Tại sao đèn đường thường có màu vàng chứ không phải màu trắng?

Khi di chuyển trên đường vào ban đêm, nhiều người dễ nhận thấy ánh sáng từ hệ thống đèn đường thường có màu vàng hoặc vàng cam thay vì trắng sáng như đèn trong nhà. Điều này không đơn thuần liên quan đến yếu tố thẩm mỹ mà xuất phát từ đặc điểm của công nghệ chiếu sáng và yêu cầu quan sát trong điều kiện ban đêm. Vậy tại sao màu vàng lại từng được sử dụng phổ biến cho đèn đường?

Ánh sáng vàng giúp hạn chế cảm giác chói

Một trong những lý do dễ nhận thấy nhất là ánh sáng vàng thường tạo cảm giác dịu mắt hơn so với ánh sáng trắng có cường độ cao. Khi lái xe vào ban đêm, mắt đã quen với môi trường thiếu sáng nên nguồn sáng quá mạnh hoặc có độ tương phản lớn có thể gây khó chịu, đặc biệt khi người điều khiển phương tiện liên tục nhìn vào vùng được chiếu sáng rồi chuyển sang khu vực tối.

Ánh sáng vàng với đặc tính dịu hơn có thể giúp giảm cảm giác lóa trong một số điều kiện. Đây cũng là lý do màu vàng từng được ưu tiên trong nhiều hệ thống chiếu sáng đường phố, nhất là tại những tuyến đường cần duy trì ánh sáng liên tục trong thời gian dài.

Ánh sáng vàng giúp hạn chế cảm giác chói. Ảnh minh họa.

Tính thẩm mỹ cao

Bên cạnh những yêu cầu về công nghệ và chiếu sáng, màu sắc của ánh đèn còn góp phần tạo nên diện mạo và cảm xúc cho không gian xung quanh. Ánh sáng trắng thường mang đến cảm giác sáng rõ, trẻ trung, đồng thời giúp các màu sắc của cảnh vật được thể hiện tương đối chân thực. Trong khi đó, ánh sáng vàng cho cảm giác dịu mắt, ấm cúng và gần gũi hơn, nhất là khi chiếu sáng những khu vực có cây cối, kiến trúc đặc trưng hoặc không gian sinh hoạt chung.

Vì vậy, tại một số khu đô thị, khu phố mang nét cổ kính, công viên, khu nghỉ dưỡng hay những tuyến phố đề cao yếu tố thẩm mỹ, người ta vẫn ưu tiên sử dụng nguồn sáng có nhiệt độ màu thấp để tạo bầu không khí hài hòa và dễ chịu.

Phù hợp hơn với một số điều kiện thời tiết

Ánh sáng vàng từng được lựa chọn khá phổ biến cho hệ thống đèn đường nhờ đặc tính ít bị tán xạ hơn trong một số điều kiện thời tiết. Nhờ đó, nguồn sáng có thể giúp hạn chế cảm giác lóa và hỗ trợ người tham gia giao thông quan sát đường phố thuận lợi hơn.

Khi thời tiết có mưa, sương mù hoặc độ ẩm trong không khí cao, các giọt nước li ti có thể khiến ánh sáng bị phân tán theo nhiều hướng. Nếu nguồn sáng quá mạnh, một phần ánh sáng có thể phản xạ và truyền ngược vào mắt người quan sát, gây cảm giác lóa, đồng thời làm giảm độ tương phản của những vật thể và chướng ngại vật ở phía trước.

Phù hợp hơn với một số điều kiện thời tiết. Ảnh minh họa.

So với ánh sáng xanh và tím, ánh sáng vàng có bước sóng dài hơn nên thường chịu tác động tán xạ thấp hơn trong khí quyển. Những tia sáng có bước sóng ngắn dễ bị các phân tử và hạt nhỏ trong không khí làm lệch hướng, trong khi ánh sáng vàng hoặc vàng cam có thể hạn chế phần nào hiện tượng này. Nhờ đặc điểm đó, ánh sáng vàng được sử dụng khá phổ biến trong hệ thống chiếu sáng ngoài trời, đặc biệt tại những khu vực thường xuất hiện sương mù hoặc độ ẩm cao.

Công nghệ đèn vàng từng có lợi thế về hiệu suất

Trước thời kỳ đèn LED trở nên phổ biến, đèn natri cao áp từng được sử dụng rộng rãi trong hệ thống chiếu sáng đường phố nhờ khả năng phát sáng hiệu quả, độ bền khá cao và mức tiêu thụ điện phù hợp. Đặc trưng của loại đèn này là ánh sáng vàng cam, khiến sắc vàng trở thành hình ảnh quen thuộc trên nhiều tuyến đường vào ban đêm.

Ngày nay, công nghệ LED phát triển mạnh đã mang đến nhiều lựa chọn về màu sắc ánh sáng, từ vàng ấm đến trắng sáng. Bên cạnh khả năng tiết kiệm năng lượng, đèn LED còn có tuổi thọ cao và dễ điều chỉnh phạm vi chiếu sáng.

Vì vậy, việc sử dụng ánh sáng vàng hay trắng không còn cố định mà được cân nhắc dựa trên mục đích, điều kiện và yêu cầu của từng hệ thống chiếu sáng.