ tại đây đều nhỏ hẹp, chỉ vài chục mét vuông, sinh hoạt chật chội, ẩm thấp.

Trần nhà thường xuyên bong tróc, rơi vữa, buộc gia đình tôi phải thuê thợ che chắn bằng mái tôn để tránh nguy hiểm. Đã có người bị vữa rơi trúng đầu phải nhập viện. Những ngày mưa gió, cả khu gần như thức trắng vì lo sợ.

Không chỉ kết cấu xây dựng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật tại các khu nhà này cũng đã quá tải. Dây điện chằng chịt, nhiều đoạn quấn chồng lên nhau; ổ cắm cháy sém; đèn hành lang mờ đục.

Người dân phải tự góp tiền thay dây, lắp thêm đèn để duy trì sinh hoạt tối thiểu, song nguy cơ mất an toàn về điện vẫn hiện hữu.

Theo kết quả kiểm định của ngành chức năng, phần lớn các tòa nhà trong khu chung cư Quang Trung đã xuống cấp ở cấp độ D - mức nguy hiểm nhất, không còn đảm bảo an toàn sử dụng lâu dài.

Tuy vậy, hàng trăm hộ dân vẫn đang phải sinh sống tạm bợ trong điều kiện thiếu thốn và nguy hiểm.

Theo Sở Xây dựng, trên địa bàn Nghệ An hiện có 23 nhà chung cư cũ được xây dựng và đưa vào sử dụng trong giai đoạn 1976–1982. Đến nay, 17 nhà đã được phá dỡ, đạt tỷ lệ 74%, đưa Nghệ An trở thành một trong những địa phương có kết quả cải tạo chung cư cũ cao trên cả nước.

Tuy nhiên, vẫn còn 6 nhà chung cư chưa được phá dỡ, tập trung tại khu chung cư Quang Trung, phường Thành Vinh gồm 5 nhà khu C (C2–C6) và 1 nhà khu D2.

Các nhà chung cư này được xây dựng, đưa vào sử dụng từ những năm 1980, hiện nay đều đã xuống cấp, mất mỹ quan đô thị, ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.

Khu chung cư Quang Trung thuộc phường Thành Vinh. (Nguồn: Lao Động)

Đẩy nhanh tiến độ cải tạo, tháo gỡ “nút thắt” tái định cư

Trước thực trạng khu chung cư xuống cấp nghiêm trọng, từ hơn 10 năm trước, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An đã phê duyệt dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư Quang Trung. Dự án được giao cho Công ty CP Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội số 30 làm chủ đầu tư. T

heo phương án, các hộ dân tại nhà C5, C6 được bố trí tái định cư tại chung cư CT3A; các hộ tại nhà C2, C3, C4 được bố trí tại chung cư CT3B. Tuy nhiên tiến độ dự án rất chậm.

Đến thời điểm hiện tại mới có tòa nhà CT3A đã hoàn thành phần thô, các hạng mục trát trong nhà và sơn bả mặt ngoài đạt 100% khối lượng. Hạ tầng kỹ thuật đang được triển khai đồng bộ.

Chủ đầu tư dự kiến hoàn thành nghiệm thu xây dựng vào ngày 30/7, bàn giao và đưa công trình vào sử dụng trước ngày 30/8/2026. Đối với CT3B, công trình đang thi công tầng 14, mục tiêu hoàn thành trong quý I/2027.

Tuy nhiên, theo Ủy ban Nhân dân phường Thành Vinh, quá trình triển khai dự án vẫn còn một số vướng mắc. Trước hết là chính sách hỗ trợ tiền tạm cư cho người dân trong thời gian chờ bố trí nhà mới.

Hiện các quy định chủ yếu áp dụng cho dự án thu hồi đất, trong khi cải tạo chung cư cũ chưa có hướng dẫn cụ thể, gây khó khăn cho việc xây dựng phương án hỗ trợ phù hợp.

Vấn đề thứ hai là bồi thường đối với phần diện tích cơi nới. Theo quy định hiện hành, chỉ các hạng mục cơi nới hình thành trước ngày 1/7/2004 mới được hỗ trợ 50% giá trị tài sản.

Qua rà soát, có 21 hộ dân cơi nới sau thời điểm này, với tổng giá trị khoảng 700 triệu đồng, chưa thuộc diện được hỗ trợ. Địa phương kiến đã nghị xem xét hỗ trợ một phần để tạo sự đồng thuận, đẩy nhanh tiến độ di dời.

Ông Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết: Việc cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ là nhiệm vụ cấp bách nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân.

Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu chủ đầu tư tập trung tối đa nguồn lực, tổ chức tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ thi công. Trường hợp chủ đầu tư không bảo đảm tiến độ, tỉnh sẽ giao các sở, ngành liên quan kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định.

Bên cạnh đó, Ủy ban Nhân dân tỉnh yêu cầu chủ đầu tư đảm bảo các điều kiện tối thiểu về điện, nước sinh hoạt, phòng cháy chữa cháy và an toàn công trình phải được bảo đảm tuyệt đối trước khi đưa người dân vào ở.

Chủ đầu tư cũng phải rà soát kỹ năng lực cấp điện, công suất trạm biến áp, hệ thống đường dây và nguồn nước sinh hoạt, bảo đảm vận hành ổn định, tránh quá tải sau khi công trình đi vào sử dụng.

Đồng thời, cần chú trọng các hạng mục bể chứa nước, vệ sinh môi trường và công tác quản lý, vận hành lâu dài của ban quản trị chung cư.

Việc đẩy nhanh cải tạo, xây dựng lại khu chung cư Quang Trung không chỉ nhằm xóa bỏ nỗi lo thường trực của hàng trăm hộ dân sống trong các khu nhà xuống cấp, mà còn góp phần chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng sống cho người dân, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, văn minh của đô thị trung tâm tỉnh Nghệ An./.