Sửa đổi, bổ sung một số quy định về công chứng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 413/2026/NĐ-CP ngày 16/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng. Trong đó, đã sửa đổi, bổ sung quy định về kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu công chứng.

Theo đó, Nghị định 413/2026/NĐ-CP bổ sung Điều 42a trước Điều 43 về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.

Cụ thể, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ ngày 31/12/2028. 

Trường hợp đến ngày 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định tại khoản 2 Điều 44 của Luật số 46/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16 thì việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành. 

Bên cạnh đó, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 43 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP về lý do chính đáng khác được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.

Cụ thể, bổ sung thêm 1 lý do chính đáng được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 46 của Luật Công chứng: Việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản hoặc giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền mà các bên tham gia giao dịch thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Cùng với đó, Nghị định 413/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định: Trong trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở thì những người còn lại có thể đến cùng địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở để công chứng viên thực hiện việc công chứng giao dịch đó.

Công chứng viên tiếp nhận yêu cầu công chứng ngoài trụ sở phải kiểm tra, bảo đảm việc công chứng thuộc các trường hợp được công chứng ngoài trụ sở và phải ghi rõ trong lời chứng về lý do, địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

 Ảnh minh hoạ.

 Ảnh minh hoạ.

Mặt khác, Nghị định mới cũng sửa đổi nội dung tại tên và khoản 2 của Điều 54 về trách nhiệm của tổ chức hành nghề công chứng thực hiện công chứng điện tử.

Theo đó, tổ chức hành nghề công chứng nơi khởi tạo giao dịch công chứng điện tử trực tuyến thực hiện việc thu phí công chứng và quyết toán số phí công chứng thu được theo quy định pháp luật; thỏa thuận bằng văn bản với tổ chức hành nghề công chứng tại các điểm cầu về phạm vi công việc, giá dịch vụ theo yêu cầu liên quan đến việc công chứng và các chi phí khác mà mỗi tổ chức hành nghề công chứng được nhận; trách nhiệm bồi thường thiệt hại của mỗi tổ chức hành nghề công chứng và các vấn đề có liên quan khác (nếu có) trước khi thực hiện công chứng điện tử.

Ngoài ra, Nghị định mới cũng sửa đổi, bổ sung Điều 56 về kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu công chứng. Cụ thể: Việc kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu công chứng với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của Bộ, ngành, địa phương và các cơ sở dữ liệu khác có liên quan được thực hiện theo quy định của Luật Công chứng, pháp luật về dữ liệu, giao dịch điện tử, quản lý, kết nối và chia sẻ dữ liệu số của cơ quan nhà nước, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật khác có liên quan.

Cơ sở dữ liệu công chứng được kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, thuế và các cơ sở dữ liệu khác có liên quan để phục vụ quản lý nhà nước về công chứng, giải quyết yêu cầu công chứng, giải quyết thủ tục hành chính, kiểm tra, đối chiếu, xác minh thông tin và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động công chứng.

Việc kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu công chứng phải tuân thủ Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia; bảo đảm hiệu quả, an toàn, đúng mục đích, đúng phạm vi, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ chức khai thác, sử dụng thông tin; bảo vệ bí mật thông tin công chứng, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, dữ liệu cá nhân và quyền, lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức có liên quan.

Việc kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin, dữ liệu công chứng phải được giám sát an toàn thông qua nhật ký hệ thống hoặc phương thức kỹ thuật phù hợp, bảo đảm khả năng kiểm tra, truy vết hoạt động kết nối, chia sẻ, khai thác, sử dụng theo quy định của pháp luật và Quy chế quản lý, cập nhật, khai thác, sử dụng, chia sẻ cơ sở dữ liệu công chứng do Bộ trưởng Bộ Tư pháp ban hành.

Nghị định 413/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/11/2027. Điều 4, 5, 6 và 7 của Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/11/2026.

P.V

Nguồn BVPL: https://baovephapluat.vn/kiem-sat-24h/chinh-sach-moi/sua-doi-bo-sung-mot-so-quy-dinh-ve-cong-chung-210337.html