Sức hút du lịch từ những mùa hoa trái Phiêng Khoài
Những mùa hoa mận, hoa lê trắng núi đồi, những vườn cam Navel vàng óng khi vào vụ đang trở thành sức hút riêng của vùng đất biên giới Phiêng Khoài. Từ lợi thế sản xuất cây ăn quả, địa phương từng bước phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, mở hướng nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm sinh kế cho nhân dân.

Thôn Kim Chung 1, xã Phiêng Khoài.
Sức hút từ những vườn cây ăn quả
Những ngày tháng 10, trên các triền đồi Phiêng Khoài, một số vườn mận đã lác đác những nụ hoa đầu mùa. Trong khi đó, những vườn cam Navel bắt đầu chuyển sắc vàng, nổi bật giữa màu xanh của núi rừng. Cùng với mang lại nguồn thu từ sản xuất nông nghiệp, những khu vườn đang trở thành điểm tham quan, trải nghiệm, thu hút du khách tìm về vùng đất biên giới.
Gia đình ông Đinh Văn Vân, thôn An Hưng, hiện có 500 cây cam Navel ghép trên gốc bưởi trồng từ năm 2020 đang cho thu hoạch và hơn 500 cây mới trồng. Năm nay, sản lượng cam dự kiến đạt khoảng 50 tấn quả. Cùng với chú trọng nâng cao năng suất, chất lượng quả, ông Vân còn quan tâm tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp để đón khách tham quan. Gia đình sử dụng phân bón ủ từ ngô, đậu tương, chăm sóc cây theo hướng hữu cơ, thường xuyên chỉnh trang lối đi, thảm cỏ trong vườn.

Du khách tham quan, chụp ảnh lưu niệm tại vườn hoa lê của HTX Kiên Cường, thôn An Hưng, xã Phiêng Khoài. Ảnh: PV
Ông Vân chia sẻ: Từ tháng 10, gia đình bắt đầu dọn dẹp, chỉnh trang vườn cây để đón khách. Hiện nay, nhà vườn mở cửa miễn phí, tạo điều kiện cho du khách tham quan, chụp ảnh, tìm hiểu cách chăm sóc cam. Qua đó, giới thiệu sản phẩm, để khách trực tiếp lựa chọn cam tươi tại vườn hoặc mua về làm quà.
Cũng tại An Hưng, Hợp tác xã Kiên Cường đang khai thác lợi thế những vườn cây ăn quả để thu hút khách tham quan. Với các loại cây như mận, lê, ổi, xoài, mỗi thời điểm trong năm, hợp tác xã lại có những sản phẩm đặc trưng. Đặc biệt, mùa hoa lê vào khoảng tháng 3 hằng năm thu hút nhiều du khách đến tham quan, chụp ảnh. Khi bước vào mùa thu hoạch, du khách có thể tìm hiểu quy trình chăm sóc, hái quả và thưởng thức nông sản ngay tại vườn.
Bà Nguyễn Thị Nguyệt, Phó Giám đốc Hợp tác xã Kiên Cường, cho biết: Hợp tác xã chú trọng sản xuất theo hướng hữu cơ, nâng cao chất lượng nông sản và giữ gìn môi trường canh tác. Mỗi mùa hoa, mùa quả là dịp thuận lợi để giới thiệu sản phẩm, kết nối du khách với nhà vườn. Khi gắn sản xuất với du lịch, nông sản có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng, còn khu vườn có thêm giá trị từ hoạt động trải nghiệm.

Du khách tham quan, trải nghiệm vườn cam Navel tại thôn An Hưng, xã Phiêng Khoài.
Sức hấp dẫn của Phiêng Khoài còn đến từ không khí trong lành, cảnh sắc thiên nhiên và nhịp sống bình dị của người dân vùng cao. Chị Nguyễn Thị Mai Linh, nhà sáng tạo nội dung đến từ Hà Nội, chia sẻ: Tôi biết đến Phiêng Khoài qua bạn bè giới thiệu. Không khí ở đây trong lành, mát mẻ, cảnh quan đẹp. Tôi và bạn bè thường chọn thời điểm các vườn cây nở hoa hoặc chuẩn bị thu hoạch để đến trải nghiệm, chụp ảnh và thưởng thức nông sản. Những hình ảnh về cảnh đẹp, con người, sản vật Phiêng Khoài cũng là nguồn cảm hứng để chúng tôi chia sẻ trên các nền tảng số.
Những bức ảnh mùa hoa, mùa quả được du khách chia sẻ trên mạng xã hội, hình ảnh Phiêng Khoài đang đến gần hơn với nhiều người. Đây cũng là kênh quảng bá thuận lợi, giúp các nhà vườn giới thiệu sản phẩm, kết nối với khách hàng mà không phải qua nhiều khâu trung gian.

