Sửa đổi Luật Bình đẳng giới: Nhiều giải pháp tham vấn sát thực tiễn

Bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, phát biểu khai mạc Hội nghị

Những rào cản cần được tháo gỡ

Ngày 29/7, TƯ Hội LHPN Việt Nam phối hợp với Hội LHPN tỉnh Khánh Hòa tổ chức "Hội nghị tham vấn phản biện xã hội đối với nội dung sửa đổi Luật Bình đẳng giới trong dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ Luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật hoạt động Chữ thập đỏ".

Hội nghị quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương và cán bộ Hội LHPN các cấp để tham gia phản biện, đóng góp ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật, đặc biệt là các nội dung sửa đổi của Luật Bình đẳng giới nhằm tạo điều kiện để phụ nữ được thụ hưởng đầy đủ các quyền, cơ hội phát triển và tham gia bình đẳng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, cho biết, Luật Bình đẳng giới được Quốc hội thông qua năm 2006 là đạo luật đầu tiên của nước ta quy định một cách toàn diện về bình đẳng giới, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thúc đẩy sự tham gia bình đẳng của phụ nữ và nam giới trên các lĩnh vực của đời sống xã hội; góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về quyền con người, quyền của phụ nữ và bình đẳng giới.

Bà Nguyễn Thị Minh Hương (thứ 3 từ trái sang, hàng đầu), Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam và các đại biểu tham dự Hội nghị

Việc sửa đổi Luật Bình đẳng giới trong Dự án Luật lần này không nhằm thay đổi các chính sách lớn về bình đẳng giới mà chủ yếu thực hiện việc rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan đến tổ chức bộ máy, phân công, phân cấp, phân quyền theo chủ trương của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Mặc dù phạm vi sửa đổi không lớn, song các nội dung được điều chỉnh có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bình đẳng giới.

Với chức năng đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ; đồng thời là tổ chức có trách nhiệm thực hiện giám sát và phản biện xã hội theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, TƯ Hội LHPN Việt Nam luôn xác định việc tham gia xây dựng pháp luật là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng.

Để việc sửa đổi Luật bám sát yêu cầu, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam đề nghị tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn: Đánh giá những kết quả, hạn chế sau gần 20 năm thực hiện Luật Bình đẳng giới; Hoàn thiện các quy định về bình đẳng giới và lồng ghép giới trong xây dựng pháp luật; Làm rõ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội LHPN Việt Nam và các tổ chức thành viên trong tham gia quản lý nhà nước, giám sát và phản biện xã hội về bình đẳng giới; Đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi, hiệu quả của Luật sau khi được sửa đổi.

Các ý kiến sẽ được TƯ Hội LHPN Việt Nam tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện Báo cáo phản biện xã hội gửi cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan có thẩm quyền xem xét trong quá trình hoàn thiện dự án Luật.

Theo Tiến sĩ Đàm Thị Vân Thoa, Phó trưởng Ban Dân chủ - Giám sát và phản biện xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Bình đẳng giới 2006 là minh chứng cho những nỗ lực của Việt Nam trong việc thực thi Công ước của Liên hợp quốc về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) mà Việt Nam tham gia ký kết, thể chế hóa các quy định của Hiến pháp về quyền bình đẳng nam nữ, tạo cơ sở pháp lý vững chắc và thống nhất để điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến giới.

Tiến sĩ Đàm Thị Vân Thoa, Phó trưởng Ban Dân chủ - Giám sát và phản biện xã hội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phát biểu

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới về vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện pháp luật về bình đẳng giới, Bộ Nội vụ đã trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động Chữ thập đỏ.

Tại Khoản 3 Điều 3, sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bình đẳng giới, sửa đổi khoản 1 Điều 29 "1. Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật về bình đẳng giới theo quy định của pháp luật.", như vậy đã bỏ trách nhiệm "tham gia quản lý nhà nước về bình đẳng giới theo quy định của pháp luật" của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, đồng thời bổ sung quy định về quyền phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong lĩnh vực bình đẳng giới tại khoản 4 Điều 29.

