Sức bật xuất khẩu từ doanh nghiệp nội địa
Xuất khẩu hàng hóa tiếp tục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Thái Nguyên. Bên cạnh vai trò chủ lực của khu vực doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài, xuất khẩu hàng hóa của khối DN địa phương đang ghi nhận bước tăng trưởng mạnh, với nhiều nhóm hàng có kết quả tích cực.
Đây là tín hiệu cho thấy năng lực sản xuất, khả năng thích ứng thị trường của DN trong nước ngày càng được cải thiện, mở ra cơ hội nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của hàng hóa địa phương trên thị trường quốc tế.

Ngành may mặc của tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu, đóng góp tích cực vào kết quả chung của khu vực doanh nghiệp trong nước.
Doanh nghiệp nội địa mở rộng thị trường
Trong "bức tranh" xuất khẩu của Thái Nguyên, khu vực DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò chủ lực, với kim ngạch đạt khoảng 31,3 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, tăng 23,1% so với cùng kỳ.
Nhóm điện thoại, máy tính bảng và sản phẩm điện tử khác đạt khoảng 30,8 tỷ USD, chiếm 93,3% tổng giá trị xuất khẩu. Đây là trụ cột quan trọng, tạo quy mô lớn cho hoạt động xuất khẩu của tỉnh.
Bên cạnh đó, hàng hóa xuất khẩu của các doanh nghiệp do địa phương quản lý đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao. Kim ngạch đạt khoảng 1,7 tỷ USD, gấp 2,6 lần cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch cả năm.
Mặc dù tỷ trọng chưa lớn so với tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh, kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh của các DN trong nước có nhiều chuyển biến tích cực. Một số nhóm hàng truyền thống và sản phẩm công nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng khá, góp phần đa dạng hóa cơ cấu hàng xuất khẩu.
Trong lĩnh vực may mặc, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đạt 570 triệu USD, tăng 23,1% so với cùng kỳ. Kết quả này gắn với việc các DN chủ động duy trì đơn hàng, tổ chức sản xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của đối tác.
Tại Chi nhánh May TNG Đại Từ, hoạt động sản xuất những tháng cuối năm đang được tập trung đẩy mạnh nhằm bảo đảm tiến độ giao hàng. Đến tháng 10, đơn vị đã hoàn thành hơn 85% kế hoạch sản xuất; dự kiến kết thúc năm vượt kế hoạch trên 6%, tăng khoảng 42% so với năm 2025. Đơn hàng đã được ký đến tháng 6-2027, tạo điều kiện để DN chủ động bố trí sản xuất và lao động.
Ông Nguyễn Xuân Hoan, Phó Giám đốc Chi nhánh May TNG Đại Từ, cho biết: Đơn hàng ổn định tạo điều kiện để DN chủ động hơn trong tổ chức sản xuất. Năm 2026, Chi nhánh phấn đấu tăng trưởng từ 15-20% so với kế hoạch công ty giao. Bên cạnh việc thường xuyên phát động các phong trào thi đua theo tuần, theo tháng, chúng tôi tập trung cải tiến dây chuyền nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm để bảo đảm tiến độ giao hàng.
Cùng với dệt may, cơ khí chế tạo là lĩnh vực công nghiệp có truyền thống lâu đời của Thái Nguyên. Trong bối cảnh nhu cầu về máy móc, thiết bị, linh kiện và sản phẩm công nghiệp hỗ trợ tiếp tục mở rộng, DN cơ khí có thêm cơ hội tham gia chuỗi cung ứng. Khả năng tận dụng cơ hội này gắn với việc đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của đối tác.
Tại Công ty TNHH Một thành viên Diesel Sông Công (phường Bá Xuyên), hoạt động sản xuất được duy trì trong điều kiện đơn hàng tăng. Trong 10 tháng năm 2026, doanh thu của đơn vị đạt khoảng 941 tỷ đồng, bằng 96% kế hoạch năm và tăng khoảng 10% so với cùng kỳ. Để đáp ứng yêu cầu sản xuất, DN chủ động rà soát quy trình, cải tiến kỹ thuật và bố trí nhân lực phù hợp với từng đơn hàng.
Ông Nguyễn Ngọc Thái, Trưởng Phòng Thị trường và Bán hàng, Công ty TNHH MTV Diesel Sông Công, cho biết: Để đáp ứng yêu cầu khách hàng, chúng tôi chủ động rà soát, cải tiến quy trình và tổ chức sản xuất hợp lý, khai thác tối đa năng lực thiết bị. Mục tiêu là bảo đảm tiến độ, chất lượng sản phẩm, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh.
Từ thực tế của các DN dệt may và cơ khí có thể thấy, những ngành sản xuất đã hình thành lợi thế tại Thái Nguyên vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Việc duy trì đơn hàng, cải tiến thiết bị, nâng cao trình độ quản trị và chất lượng sản phẩm đang giúp DN củng cố năng lực sản xuất, mở rộng khả năng tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao hơn.
Nâng cao giá trị hàng hóa từ lợi thế chế biến

