Sự sống được viết tiếp từ một lá phổi

Từ một chàng trai siêu mảnh khảnh vì căn bệnh phổi giai đoạn cuối, gương mặt của chàng trai 29 tuổi bừng lên sức sống trong 1 năm qua. Sau 2 tháng ra mắt cuốn sách “Sự sống trở lại - Nhật ký từ một ca ghép phổi” đúng vào dịp kỷ niệm một năm ngày Mạnh được ghép phổi, chàng trai ấy như có luồng sinh khí mới. Sự tương thích của lá phổi mới cũng như một tâm thế sống vui, sống khỏe mạnh khi được hồi sinh và một tấm lòng hết mực tri ân đã tạo nên một năm sống tuyệt vời của chàng trai này.

“Sau khi đi qua ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết, cách Mạnh nhìn nhận về cuộc đời, về nghề y và giá trị của từng hơi thở đã thay đổi như thế nào?”, tôi mở đầu câu chuyện khi sắc xuân vừa gõ cửa. Chàng trai có giọng miền nam dễ thương khẽ nói: “Trước đây, em thường tiếp cận bệnh tật chủ yếu bằng lăng kính chuyên môn của một người làm nghề y. Nhưng chỉ đến khi chính mình nằm trên giường bệnh, ở ranh giới sinh tử, mình mới thực sự thấu hiểu nỗi đau, sự sợ hãi và mong manh của một người bệnh.

Từ đó, mình nhận ra rằng sứ mệnh của người thầy thuốc không chỉ là chữa lành những tổn thương thể xác, mà còn phải trở thành điểm tựa tinh thần vững chãi, giúp người bệnh giữ niềm tin vào giá trị của sự sống”.

Mạnh nói trong cơn ho húng hắng vừa trải qua gần 2 tuần cảm cúm: “Mình là một trong những minh chứng của phép màu hồi sinh. Không bao giờ mình quên đêm định mệnh 27/1/2024. Nếu không có sự quyết đoán của bác sĩ Đinh Văn Lượng và ê-kíp thức trăng đêm để hồi sinh cho mình thì đã không có mình ngày hôm nay. Khi đã từng phải cố gắng cho từng nhịp thở, mình mới thấy rằng hơi thở tự nhiên là một phép màu. Với mình lúc này, được thở nhẹ nhàng, được sống một cuộc sống bình thường đã là một hạnh phúc vĩ đại. Đây là điều mà mỗi ngày mình đều biết ơn”.

Hơn một năm qua là hành trình hồi sinh rực rỡ nhất trong cuộc đời Mạnh. Mạnh có thể tự chăm sóc bản thân, tập thể dục, đi bộ, tập gym, leo cầu thang và tiếp tục cống hiến chuyên môn, sống một cuộc đời có ích.

Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương khám cho bệnh nhân Mạnh trước khi ra viện ngày 25/2/2025.

Để ghi lại câu chuyện hồi sinh cuộc đời mình, Mạnh đã dành hết những thời gian tĩnh dưỡng để lá phổi mới khỏe mạnh trong cơ thể để ra mắt cuốn sách “Sự sống trở lại-Nhật ký từ một ca ghép phổi” đúng vào dịp kỷ niệm một năm được ghép phổi. “Sự sống trở lại” ghi lại hành trình gần 5 năm sinh tử của anh – từ một chàng trai trẻ mang nhiều hoài bão bỗng rơi xuống vực sâu bệnh tật, phải thở hoàn toàn bằng máy oxy, đến khoảnh khắc lồng ngực lần đầu tiên căng tràn với một lá phổi mới sau ca ghép lịch sử.

Cuốn sách dẫn người đọc đi qua từng cung bậc cảm xúc: từ sợ hãi, tuyệt vọng khi đối diện với cái chết, đến niềm vỡ òa trong giây phút được sống lại. Ẩn sâu trong đó là lời gửi gắm trọn vẹn lòng biết ơn đối với cuộc đời của Mạnh. Đó là lời tri ân sâu sắc dành cho đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Phổi Trung ương - những người đã tái sinh Mạnh lần thứ hai; là lời cảm ơn gửi đến mẹ; và hơn hết, là lời tri ân sâu thẳm nhất dành cho hiến tạng.

Một năm trước, Mạnh đã được hồi sinh.

