Sức sống nghị quyết giảm nghèo ở miền núi xứ Thanh

Hội nghị lấy ý kiến của người dân về các mô hình giảm nghèo tại khu phố Hẹ, xã Quan Sơn.

Xác định công tác giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ trọng tâm của toàn hệ thống chính trị, cấp ủy Đảng, chính quyền các xã miền núi đã sớm thành lập ban chỉ đạo giảm nghèo, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và từng thôn, bản. Ban chỉ đạo cũng duy trì chế độ họp định kỳ, đặc biệt là các cuộc họp rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo giai đoạn và hàng năm, nhằm đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ nguyên nhân và đề ra giải pháp phù hợp cho từng trường hợp.

Xác định, chi bộ thôn, bản giữ vai trò hạt nhân quan trọng trong lãnh chỉ đạo thực hiện công tác giảm nghèo ở cơ sở, Đảng ủy các xã miền núi đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo chi bộ thôn, bản cụ thể hóa nghị quyết của cấp trên về công tác giảm nghèo bền vững phù hợp với thực tế địa bàn. Các chi bộ thôn, bản cũng đã giao cho các tổ chức đoàn thể như đoàn thanh niên, phụ nữ, nông dân, cựu chiến binh bám sát tình hình đời sống của các hội viên thuộc hộ nghèo, hỗ trợ trực tiếp cho các hội viên phát triển các mô hình kinh tế, thoát nghèo. Với sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy Đảng, chính quyền và sự chung tay của cả hệ thống chính trị, công tác giảm nghèo trên địa bàn các xã miền núi đã có những chuyển biến mới.

Tại Quan Sơn, nơi tỷ lệ hộ nghèo từng thuộc nhóm cao của khu vực miền núi, bài toán giảm nghèo được đặt ra như một mệnh lệnh hành động. Ban Chỉ đạo giảm nghèo được thành lập, từng thành viên, từng tổ chức chính trị – xã hội, từng thôn, bản được giao nhiệm vụ rõ người, rõ việc. Những cuộc họp định kỳ, những đợt rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo không chỉ là thủ tục hành chính, mà là dịp nhìn thẳng vào thực trạng, mổ xẻ nguyên nhân, tìm “đúng bệnh, đúng thuốc” cho từng hoàn cảnh.

Từ danh sách được cập nhật, xã xây dựng kế hoạch hỗ trợ theo nhóm đối tượng, ưu tiên hộ thiếu sinh kế, hộ neo đơn và nguồn vốn được “đặt” đúng vào các mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện từng gia đình. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ ấy, công tác giảm nghèo không dừng ở con số mà hiện hữu trong từng đổi thay của bản làng. Nếu năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo của xã Quan Sơn còn 19,58%, thì đến năm 2025 giảm xuống 12,85% (giảm 6,73%) – một bước tiến thể hiện rõ hiệu quả từ sự quyết tâm và đồng lòng của cả hệ thống chính trị. Anh Lò Văn Cường - Bí thư Chi bộ, Trưởng khu phố Hẹ, xã Quan Sơn, cho biết: “Chúng tôi họp bàn công khai, lựa chọn các mô hình giảm nghèo phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế của các hộ. Trong quá trình thực hiện giảm nghèo, chi bộ phân công đảng viên theo dõi, tư vấn và hỗ trợ các hộ nghèo phát triển kinh tế đúng hướng”.

Mô hình nuôi trâu sinh sản thoát nghèo của hộ gia đình anh Vi Văn Ọt, thôn Chiềng Cà, xã Thanh Quân.

Với người dân các địa phương miền núi, trao “cần câu” sinh kế chính là mở lối thoát nghèo bền vững. Từ nguồn lực các chương trình mục tiêu quốc gia, cán bộ giảm nghèo cùng các đoàn thể xuống từng bản làng, khảo sát từng nếp nhà, lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và tập quán canh tác, tạo nền tảng để hộ nghèo vươn lên bằng chính sức mình. Hàng nghìn hộ dân được hỗ trợ giống cây, con, phân bón, công cụ sản xuất và chuyển giao kỹ thuật. Những triền đồi dần phủ xanh bởi quế, sa nhân, dược liệu, gai xanh... thay thế các giống cây năng suất thấp. Các mô hình chăn nuôi đại gia súc theo nhóm hộ hình thành, giúp người dân chia sẻ kinh nghiệm, giảm chi phí, tăng hiệu quả. Rừng sản xuất mở rộng, mang lại nguồn thu ổn định cho nhiều lao động địa phương. Quan trọng hơn cả là sự đổi thay trong tư duy từ sản xuất manh mún sang liên kết, từ tự cung tự cấp sang làm hàng hóa - một bước chuyển căn cơ để hành trình thoát nghèo thêm vững bền.

Xác định các chương trình, dự án của Nhà nước là “đòn bẩy” cho phát triển, cấp ủy, chính quyền các xã miền núi đã chủ động tháo gỡ từng nút thắt về thủ tục, giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đối ứng, nâng cao năng lực quản lý công trình và tăng cường giám sát để mỗi đồng vốn đầu tư thực sự phát huy hiệu quả. Không chỉ triển khai, các địa phương còn theo sát quá trình vận hành, bảo đảm công trình phục vụ đúng và trúng nhu cầu dân sinh. Giai đoạn 2021–2025, nguồn lực từ Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững đã tạo nên những chuyển động rõ nét ở miền núi Thanh Hóa. Nhiều công trình nước sạch vươn tới tận thôn bản xa, mang dòng nước an toàn về từng mái nhà. Trường lớp được kiên cố hóa, điểm trường vùng cao khang trang hơn, mở ra không gian học tập an toàn cho trẻ nhỏ. Trạm y tế được đầu tư đồng bộ, giúp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân. Từ những công trình ấy, diện mạo vùng cao đang từng ngày khởi sắc, mở ra thêm cơ hội phát triển và niềm tin vào một tương lai bền vững.

Nguồn vốn đầu tư từ các chương trình, dự án của Trung ương và của tỉnh góp phần mang lại diện mạo mới, khang trang cho khu vực miền núi

Những năm gần đây, bằng sự linh hoạt, sáng tạo trong lãnh đạo, chỉ đạo, các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đã kết hợp hiệu quả nguồn lực hỗ trợ từ Trung ương, của tỉnh với việc khơi dậy nội lực và tinh thần đoàn kết trong Nhân dân. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên động lực mạnh mẽ để công tác giảm nghèo ở khu vực miền núi liên tục đạt và vượt kế hoạch đề ra. Tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giảm sâu, từ 20,46% năm 2022 xuống còn 5,6% vào cuối năm 2025; thu nhập bình quân đầu người đạt 53,9 triệu đồng/năm. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao; hạ tầng giao thông, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ, góp phần làm đổi thay diện mạo vùng cao, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững trong những năm tiếp theo.

Những công trình mới, những mô hình kinh tế hiệu quả, những con đường mở ra, những bản làng bừng sáng sức sống mới, những mùa vàng trù phú... là minh chứng sinh động cho khát vọng vươn lên của người dân các xã miền núi xứ Thanh. Phía sau sự đổi thay ấy là dấu ấn của những chủ trương đúng đắn, sự nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh xuống các địa phương và ý chí tự cường của từng hộ dân.