Chế biến sâu khoáng sản góp phần thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu nhóm hàng kim loại màu và tinh quặng kim loại màu của Thái Nguyên.
Một điểm nhấn trong cơ cấu hàng xuất khẩu 10 tháng năm 2026 là nhóm kim loại màu và quặng kim loại màu đạt hơn 1 tỷ USD, tăng hơn 5 lần so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, một số nhóm hàng công nghiệp khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao, như sản phẩm giấy tăng 155,9%, sản phẩm gỗ tăng 28,6%.
Những kết quả này cho thấy cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của tỉnh đang có thêm các nhóm sản phẩm tăng trưởng nhanh bên cạnh những mặt hàng chủ lực như điện tử, may mặc.
Đối với lĩnh vực khoáng sản, mức tăng của nhóm kim loại màu và quặng kim loại màu phản ánh sự gia tăng hoạt động sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Thái Nguyên có lợi thế về tài nguyên khoáng sản, trong đó có những loại khoáng sản phục vụ sản xuất công nghiệp, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển các ngành công nghiệp chế biến gắn với nguồn nguyên liệu tại chỗ.
Dư địa phát triển trong thời gian tới nằm ở khả năng nâng cao tỷ trọng chế biến, đầu tư công nghệ luyện, tinh chế và phát triển các sản phẩm có chất lượng, hàm lượng kỹ thuật cao hơn. Khi sản phẩm được nâng cấp về chất lượng, đáp ứng tốt hơn tiêu chuẩn thị trường, cơ hội mở rộng đầu ra và gia tăng giá trị xuất khẩu cũng được cải thiện.
Hướng đi này góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên, đồng thời hình thành thêm những nhóm hàng có khả năng đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu của địa phương.
Cùng với chế biến khoáng sản, việc phát triển các sản phẩm công nghiệp có giá trị gia tăng cao cũng mở ra cơ hội đa dạng hóa hàng xuất khẩu. Kết quả tăng trưởng của các nhóm hàng giấy, gỗ và kim loại màu cho thấy DN trong tỉnh đang từng bước khai thác thêm những lĩnh vực sản xuất có tiềm năng.
Việc mở rộng sản xuất gắn với đổi mới công nghệ, kiểm soát chất lượng và nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng sẽ góp phần củng cố sức cạnh tranh của hàng hóa địa phương.

Phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu, kiểm soát chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả chế biến sâu khoáng sản.
Để những lợi thế về tài nguyên và sản xuất công nghiệp chuyển hóa thành giá trị xuất khẩu bền vững, năng lực chế biến của DN giữ vai trò quan trọng. Việc đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển các khâu sản xuất có giá trị gia tăng cao sẽ giúp DN khai thác tốt hơn nguồn nguyên liệu, hạn chế xuất khẩu sản phẩm có hàm lượng chế biến thấp, đồng thời mở rộng khả năng tham gia các thị trường có yêu cầu cao.
Tăng cường liên kết, nâng sức cạnh tranh
Lợi thế của Thái Nguyên nằm ở cơ cấu công nghiệp tương đối đa dạng, với sự hiện diện của các DN vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài quy mô lớn cùng hệ thống DN trong nước hoạt động trong những lĩnh vực như dệt may, cơ khí, khai khoáng và chế biến. Sau sáp nhập đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, tạo thêm điều kiện kết nối nguồn lực, hạ tầng, lao động và các khu vực sản xuất.

Đơn hàng của Công ty TNHH MTV Diesel Sông Công chủ yếu phục vụ đối tác FDI và thị trường xuất khẩu. Hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty đang duy trì đà tăng trưởng tích cực.
Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định: Dư địa quan trọng của Thái Nguyên là tăng cường liên kết, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ trọng nội địa hóa. Khi năng lực sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của DN địa phương được cải thiện, cơ hội tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn sẽ được mở rộng hơn.
Nhận định này gợi mở hướng phát triển quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của tỉnh trong giai đoạn tới. Bên cạnh việc duy trì các thị trường và nhóm hàng đang có lợi thế, việc tăng cường kết nối giữa DN trong nước với các tập đoàn FDI sẽ tạo thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, cung ứng. Qua đó, DN địa phương có điều kiện tiếp cận quy trình quản trị, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu chất lượng của các đối tác lớn.
Cùng với liên kết sản xuất, đổi mới công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ là những yếu tố góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi DN trong nước cải thiện được chất lượng sản phẩm, năng lực cung ứng và tỷ lệ nội địa hóa, khả năng tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn sẽ được nâng lên. Đây cũng là hướng để mở rộng quy mô sản xuất, tăng giá trị đóng góp của khu vực DN địa phương vào hoạt động xuất khẩu.
Hoạt động xuất khẩu của Thái Nguyên đang ghi nhận những chuyển biến tích cực, với sự đóng góp ngày càng rõ nét của khu vực DN trong nước và nhiều ngành hàng có tiềm năng.
Phát huy lợi thế công nghiệp, đẩy mạnh chế biến, đổi mới công nghệ và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng sẽ giúp DN nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và sức cạnh tranh. Đây là hướng đi quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng sản xuất, tạo động lực cho xuất khẩu phát triển ổn định và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.
Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/suc-bat-xuat-khau-tu-doanh-nghiep-noi-dia

