Sử dụng đất 20 năm vẫn chưa được sang tên do cơ quan đăng ký làm trái quy định

Mua đất từ năm 1998, nhiều lần xin sang tên bất thành

Tháng 11/1998, vợ chồng ông Nguyễn Ngọc L. và bà Khiếu Thị T. (Hưng Yên) nhận chuyển nhượng một thửa đất ở thị xã A. tỉnh Thái Bình (nay là phường B., tỉnh Hưng Yên) từ bà H.

Sau khi nhận chuyển nhượng, bên bán đã nhận đủ tiền, giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng các giấy tờ liên quan. Gia đình ông L., bà T. quản lý, sử dụng ổn định thửa đất, xây dựng nhà ở 3 tầng và kho chứa hàng.

Đến ngày 26/10/2022, bà H. và vợ chồng ông L., bà T. ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để hoàn thiện thủ tục chuyển nhượng mà các bên đã thực hiện từ năm 1998.

Năm 2022, Nhà nước thu hồi 17,3m2 đất để thực hiện dự án mở rộng đường, diện tích còn lại 126,9m2. Khoản tiền bồi thường, hỗ trợ đã được chi trả cho vợ chồng ông L., bà T.

Sau khi ký hợp đồng công chứng, vợ chồng ông L. nhiều lần nộp hồ sơ đăng ký biến động nhưng đều chưa được giải quyết.

Sử dụng đất hơn 20 năm, vợ chồng ở Hưng Yên nhiều lần xin sang tên vẫn không thành vì cơ quan đăng ký đất đai làm sai quy định. Ảnh minh họa: Nguyễn Hậu

Lần đầu, hồ sơ bị trả lại do hộ liền kề có đơn đề nghị tạm dừng giải quyết vì cho rằng đất đang tranh chấp. Lần tiếp theo, hồ sơ tiếp tục bị trả lại với lý do có khiếu nại liên quan đến việc đo đạc, xác định ranh giới và diện tích thửa đất.

Ngày 31/7/2025, gia đình ông L. tiếp tục nộp hồ sơ đăng ký biến động. Đến ngày 8/8/2025, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ., tỉnh Hưng Yên phối hợp với cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương kiểm tra thực địa. Tuy nhiên, do hai hộ liền kề không thống nhất về ranh giới nên cơ quan này lập biên bản ghi nhận ý kiến các bên.

Ngày 18/8/2025, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ. ban hành phiếu xin lỗi và hẹn lại ngày trả kết quả, với lý do các bên chưa thống nhất được ranh giới, mốc giới và sẽ giải quyết sau khi có ý kiến hướng dẫn của tòa án và cơ quan thi hành án.

Cho rằng việc chậm giải quyết hồ sơ làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình, vợ chồng ông L. khởi kiện, yêu cầu tòa buộc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ. thực hiện đăng ký biến động, sang tên quyền sử dụng đất theo hợp đồng chuyển nhượng.

Không có căn cứ để kéo dài việc giải quyết hồ sơ

Quá trình giải quyết vụ án, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cho rằng hiện trạng thửa đất đã thay đổi so với giấy chứng nhận được cấp năm 1998; hộ liền kề không thống nhất ký giáp ranh và liên tục có đơn khiếu nại nên chưa đủ điều kiện giải quyết hồ sơ đăng ký biến động.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử nhận định tài liệu do UBND phường cung cấp thể hiện tranh chấp giữa hai gia đình đã được hòa giải nhưng không thành trước ngày 1/7/2025. Kể từ thời điểm này đến khi ông L. nộp hồ sơ ngày 31/7/2025, địa phương không tiếp nhận, thụ lý đơn tranh chấp đất đai nào liên quan đến thửa đất.

Theo tòa, tại thời điểm Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ. tiếp nhận hồ sơ, không có căn cứ pháp luật để cơ quan này tạm dừng hoặc kéo dài việc giải quyết đăng ký biến động.

Hội đồng xét xử cũng xác định không có cơ quan nhà nước có thẩm quyền nào đang thụ lý tranh chấp quyền sử dụng đất đối với thửa đất, đồng thời cũng không có quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn giao dịch hoặc tạm dừng đăng ký biến động.

Phía Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai viện dẫn Quyết định số 330/QĐ-STNMT ngày 16/10/2024 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh T. để cho rằng chưa có cơ sở giải quyết hồ sơ đăng ký biến động của ông L., bà T. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cho rằng, quyết định này chỉ yêu cầu việc trích đo, trích lục địa chính được thực hiện sau khi ranh giới được xác định tại thực địa, chứ không quy định cơ quan đăng ký đất đai được từ chối hoặc kéo dài vô thời hạn việc giải quyết hồ sơ.

Theo Hội đồng xét xử, pháp luật cũng đã quy định rõ trình tự xử lý trong trường hợp hộ liền kề không ký xác nhận hoặc không hợp tác khi xác định ranh giới. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra thực địa ngày 8/8/2025, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ. không tiếp tục thực hiện các bước theo quy định, không lập bản mô tả ranh giới, mốc giới, không chuyển UBND cấp xã niêm yết công khai mà lại gửi văn bản xin hướng dẫn từ tòa án và cơ quan thi hành án.

Ngoài ra, cơ quan này cũng không chứng minh được việc kéo dài thời gian giải quyết hồ sơ thuộc trường hợp pháp luật cho phép.

Do đó, TAND khu vực 5 - Hưng Yên xác định, Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ. chưa thực hiện đầy đủ trình tự và không bảo đảm thời hạn giải quyết hồ sơ theo quy định, nên hành vi không tiếp tục giải quyết hồ sơ đăng ký biến động quyền sử dụng đất của ông L. và bà T. là hành vi hành chính trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.

Tòa chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của vợ chồng ông L., tuyên hành vi không thực hiện việc đăng ký biến động theo hồ sơ nộp ngày 31/7/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai Đ., tỉnh Hưng Yên là trái quy định.

Tòa buộc cơ quan này tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo đúng trình tự, thủ tục và thời hạn do pháp luật quy định đối với hồ sơ đăng ký biến động quyền sử dụng đất mà vợ chồng ông L. đã nộp.

(Bài viết dựa trên bản án số 01/2026 của TAND khu vực 5 - Hưng Yên)