SZA nổi giận vì AI

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng len lỏi sâu vào ngành công nghiệp âm nhạc, nữ ca sĩ R&B đình đám SZA tiếp tục thể hiện quan điểm cứng rắn khi công khai chỉ trích các nghệ sĩ ủng hộ AI. Giọng ca SOS thậm chí không giấu được sự phẫn nộ sau khi phát hiện hàng trăm ca khúc của mình đã bị sử dụng để đào tạo các mô hình âm nhạc AI mà không có sự cho phép.

Mới đây, trên Instagram Stories, SZA chia sẻ ảnh chụp màn hình cho thấy cô đã tự tìm kiếm tên mình trong một cơ sở dữ liệu âm nhạc AI nhằm kiểm tra xem các tác phẩm của mình có bị khai thác hay không. Kết quả khiến nữ ca sĩ sốc khi phát hiện có tới 238 bài hát của cô được dùng để huấn luyện hệ thống AI.

Điều khiến SZA lo ngại hơn cả là nhiều bản ghi trong số đó có thể là những ca khúc chưa từng được phát hành.

"Vừa kiểm tra và phát hiện AI âm nhạc đã được đào tạo từ 238 bài hát của tôi. Tôi chắc chắn rằng trong số đó có cả những ca khúc chưa phát hành. Nếu bạn là một nhạc sĩ và vẫn ủng hộ thứ tệ hại này, bạn thật đáng ghê tởm. Không có bất cứ điều gì có thể khiến tôi chấp nhận chuyện này", nữ ca sĩ bức xúc viết.

Phản ứng gay gắt của SZA nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng âm nhạc quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh các tranh cãi liên quan đến bản quyền và AI đang ngày càng trở nên căng thẳng.

Thực tế, đây không phải lần đầu tiên SZA lên tiếng phản đối sự phát triển của AI trong lĩnh vực sáng tạo. Trong suốt hai năm qua, nữ ca sĩ liên tục bày tỏ những lo ngại về tác động của công nghệ này đối với nghệ sĩ, đặc biệt là các nghệ sĩ da màu.

Từ năm 2025, SZA từng gây chú ý khi cho rằng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang gây ra những hệ lụy về môi trường đối với các cộng đồng thiểu số. Theo cô, chi phí năng lượng khổng lồ để vận hành các hệ thống AI đang tạo ra những tác động tiêu cực mà công chúng chưa thực sự quan tâm đúng mức.

Không chỉ dừng ở yếu tố môi trường, nữ ca sĩ còn lo ngại về việc AI đang từng bước làm xói mòn giá trị của lao động sáng tạo. Trước thông tin ca sĩ AI mang tên Xania Monet ký được hợp đồng trị giá 3 triệu USD, SZA từng công khai đặt câu hỏi về việc liệu ngành công nghiệp âm nhạc có đang vô tình hạ thấp giá trị của các nghệ sĩ thực thụ hay không.

Khi đó, cô cũng kêu gọi người hâm mộ không tạo các sản phẩm AI liên quan đến mình, từ hình ảnh cho đến âm nhạc.

"Tôi ghét AI. Nếu yêu quý tôi, xin đừng tạo ảnh hay bài hát AI có liên quan đến tôi", SZA từng chia sẻ.

Điều đáng chú ý là những lo ngại của SZA không chỉ xuất phát từ quyền lợi cá nhân. Nữ ca sĩ cho rằng các nghệ sĩ da màu đang trở thành nhóm dễ bị tổn thương nhất trong cuộc đua AI hiện nay.

Trong một bài đăng khác, SZA từng chỉ đích danh nền tảng tạo nhạc AI Suno và cáo buộc công ty này đang tìm cách khai thác những thành tựu sáng tạo của các nghệ sĩ da màu để phục vụ việc huấn luyện công nghệ.

Theo cô, dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong dân số Mỹ, cộng đồng nghệ sĩ da màu lại có ảnh hưởng vô cùng lớn tới âm nhạc đại chúng toàn cầu. Chính vì vậy, họ đang trở thành đối tượng dễ bị sao chép và khai thác nhất trong kỷ nguyên AI.

"Tại sao tôi liên tục nghe các bản AI bắt chước những nghệ sĩ mới nổi, trong khi họ còn chưa kịp hưởng thành quả từ chính âm nhạc của mình?", SZA từng đặt câu hỏi.

Quan điểm của nữ ca sĩ nhận được sự đồng tình từ nhiều nghệ sĩ khác. Ca sĩ Kehlani cũng từng công khai phản đối AI trong âm nhạc. Cô cho rằng nhiều người đang đánh giá thấp khả năng của công nghệ này khi nghĩ rằng AI chỉ có thể tạo ra những bản cover đơn giản.

"AI giờ đây có thể tạo ra toàn bộ bài hát, tự hát, tự sản xuất beat và gần như thay thế toàn bộ quy trình sáng tạo. Điều này đã vượt khỏi tầm kiểm soát", Kehlani nhận định.

Tuy nhiên, không phải nghệ sĩ nào cũng có cái nhìn tiêu cực về AI. Nhà sản xuất huyền thoại Timbaland là một trong những người nổi tiếng ủng hộ việc ứng dụng công nghệ này trong âm nhạc. Năm ngoái, ông từng gây tranh cãi khi giới thiệu nghệ sĩ AI mang tên TaTa và cho rằng AI có thể mở ra những hướng sáng tạo mới cho ngành giải trí.

Timbaland khẳng định dự án của mình không sử dụng trái phép tác phẩm của các nghệ sĩ khác để đào tạo hệ thống, đồng thời nhấn mạnh AI chỉ là một công cụ hỗ trợ chứ không phải sự thay thế hoàn toàn cho con người.

Dù vậy, những phát ngôn mới nhất của SZA cho thấy cuộc tranh luận về AI trong âm nhạc vẫn còn rất xa mới đi đến hồi kết. Khi các công nghệ tạo nhạc ngày càng hoàn thiện và có khả năng mô phỏng phong cách của nghệ sĩ thật với độ chính xác cao, câu hỏi về quyền sở hữu trí tuệ, đạo đức sáng tạo và tương lai của ngành công nghiệp âm nhạc đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Với SZA, ranh giới giữa công nghệ và sự sáng tạo của con người dường như đã bị vượt qua. Và việc phát hiện 238 ca khúc của mình bị sử dụng để huấn luyện AI có lẽ là giọt nước làm tràn ly, khiến nữ ca sĩ quyết định lên tiếng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.