Đánh giá đúng thực trạng, rõ nguyên nhân và giải pháp khắc phục

Thực tế thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ đã ban hành, sửa đổi, bổ sung, thay thế nhiều văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công. Một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ cũng đã được ban hành. Các bộ, cơ quan Trung ương, các tỉnh, thành phố cũng đã tổ chức triển khai thực hiện, góp phần bảo đảm cơ sở vật chất cho các cơ quan, tổ chức, đơn vị, chính quyền các cấp đi vào hoạt động theo mô hình mới, không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp. Các cơ sở nhà, đất dôi dư từng bước được đưa vào khai thác, xử lý triệt để, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát tài sản.

Tuy nhiên, một số bộ, cơ quan Trung ương; một số tỉnh, thành phố vẫn còn chậm trễ trong việc khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư; số lượng chưa khai thác, xử lý triệt để còn lớn. Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư, bảo đảm hoàn thành xử lý, đưa vào khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư theo đúng yêu cầu tại Kế hoạch số 06-KH/TW ngày 28/7/2026 của Bộ Chính trị và kết luận của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, mới đây, Thủ tướng đã có Công điện số 07, trong đó yêu cầu Bộ trưởng và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả sắp xếp, khai thác nhà đất dôi dư. Việc thực hiện sẽ được tính vào chỉ số đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ (KPI) của người đứng đầu.

Công điện cũng yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ và kết quả sắp xếp, xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc phạm vi quản lý. Triển khai thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, có hiệu quả các chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực liên quan đến việc sắp xếp, xử lý, khai thác tài sản công và các cơ sở nhà, đất dôi dư.

Tập trung ban hành đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền để phục vụ việc xử lý, khai thác, đẩy nhanh tiến độ tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật, khắc phục triệt để tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng quy định, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Đặc biệt cần xử lý ngay đối với các cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra. Không được đặt ra các yêu cầu, điều kiện, thủ tục xin ý kiến lòng vòng làm cản trở việc khai thác, xử lý... Thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình triển khai thực hiện để kịp thời tháo gỡ; xử lý nghiêm các trường hợp chây ỳ, đùn đẩy, trốn tránh trách nhiệm, gây khó dễ, nhũng nhiễu, trục lợi trong xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, kể cả phải xử lý về công tác cán bộ.

Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy không chỉ đặt ra những vấn đề trong công tác cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng đất nước trong kỷ nguyên mới mà còn phải tính đến việc xử lý tài sản, trụ sở công sau khi sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Vấn đề này hiện đang được dư luận đặc biệt quan tâm bởi thực tế vẫn còn tình trạng trụ sở, đất đai và tài sản công dôi dư sau sắp xếp chậm được xử lý hoặc khai thác chưa hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực Nhà nước. Cũng bởi vậy, một trong những chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội khóa XVI về vấn đề này đã được thông qua nhằm đánh giá đúng thực trạng, làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp khắc phục.