Mạnh trầm ngâm rằng mình mong muốn mọi người có thể nhìn thấy sự hy sinh thầm lặng của các y, bác sĩ tại Bệnh viện Phổi Trung ương khi không chỉ chữa bệnh, mà còn hàn gắn những mảnh vỡ của số phận, níu giữ sự sống trong những khoảnh khắc mong manh nhất. Đằng sau mỗi ca ghép thành công là biết bao đêm trắng, áp lực và cả trách nhiệm nặng nề mà họ âm thầm gánh vác. Cuốn sách cũng là điểm tựa cho bệnh nhân, để mỗi khi họ muốn buông xuôi, họ có thể mở ra đọc và tin rằng bóng tối rồi sẽ qua đi, bình minh nhất định sẽ tới.

Những ngày cuối năm, các bệnh nhân ghép phổi đều trở lại viện kiểm tra sức khỏe kèm theo những lời dặn dò để đón Tết an lành. Tết năm nay, có người đã khỏe mạnh xuất viện 3-4 năm, có người vừa trải qua 3-5 tháng hồi sinh, có người, vẫn còn đang nằm tại viện tập phục hồi chức năng. Cũng như Mạnh, nhiều người hồi sinh từ lá phổi hiến cũng đang từng ngày trân trọng hơi thở cuộc sống và coi mình là một người thân, một phần của Bệnh viện Phổi Trung ương.

Mạnh đã trở về cuộc sống bình thường như chưa từng có bệnh.

“Khi tỉnh lại, tôi nghĩ mình vừa trải qua giấc mơ. Nhìn quanh thấy các bác sĩ, tôi biết lúc ấy mình đã sống”, chị Nguyễn Thị Phương cười, đôi mắt vầng nước vì hạnh phúc. Đúng 16 giờ 15 phút ngày 9/11/2025, chị được “sống” cuộc đời thứ hai khi tạng phổi từ người hiến là nam quân nhân được đặt trong lồng ngực của chị. Căn bệnh giãn phế nang đa kén khí 2 phổi, tràn khí màng phổi tái phát nhiều lần khiến chị suy kiệt, chức năng phổi suy giảm.

Điều may mắn, đến với chị vào thời khắc đặc biệt, khi lá phổi được vận chuyển từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 sang cũng là lúc đoàn nhân viên y tế kịp thời rời Cần Thơ về tới Hà Nội để cùng với chị “chiến đấu” suốt 8 tiếng tái sinh một lá phổi mới. Một năm qua, cuộc đời của chị Phương được chị mô tả giống như một giấc mơ.

Phép màu đến với chị Cấn Thị Phương cũng như vậy - người được hồi sinh trong hai ca ghép liên tiếp dịp tháng 5/2025. Xúc động khi được đón cái Tết đầu tiên hồi phục hoàn toàn, chị Phương tâm sự, những việc bình thường trước đây như nấu cơm, quét nhà, bế cháu là xa vời, nhưng giờ đây điều ấy đã trở thành hiện thực. Bên thềm năm mới, chị chỉ mong muốn cuộc sống đầy niềm tin, năng lượng để đi tiếp chặng đường phía trước của mình.

Chị Cấn Thị Phương và Quách Thị Thực vui mừng trong ngày tái ngộ sau nhiều tháng cùng nằm ở phòng sau ghép.

Cùng hồi sinh trong ca ghép cùng ngày, chị Quách Thị Thực (quê Thanh Hóa) trở lại viện tái khám với cân nặng đã cải thiện và nụ cười rạng rỡ. Việc chăm sóc con cái, nấu ăn trong gia đình vô cùng khó khăn, sống hoàn toàn phụ thuộc vào máy thở oxy đã là dĩ vãng. Giờ đây, chị hạnh phúc được đưa con đón con hàng ngày, nấu những món ăn ngon cho gia đình. “Tôi không thấy mệt, thở rất khỏe, đây là một phép màu thật sự”, chị Thực cười thẹn nói. Trong niềm hạnh phúc ấy, chị trầm lại, gửi lời cảm ơn đến gia đình người hiến tạng, cảm ơn đến các thầy thuốc đã tận tâm trong hành trình đầy khó khăn, thách thức của ca ghép phổi đối mặt với nhiều biến chứng.

Trải qua 3 tháng nhận phổi mới, có thể đi bộ 4km/ngày, ăn uống, ngủ ngon hơn và đang cai dần máy thở, chị Huyền tâm sự, chị rất trân trọng cơ hội này, cố gắng tập luyện để sớm được về nhà sum vầy với các con, ăn cái Tết thật to. Từng đứng ở lằn ranh cuộc sống khi căn bệnh phổi khiến cơ thể suy kiệt chỉ còn vài phần trăm sự sống, chị không thể nghĩ phép màu đến với mình. Trải qua quá nhiều ngày đau đớn, hoảng loạn, thất vọng, bi quan, giờ đây, với chị, lá phổi mới đang thổi bùng lên sự sống mới. Và Tết năm nay, dù chưa đủ sức khỏe về nhà, nhưng chưa bao giờ, niềm hạnh phúc vì được nối dài sự sống làm chị hân hoan đến vậy.

