Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, vùng đất thuộc địa bàn Bắc Ninh ngày nay có nhiều tên gọi và quy mô địa giới hành chính khác nhau. Từ vùng đất Vũ Ninh thời dựng nước, trấn Kinh Bắc thời phong kiến, tỉnh Bắc Ninh dưới triều Nguyễn đến thành phố Bắc Ninh ngày nay là một hành trình lâu dài, gắn với những biến đổi của lịch sử dân tộc.
Trong bài trước, chúng tôi đã chứng minh rằng, “cổng thành phía trước” (cửa Tiền) thành Thanh Hóa vẫn có, nhưng “thường không mở”, chứ không phải “vô Tiền” (hoàn toàn không có cửa Tiền), theo nghĩa hiển ngôn của câu tục ngữ.
Trong chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, vùng đất Thanh Hóa đã nhiều lần thay đổi tên gọi, gắn với những biến động lớn về địa giới hành chính, tổ chức bộ máy nhà nước cũng như từng giai đoạn phát triển của đất nước. Mỗi tên gọi không chỉ là dấu mốc về mặt hành chính, mà còn phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và vị thế của vùng đất địa linh nhân kiệt này.
Từng là một đô thị do người Pháp thành lập theo hướng hiện đại khá sớm ở Việt Nam, nhưng Huế vẫn giữ được nét cổ kính đặc trưng của một đô thị cổ.
Theo ghi chép của các bộ sách thuộc khối tài liệu Mộc bản triều Nguyễn, dù trải qua nhiều lần chia tách, sáp nhập và thay đổi về tên gọi, Bắc Ninh vẫn giữ vị thế chiến lược quan trọng đối với sự phồn thịnh của dân tộc.
NSGN - Lịch sử truyền thừa của Ni giới ở một số bộ phái Phật giáo nói chung mãi đến hôm nay vẫn còn nhiều vấn đề chưa thể lý giải trọn vẹn. Ngay như tại Việt Nam, do đặc thù của các điều kiện lịch sử, thế nên nhiều nguồn thư tịch quý giá cổ xưa bị mất mát và hư hoại.
Người xưa xem thế đất, luận phong thủy để nắm vận mệnh nông - sâu, để hay thịnh - suy, hưng - phế. Xứ Thanh với 'vẻ non sông tốt tươi', 'khí tinh hoa tụ họp', là nơi mà dân tộc Việt Nam - trên hành trình vạn dặm để khẳng định chủ quyền và nền độc lập - luôn tìm được câu trả lời trong những thời khắc trọng đại, những khúc đoạn thăng trầm. Như lối dùng từ so sánh của một học giả nước phương Tây, thì xứ Thanh là 'một thánh đường bảo tồn mọi kỳ vọng của chủng tộc'!
Triển lãm trực tuyến: 'Điện Biên theo dòng lịch sử qua tài liệu lưu trữ' sẽ diễn ra vào ngày 26/4/2024 sẽ giới thiệu hơn 300 tài liệu, hình ảnh từ các Trung tâm Lưu trữ quốc gia, Trung tâm Lưu trữ lịch sử và Bảo tàng tỉnh Điện Biên, Viện Nghiên cứu Hán - Nôm, Lưu trữ Bộ Quốc phòng Pháp và một số cơ quan, đơn vị tỉnh Điện Biên phản ánh lịch sử tỉnh Điện Biên từ thuở sơ khai đến nay, trong đó có nhiều tài liệu lần đầu tiên được công bố. Triển lãm do UBND tỉnh Điện Biên chủ trì, Sở Nội vụ tỉnh Điện Biên và Trung tâm Lưu trữ quốc gia I thực hiện.
* Tôi nghe nói thị xã Điện Bàn ngày nay nguyên ngày trước có tên là huyện Diên Phước. Địa giới của hai đơn vị hành chính này có trùng khớp nhau hay có sự đổi thay nào khác? (Lương Ngọc, quận Thanh Khê, Đà Nẵng).
Hình tượng Tiên nữ đã xuất hiện trong văn hóa Việt từ rất sớm, với ý nghĩa biểu tượng thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của xã hội. Ngay từ thời đại Hùng Vương, trong các truyền tích về thời dựng nước. chúng ta có thể bắt gặp rất nhiều những vị Tiên nữ.
Cùng với thanh kiếm ngắn mang 'dư ảnh' của Bà Triệu phát hiện ở Núi Nưa năm 1961, và thanh kiếm có hình tượng 2 phụ nữ song sinh cưỡi voi, được xem là biểu trưng hình ảnh 2 chị em nhà Trưng Trắc, Trưng Nhị (xem kỳ 1 loạt bài Kể chuyện lịch sử từ trong lòng đất: Chiếc kiếm ngắn Đông Sơn mang 'dư ảnh' Bà Trưng, Bà Triệu (TT&VH, 17/8/2020), gần đây, chúng tôi còn phát hiện thêm 1 con dao găm thời Đông Sơn có hình tượng 2 người nam cưỡi voi.
Đây là tài liệu gốc hết sức quý giá giúp cho các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học tìm hiểu về lịch sử hình thành tỉnh Nghệ An.