Tái cấu trúc không gian phía Nam Thủ đô

Trong bối cảnh Hà Nội định hướng phát triển theo mô hình đa trung tâm, dự án được kỳ vọng góp phần mở rộng không gian phát triển, từng bước nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Đồng bộ quy hoạch, tạo nền tảng triển khai dự án

Cuối tháng 12/2025, TP Hà Nội đồng loạt công bố các quyết định phê duyệt Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic, tỷ lệ 1/2.000, trên phạm vi nghiên cứu hơn 16.000ha, gồm 4 phân khu thành phần A, B, C và D. Khu vực lập quy hoạch trải rộng trên địa bàn 11 xã: Đại Thanh, Ngọc Hồi, Nam Phù, Thường Tín, Hồng Vân, Chương Dương, Thượng Phúc, Bình Minh, Tam Hưng, Thanh Oai và Dân Hòa. Các quyết định đều xác định rõ phân vùng kiểm soát phát triển, định hướng kiến trúc – cảnh quan, quy định về tầng cao, mật độ xây dựng và hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trong đó có không gian xây dựng ngầm đô thị. TP định hướng thu hút các nguồn lực đầu tư xã hội, nguồn vốn đầu tư nước ngoài để phát triển các dự án thành phần; đồng thời huy động sự tham gia của cộng đồng trong phát triển đô thị, cải tạo chỉnh trang khu nhà ở và quản lý xây dựng theo quy hoạch được duyệt, từng bước hình thành khu đô thị thể thao Olympic đồng bộ, hiện đại tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô.

Phối cảnh khu đô thị thể thao Olympic được đưa ra lấy ý kiến Nhân dân. Ảnh minh họa.

Việc phê duyệt đồng bộ quy hoạch phân khu cho toàn bộ khu vực nghiên cứu đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quản lý không gian, sử dụng đất và tổ chức triển khai các bước đầu tư theo quy hoạch, bảo đảm tính thống nhất giữa các phân khu thành phần, hạn chế điều chỉnh cục bộ trong quá trình thực hiện. Quy hoạch phân khu được công bố trong bối cảnh TP Hà Nội đang tiến hành các bước xem xét chủ trương đầu tư dự án theo quy định. Tại Hội nghị chuyên đề Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội khóa XVIII ngày 13/12/2025, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, dự án hướng tới hình thành một quần thể đô thị thể thao đồng bộ tại khu vực phía Nam Hà Nội, có khả năng tổ chức các sự kiện thể thao lớn tầm châu lục và quốc tế như ASIAD, Thế vận hội Olympic. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP, chủ trương đầu tư dự án bám sát các định hướng lớn của T.Ư, các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, cũng như các quyết định, nghị quyết, kết luận của Chính phủ về phát triển các công trình mang tầm vóc quốc gia tại Thủ đô.

Việc quy hoạch phân khu được phê duyệt đồng thời với quá trình xem xét chủ trương đầu tư cho thấy Hà Nội đang từng bước chuyển từ giai đoạn xác lập định hướng sang giai đoạn chuẩn bị triển khai, với yêu cầu đặt ra là mọi bước đi phải dựa trên nền tảng quy hoạch đồng bộ, được kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu.

Hài hòa giữa triển khai dự án và đời sống Nhân dân

Nếu quy hoạch và chủ trương đầu tư là điều kiện cần thì sự đồng thuận từ cơ sở, cùng với việc kiểm soát các vấn đề môi trường và đất đai được xem là điều kiện đủ để dự án có thể triển khai trong thực tiễn. Tại xã Nam Phù, một trong những địa bàn thuộc phân khu C, UBND xã đã tổ chức làm việc với các đơn vị liên quan để cho ý kiến đối với báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Hưởng, điểm đặc thù của dự án là thực hiện theo phương thức “vừa triển khai, vừa cập nhật quy hoạch”, từ quy hoạch phân khu đến quy hoạch chi tiết, nhằm bảo đảm tính thực tiễn, linh hoạt và tối ưu hóa không gian đô thị.

Để dự án được triển khai thuận lợi và nhận được sự đồng thuận cao của Nhân dân, UBND xã Nam Phù yêu cầu chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đặc biệt chú trọng áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm kiểm soát bụi, tiếng ồn; bảo đảm không ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước phục vụ sản xuất nông nghiệp; thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các cam kết về bảo vệ môi trường theo quy định. Xã thống nhất chủ trương, tạo điều kiện để sớm hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, đồng thời giao các bộ phận chuyên môn theo dõi sát quá trình triển khai, làm cầu nối giữa người dân và chủ đầu tư để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.

Ở xã Thượng Phúc, nơi tổ chức hội nghị công bố quy hoạch, chính quyền địa phương xác định việc công khai, minh bạch nội dung đồ án là nhiệm vụ quan trọng, tạo điều kiện để người dân tiếp cận và giám sát. Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Thượng Phúc Nguyễn Đức Thịnh, quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic không chỉ tác động đến định hướng phát triển không gian mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế và tương lai phát triển của địa phương, do đó công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng cần được chú trọng ngay từ giai đoạn đầu.

Tại xã Thanh Oai, thuộc phân khu D, công tác rà soát diện tích, quy chủ sử dụng đất đang được triển khai song song với việc chuẩn bị các bước giải phóng mặt bằng. Lãnh đạo xã cho rằng đây là khâu then chốt, quyết định tiến độ chung của dự án, cần được thực hiện chính xác, đồng bộ, đúng quy trình, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân trước khi triển khai các bước tiếp theo.

Thực tế cho thấy, dù dự án có quy mô rất lớn, các địa phương trong vùng dự án đều thống nhất quan điểm triển khai thận trọng, từng bước, đặt yêu cầu bảo vệ môi trường, quản lý đất đai và ổn định đời sống Nhân dân ngay từ đầu, tạo nền tảng đồng thuận xã hội cho một dự án kéo dài nhiều năm, liên quan đến nhiều địa bàn.

Tăng cường quản lý, sớm đưa quy hoạch vào cuộc sống

Để đồ án sớm được triển khai và đi vào cuộc sống, Trưởng phòng Quản lý hoạt động quy hoạch, kiến trúc, đô thị, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội Trịnh Quang Dũng cho biết, trong thời gian tới, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội khẩn trương hoàn thiện, xác nhận hồ sơ bản vẽ và bàn giao đầy đủ cho UBND các xã, phường liên quan nhằm phục vụ công tác quản lý và tổ chức thực hiện quy hoạch.

Cùng với đó, UBND các xã, phường có trách nhiệm tổ chức công khai nội dung các đồ án quy hoạch trên trang thông tin điện tử của địa phương và tại trụ sở UBND, tạo điều kiện để người dân tiếp cận, theo dõi và giám sát quá trình triển khai. Công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng cũng được yêu cầu tăng cường, bảo đảm thực hiện đúng quy hoạch được UBND TP phê duyệt, hạn chế phát sinh vi phạm, tránh lãng phí ngân sách và tài sản của người dân.

Thực hiện chỉ đạo của TP, Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội sẽ chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan và UBND các xã, phường rà soát các dự án đầu tư công, các dự án ngoài ngân sách trong phạm vi quy hoạch để tổng hợp, báo cáo UBND TP xem xét, chỉ đạo. Đồng thời, các địa phương được đề nghị sớm tổng hợp danh mục các dự án trên địa bàn nằm trong ranh giới quy hoạch, gửi về các cơ quan chuyên môn của TP để làm cơ sở phối hợp, triển khai trong thời gian tới.

Lại Tấn