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn quan trọng tại Bệnh viện Phổi Trung ương. Từ những dè dặt ban đầu, chỉ trong thời gian ngắn, Bệnh viện đã làm chủ kỹ thuật ghép phổi, khẳng định vai trò tuyến chuyên môn cao nhất về bệnh phổi và lao, triển khai hiệu quả nhiều kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và chăm sóc người bệnh. Đặc biệt, trong năm qua, bệnh viện đã thực hiện thêm 7 ca ghép phổi, trong đó có 2 ca được ghép trong cùng một ngày.

Tiến sĩ, bác sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương động viên người bệnh yên tâm đón Tết.

Tiến sĩ, bác sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương khẳng định, tất cả các ca ghép đều được thực hiện theo tiêu chuẩn cao nhất của Trung tâm Ghép phổi UCSF (Hoa Kỳ). Những kết quả này đã đóng góp quan trọng vào thành tựu ghép tạng của Việt Nam, đồng thời khẳng định năng lực chuyên môn, sự phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị và tạo nền tảng cho việc hình thành Trung tâm Ghép phổi vùng tại Bệnh viện Phổi Trung ương.

Song song với những thành tựu trong lĩnh vực ghép phổi, công tác chẩn đoán và điều trị ung thư phổi tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng hiện đại, toàn diện, thông qua việc ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán sớm, điều trị đa mô thức và cá thể hóa phác đồ theo tiêu chuẩn Nhật Bản, qua đó góp phần cải thiện tiên lượng và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Ngồi nhìn ra ngoài sân, nắng lên vàng rực rỡ, Mạnh tặng tôi cuốn sách rồi bảo, em viết sách chỉ muốn chuyển tải đi thông điệp: “Hãy kiên nhẫn, vì phép màu thường đến vào lúc ta không ngờ nhất”. Với chàng trai này, phép màu của hiến tạng đã chứng minh sự sống có thể được tiếp nối theo một cách kỳ diệu. Người hiến tạng cho anh không chỉ trao một lá phổi, không chỉ trao một hơi thở, mà thực sự đã trao cho anh cả một cuộc đời mới.

Tết năm nay với Mạnh mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng. Đây là cái Tết trọn vẹn đầu tiên anh được đón nhận với một hơi thở khỏe mạnh sau biến cố. Nhìn lại một năm qua, anh đã làm được “phép màu” của riêng mình và quyết không lãng phí cơ hội sống thứ hai. “Tết 2026, tôi không mong cầu điều gì lớn lao. Tôi chỉ ước hai chữ bình an. Bình an cho lá phổi mới trong lồng ngực mình. Bình an cho mẹ, cho gia đình và những người đã vì tôi mà vất vả. Và tôi mong những bệnh nhân đang đón Tết trong bệnh viện vẫn giữ vững niềm tin, bởi mùa xuân và hy vọng luôn ở phía trước”, Mạnh nói.

Tiến sĩ, bác sĩ Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ về kỹ thuật ghép phổi.

Ngay sau Tết, chàng trai trẻ sẽ chính thức trở lại công việc ở một cương vị mới. Anh muốn làm việc chăm chỉ, cống hiến hết mình để chứng minh rằng người được ghép tạng vẫn có thể lao động, đóng góp cho xã hội không thua kém bất kỳ ai. Đó chính là cách thiết thực nhất để trả món nợ ân tình của cuộc đời. Mạnh cũng bày tỏ ấp ủ muốn tham gia các hoạt động hỗ trợ bệnh nhân, góp phần lan tỏa tinh thần hiến tạng và nếu có thể, thành lập một quỹ nhỏ để giúp đỡ những người có hoàn cảnh giống mình, để món quà sự sống mà Mạnh nhận được sẽ tiếp tục được nhân lên và lan tỏa. Từ lồng ngực đang căng tràn sự sống kia, từng nhịp thở như nhắc nhớ rằng: sự sống có thể được nối dài theo cách kỳ diệu nhất, khi con người biết trao đi, biết gìn giữ và biết sống xứng đáng với món quà mình nhận được.

THIÊN LAM