Sốt xuất huyết, tay chân miệng bùng phát, Bộ Y tế khuyến cáo khẩn

Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), bệnh tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng tại một số địa phương, đặc biệt tại khu vực phía Nam. Qua giám sát dịch tễ, phần lớn trường hợp mắc tập trung ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ trong độ tuổi nhà trẻ, mẫu giáo.

Theo số liệu giám sát từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 26.000 trường hợp mắc và 8 ca tử vong. Riêng trong tháng 3/2026, số mắc trung bình theo tuần tăng so với tháng trước. Kết quả xét nghiệm tại một số mẫu bệnh phẩm cho thấy chủng EV71 đang lưu hành với tỷ lệ đáng lưu ý. Đây là chủng virus thường liên quan đến nguy cơ bệnh diễn biến nặng hơn, vì vậy ngành y tế đang theo dõi chặt chẽ để có biện pháp ứng phó phù hợp.

Về nguyên nhân bùng phát, theo ông Sơn, tay chân miệng thường gia tăng theo mùa, nhất là vào các tháng 3 đến 5 và 9 đến 10 hằng năm. Năm nay thời tiết nóng ẩm xuất hiện sớm tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lưu hành.

Trường học khử khuẩn đồ dùng sạch sẽ để phòng bệnh tay chân miệng.

Bên cạnh đó, sự lưu hành của chủng EV71 làm tăng nguy cơ ghi nhận các trường hợp bệnh diễn biến nặng. Mặt khác, bệnh chủ yếu gặp ở trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, là nhóm tuổi chưa có ý thức vệ sinh cá nhân đầy đủ và thường sinh hoạt tập trung tại nhà trẻ, mẫu giáo nên nguy cơ lây lan cao hơn. Nếu trẻ không được phát hiện sớm và cho nghỉ học kịp thời, bệnh có thể lan rộng trong lớp học và cộng đồng.

"Trong thời gian tới, nếu không triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống, số mắc và số ca bệnh nặng có thể tiếp tục gia tăng", ông Sơn nhấn mạnh.

Để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh cho biết, ngành y tế đang phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng trong trường học. Trọng tâm là tăng cường truyền thông cho giáo viên, phụ huynh về dấu hiệu nhận biết bệnh; hướng dẫn các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, đồ chơi, bề mặt tiếp xúc thường xuyên; đồng thời bảo đảm lớp học sạch sẽ, thông thoáng, đủ ánh sáng.

Các cơ sở giáo dục cần theo dõi sát tình hình sức khỏe của trẻ, phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ mắc bệnh, thông báo kịp thời cho gia đình và cơ sở y tế để được hướng dẫn xử trí phù hợp. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và ngành y tế có ý nghĩa rất quan trọng trong hạn chế lây lan dịch bệnh.

"Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ như sốt, loét miệng, nổi ban ở tay, chân hoặc mông, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn chăm sóc, điều trị. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ học để tránh lây lan cho các trẻ khác.

Nhà trường cần tăng cường vệ sinh lớp học, đồ chơi, vật dụng thường xuyên tiếp xúc; theo dõi tình hình sức khỏe của trẻ; phối hợp chặt chẽ với phụ huynh và cơ sở y tế trong phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh", ông Sơn khuyến cáo.

Diệt loăng quăng, bọ gậy ở những nơi chứa nước để phòng bệnh sốt xuất huyết.

Đối với bệnh sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng từ đầu năm, tập trung chủ yếu ở các tỉnh, TP khu vực phía Nam, ông Võ Hải Sơn cảnh báo, trong thời gian tới, bệnh có thể tiếp tục gia tăng, nhất là vào các tháng mùa mưa, trong bối cảnh thời tiết nóng ẩm đến sớm và điều kiện sinh hoạt, tích trữ nước tại một số khu vực tạo thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Theo nhiều người, sự gia tăng của sốt xuất huyết ngay từ đầu năm là bất thường. Lý giải điều này, ông Võ Hải Sơn cho biết, trong những năm gần đây, sốt xuất huyết tại Việt Nam vẫn có xu hướng gia tăng theo chu kỳ, xen kẽ những năm số mắc cao. Tuy nhiên, ngoài yếu tố chu kỳ, hiện nay còn có thêm nhiều yếu tố tác động như thời tiết nóng lên, mưa thất thường, đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao và sự tồn tại của nhiều vật chứa nước trong khu dân cư.

Những yếu tố này có thể làm dịch xuất hiện sớm hơn, kéo dài hơn và khó kiểm soát hơn nếu cộng đồng không duy trì thường xuyên các biện pháp phòng bệnh. Vì vậy, công tác giám sát và phòng, chống dịch cần được thực hiện liên tục, không chỉ khi bước vào mùa cao điểm.

Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh khuyến cáo, để phòng bệnh sốt xuất huyết, mỗi hộ gia đình cần duy trì đều đặn hằng tuần kiểm tra và loại bỏ các vật dụng có thể đọng nước trong và quanh nhà; đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt.

Thay nước bình hoa, cọ rửa dụng cụ chứa nước và diệt bọ gậy theo hướng dẫn của ngành y tế.

Chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, mặc quần áo dài tay và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp.

Phối hợp với chính quyền và ngành y tế khi địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, trong đó có phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn.

Những việc làm này nếu được thực hiện thường xuyên, đồng bộ sẽ góp phần quan trọng trong phòng, chống sốt xuất huyết tại cộng đồng.