Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có

Những năm gần đây, cứ mỗi lần cơ quan chức năng công bố một vụ việc liên quan đến nghệ sĩ sử dụng hoặc tàng trữ ma túy, mạng xã hội lại bước vào một “mùa săn phù thủy” mới. Từ Facebook, TikTok cho tới các diễn đàn giải trí, hàng loạt cái tên nổi tiếng bị lôi ra bàn tán, suy đoán, thậm chí kết tội chỉ bằng vài dòng trạng thái vô căn cứ. Sự hoài nghi ấy không phải tự nhiên mà có.

Chỉ trong vài năm trở lại đây, showbiz Việt gần như không có thời gian để nguôi ngoai trước những cú sốc liên quan đến ma túy. Những cái tên từng xuất hiện trên sân khấu, truyền hình, thảm đỏ hay các hợp đồng quảng cáo tiền tỷ lần lượt rời khỏi chuyên mục giải trí để xuất hiện trong các bản tin pháp luật.

Ca sĩ Long Nhật và ca sĩ Sơn Ngọc Minh bị bắt cùng nhiều đối tượng liên quan đến ma túy

Cuối năm 2024, dư luận chấn động khi ca sĩ Chi Dân và người mẫu Andrea Aybar (An Tây) bị khởi tố trong chuyên án ma túy quy mô lớn tại TP.Hồ Chí Minh. Trước đó là trường hợp người mẫu Nhikolai Đinh bị bắt giữ liên quan đến hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy. Những gương mặt từng phủ sóng mạng xã hội, xuất hiện dày đặc tại các sự kiện giải trí bỗng trở thành tâm điểm của các thông tin điều tra.

Đầu năm 2025, làng giải trí tiếp tục đón thêm một “cú nổ” khác mang tên Nguyễn Công Trí. Nhà thiết kế từng được xem là niềm tự hào của thời trang Việt, người nhiều năm được truyền thông ca ngợi như biểu tượng thành công của ngành công nghiệp sáng tạo, bất ngờ bị điều tra liên quan đến hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Đối với nhiều người, đó là khoảnh khắc một trong những lớp sơn hào nhoáng nhất của showbiz tiếp tục bong tróc, để lộ những khoảng tối mà công chúng ít khi được nhìn thấy.

Nhưng có lẽ cú sốc lớn nhất lại đến vào năm 2026. Khi dư luận còn chưa hết bàn tán về những vụ việc trước đó, thông tin ca sĩ Long Nhật và ca sĩ Sơn Ngọc Minh - cựu thành viên nhóm V.Music bị điều tra trong một chuyên án ma túy lớn tiếp tục khiến công chúng sửng sốt. Long Nhật từ lâu gắn với hình ảnh một nghệ sĩ gia đình, thường xuyên xuất hiện trên truyền hình với những chia sẻ về cuộc sống riêng, về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của người nổi tiếng. Bởi vậy, việc tên tuổi này xuất hiện trong hồ sơ điều tra khiến nhiều khán giả có cảm giác mình bị lừa dối.

Từ Chi Dân, An Tây, Nguyễn Công Trí cho tới Long Nhật, Sơn Ngọc Minh..., danh sách những người hoạt động trong lĩnh vực giải trí vướng vào chất cấm ngày một dài hơn. Điều đáng nói là phần lớn trong số họ trước đó vẫn xuất hiện với hình ảnh chỉn chu, thành đạt và được công chúng yêu mến.

Bởi vậy, mỗi khi xuất hiện thêm một vụ việc mới, phản ứng của dư luận không còn là bất ngờ mà là hoài nghi: “Liệu còn ai nữa?”. Từ những trường hợp cá biệt, ma túy dần trở thành cái bóng phủ lên hình ảnh giới giải trí. Chỉ cần một nghệ sĩ bị điều tra, mạng xã hội lập tức xuất hiện những danh sách “nghi vấn”, kéo theo không ít người vô can bị réo tên và suy đoán.

Nếu Chi Dân, An Tây hay Nguyễn Công Trí khiến công chúng choáng váng vì mức độ nổi tiếng, thì vụ Miu Lê lại khiến dư luận giật mình bởi sự đổ vỡ của một hình ảnh từng được xem là khá sạch trong showbiz. Trước khi cơ quan điều tra công bố kết quả, những đồn đoán liên quan đến nữ ca sĩ từng bị xem là suy diễn vô căn cứ trên mạng xã hội. Thế nhưng, việc cơ quan chức năng sau đó khởi tố bị can liên quan đến hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đã khiến không ít khán giả bàng hoàng.

Ca sĩ Ngọc Sơn là người mở màn cho trào lưu nghệ sĩ tự test ma túy để chứng minh sự “trong sáng” của mình

Những cú sốc như vậy, niềm tin của công chúng đối với giới nghệ sĩ ngày càng trở nên mong manh. Nếu trước đây khán giả thường có xu hướng bảo vệ thần tượng trước các tin đồn, thì nay phản ứng phổ biến lại là hoài nghi. Mỗi vụ việc bị phanh phui không chỉ làm sụp đổ một hình tượng, mà còn khiến dư luận tin rằng bất kỳ ai cũng có thể trở thành đối tượng của nghi vấn. Đó cũng là một trong những nguyên nhân tạo nên làn sóng nghệ sĩ công khai kết quả xét nghiệm ma túy trong thời gian gần đây như một cách tự chứng minh sự trong sạch của mình.