Theo Ban soạn thảo, việc chỉnh sửa quy định của dự thảo luật là "thống nhất, đồng bộ quy định về chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tại Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam". Cách lý giải này là chưa thuyết phục, vì Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã quy định khá đầy đủ các phương thức tham gia quản lý nhà nước của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, trong đó có lĩnh vực bình đẳng giới.

TS Đàm Thị Vân Thoa cho rằng, nội dung chưa làm rõ nội dung này tại Dự thảo Báo cáo rà soát các chủ trương, đường lối của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật, điều ước quốc tế có liên quan.

Cũng tại hội nghị ông Huỳnh Mạnh Thắng, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, chỉ ra 4 nhóm khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai công tác bình đẳng giới trên địa bàn. Cụ thể: Một số chỉ tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021 - 2025 đến hết tháng 12/2025 vẫn chưa đạt; nguyên nhân tỷ lệ phụ nữ làm việc trong khu vực nông nghiệp, tại vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận thông tin, đào tạo nghề hạn chế. Công tác lồng ghép các mục tiêu, chỉ tiêu về bình đẳng giới vào phát triển kinh tế - xã hội ở một số nơi còn lúng túng; Quy định về công tác bình đẳng giới, lồng ghép giới chưa kịp thời cập nhập, sửa đổi và điều chỉnh phù hợp trong giai đoạn mới; Công tác tuyên truyền, phổ biến chưa đồng bộ.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến tại hội nghị cho rằng tư duy xây dựng pháp luật hiện nay còn mang tính trung lập giới, chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt về nhu cầu, vai trò và vị trí xã hội giữa nam và nữ; khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn triển khai các Luật…

Nhiều giải pháp sát thực tiễn

Từ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Luật Bình đẳng giới và các nội dung liên quan, các đại biểu đã đề xuất nhiều giải pháp, kiến nghị nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Mai Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khóa XV, cho rằng đối với nội dung sửa đổi Luật Bình đẳng giới trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động Chữ thập đỏ, cần rà soát, cân nhắc về phạm vi điều chỉnh và các quy định sửa đổi tại khoản 1, khoản 5 Điều 25 Luật Bình đẳng giới năm 2025 theo dự thảo.

Đồng thời, tập trung mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật Bình đẳng giới, bao gồm tất cả lĩnh vực của đời sống để giải quyết tất cả những vấn đề có thể phát sinh bất bình đẳng; Mở rộng khái niệm về phân biệt đối xử; Quy định rõ vị trí, vai trò và cách thức tham gia ý kiến của các tổ chức, nhà khoa học, các chuyên gia và Hội LHPN Việt Nam đối với việc phản biện chính sách lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng Văn bản quy phạm pháp luật…

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Đồng quan điểm về việc cần hoàn thiện các quy định của pháp luật, ông Huỳnh Mạnh Thắng đề xuất hoàn thiện hệ thống cơ sở pháp luật, các văn bản hướng dẫn bảo đảm các nguyên tắc bình đẳng giới trên các lĩnh vực có liên quan.

Thực hiện lồng ghép các nội dung trong xây dựng cơ sở dữ liệu, nhất là cơ sở dữ liệu số; quan tâm nguồn kinh phí hỗ trợ, trợ cấp cho đội ngũ cán bộ tham mưu, phụ trách tại cấp xã, tại thôn, tổ dân phố.

Kết luận Hội nghị, bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chuẩn bị tâm huyết của các đơn vị, cũng như những ý kiến đóng góp chất lượng của các đại biểu.

Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Minh Hương khẳng định, TƯ Hội LHPN Việt Nam sẽ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, không chỉ đối với nội dung sửa đổi Luật Bình đẳng giới bao gồm các nội dung liên quan trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới và Luật Hoạt động Chữ thập đỏ để tổng hợp, hoàn thiện Báo cáo phản biện xã hội gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét.

"Hội nghị không chỉ là diễn đàn đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật, đây cũng là dịp để các đại biểu trao đổi, chia sẻ thông tin, hiểu rõ hơn những vấn đề đang được người lao động và xã hội quan tâm, từ đó tiếp tục nghiên cứu, vận dụng trong quá trình công tác thời gian tới", Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương cho biết.