Một góc bản biên giới Lao Khô 1, xã Phiêng Khoài.
Phát triển du lịch nông nghiệp
Phiêng Khoài có hơn 2.700 ha mận hậu, trong đó khoảng 2.500 ha cho thu hoạch, sản lượng ước đạt 25.000-27.000 tấn mỗi vụ. Cùng với mận, các loại cây ăn quả như lê, đào, xoài, cam Navel đã hình thành những vùng sản xuất tập trung, tạo cảnh quan đặc trưng theo mùa. Đây là lợi thế để địa phương phát triển du lịch trải nghiệm gắn với sản xuất nông nghiệp. Đến Phiêng Khoài, cùng với ngắm hoa, chụp ảnh, du khách còn được tìm hiểu cách chăm sóc cây trồng, trực tiếp thu hái, thưởng thức và mua nông sản tại vườn.

Ngày hội mận xã Phiêng Khoài thu hút đông đảo nhân dân, du khách đến trải nghiệm tại phần thi hái mận.
Năm 2026, xã Phiêng Khoài tổ chức Ngày hội mận với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trải nghiệm thu hái quả, thu hút đông đảo nhân dân, du khách tham gia, góp phần quảng bá sản phẩm đặc trưng, giới thiệu cảnh quan thiên nhiên, tạo thêm cơ hội phát triển du lịch theo mùa vụ. Tuy nhiên, hoạt động đón khách tại các nhà vườn chủ yếu dựa vào điều kiện và sự chủ động của từng hộ, HTX. Các dịch vụ trải nghiệm, lưu trú, ăn uống và kết nối điểm đến cần tiếp tục được hoàn thiện để kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu của du khách.
Ông Nguyễn Văn Toàn, Phó Chủ tịch UBND xã Phiêng Khoài, cho biết: Xã đang định hướng khai thác lợi thế nông nghiệp, cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa để phát triển du lịch. Trong đó, xây dựng Đề án phát triển du lịch cộng đồng - sinh thái giai đoạn 2025-2030, định hướng phát triển du lịch nông nghiệp tại thôn An Hưng, gắn với các vườn cây ăn quả; xây dựng tuyến du lịch mùa hoa và phát triển du lịch cộng đồng tại bản Đan Đón. Xã cũng định hướng kết nối các điểm đến như Khu di tích lịch sử cách mạng Việt Nam - Lào tại Lao Khô, Hang Tà Ẻn, hình thành những hành trình khám phá cảnh quan, văn hóa, lịch sử và trải nghiệm sản xuất nông nghiệp.

Nhân dân và du khách trải nghiệm trò chơi dân gian tại Ngày hội mận xã Phiêng Khoài.
Cùng với đó, xã khuyến khích người dân áp dụng quy trình canh tác an toàn, hữu cơ; chỉnh trang cảnh quan, bố trí lối đi trong các nhà vườn, bảo đảm vệ sinh môi trường và an toàn cho khách tham quan. Đồng thời, tăng cường quảng bá trên các nền tảng số, giới thiệu mùa hoa, mùa quả, sản phẩm đặc trưng và các điểm đến của địa phương; đẩy mạnh liên kết giữa các hộ sản xuất, hợp tác xã và các điểm du lịch có ý nghĩa quan trọng; xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm về đời sống, văn hóa, ẩm thực và sản xuất nông nghiệp. Cùng với đó, chú trọng đào tạo kỹ năng làm du lịch cho người dân, phát triển dịch vụ lưu trú phù hợp, từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ du khách.
Với những vườn hoa mận, hoa lê và mùa cam chín vàng, Phiêng Khoài đang có cơ hội tạo dựng sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Khi người nông dân trở thành chủ thể của hoạt động du lịch, mỗi khu vườn không đơn thuần mang lại những mùa quả ngọt, mà còn mở thêm hướng phát triển kinh tế, quảng bá hình ảnh vùng đất biên giới giàu tiềm năng.