Và chính từ đó xuất hiện nghịch lý của showbiz hiện nay: càng nhiều nghệ sĩ bị phát hiện liên quan đến ma túy, những nghệ sĩ không liên quan lại càng phải chứng minh mình trong sạch. Thế nhưng, một kết quả xét nghiệm âm tính chỉ phản ánh một thời điểm nhất định, đủ để xua tan nghi ngờ trước mắt nhưng chưa chắc đủ để khôi phục niềm tin đã bị bào mòn suốt nhiều năm qua.

Từ những vụ án gây chấn động đến những lời đồn vô căn cứ trên mạng xã hội, một bầu không khí hoài nghi đang bao trùm showbiz Việt. Khi niềm tin của công chúng lung lay, áp lực chứng minh sự trong sạch không còn là câu chuyện của riêng ai. Và cũng từ đó, một hiện tượng mới bắt đầu xuất hiện.

Âm tính hôm nay, không có nghĩa là hôm qua hay ngày mai cũng vậy

Chưa bao giờ trong showbiz Việt, một tờ giấy xét nghiệm ma túy lại được công khai rộng rãi như hiện nay. Giữa bối cảnh liên tiếp xảy ra các vụ việc liên quan đến chất cấm và những đồn đoán lan truyền trên mạng xã hội, nhiều nghệ sĩ đã chọn cách trực tiếp đi xét nghiệm, thậm chí livestream toàn bộ quá trình để chứng minh sự trong sạch. Không ít người bị réo tên và trở thành đối tượng nghi vấn dù không hề xuất hiện trong bất kỳ thông báo nào của cơ quan chức năng. Hiện tượng này cho thấy cuộc khủng hoảng niềm tin trong giới giải trí đã đi xa đến mức nào.

Chiều 22/5/2026, ca sĩ Ngọc Sơn bất ngờ livestream từ Bệnh viện Nhân dân Gia Định giữa lúc mạng xã hội xuất hiện nhiều lời đồn đoán liên quan đến mình. Nam ca sĩ công khai toàn bộ quá trình làm xét nghiệm, từ khâu lấy mẫu cho tới lúc chờ kết quả. Sau gần một giờ, Ngọc Sơn trực tiếp cầm phiếu xét nghiệm trước ống kính, công bố kết quả âm tính với các nhóm chất như morphin, codein, heroin, marijuana và amphetamin. Không dừng lại ở đó, nam ca sĩ còn tuyên bố nếu phát hiện có chất kích thích trong cơ thể, ông sẵn sàng bỏ nghề, thậm chí chấp nhận tự phạt hàng tỷ đồng để chứng minh sự trong sạch của mình.

Ca sĩ Duy Mạnh đăng tải hình ảnh tự test ma túy tại nhà cho kết quả âm tính

Động thái của Ngọc Sơn nhanh chóng tạo hiệu ứng dây chuyền trong giới giải trí. Rạng sáng 23/5, ca sĩ Duy Mạnh đăng tải video tự test ma túy bằng nước tiểu tại nhà. Trong clip, nam ca sĩ sử dụng bộ que thử nhanh nhiều chỉ số và quay cận toàn bộ quá trình kiểm tra. Khi kết quả hiện hai vạch âm tính, Duy Mạnh vẫn tiếp tục cho biết sẽ tới cơ sở y tế hoặc cơ quan chức năng thực hiện xét nghiệm chuyên sâu hơn để bảo đảm độ chính xác.

Không lâu sau đó, Tuấn Hưng cũng tham gia vào làn sóng này. Nam ca sĩ tự livestream toàn bộ quá trình test ma túy ngay tại nhà vào rạng sáng 25/5. Thậm chí, Tuấn Hưng còn quay chi tiết từ lúc lấy mẫu xét nghiệm để tránh việc bị nghi ngờ sử dụng mẫu của người khác. Nam ca sĩ cho biết anh muốn chủ động dập tắt những lời suy diễn vô căn cứ, đồng thời giải thích việc bản thân sụt cân thời gian qua xuất phát từ cường độ làm việc và vấn đề sức khỏe chứ không liên quan đến chất kích thích như một số đồn đoán trên mạng.

Từ những phiếu xét nghiệm nước tiểu, giấy xác nhận của bệnh viện cho tới các buổi livestream kéo dài hàng giờ đồng hồ, tất cả được công khai trước hàng trăm nghìn người theo dõi như một dạng “thủ tục thanh minh” mới của showbiz. Điều đáng nói là phần lớn những nghệ sĩ này không nằm trong bất kỳ thông báo điều tra nào của cơ quan chức năng. Họ đi xét nghiệm chủ yếu để chứng minh những lời đồn lan truyền trên mạng xã hội là vô căn cứ.

Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, giá trị của những kết quả xét nghiệm ấy có lẽ không tuyệt đối như nhiều người vẫn nghĩ. Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ Lê Trung Tuấn, người sáng lập và hiện giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản lý Viện Nghiên cứu tâm lý người sử dụng ma túy (PSD), thành viên sáng lập Liên hiệp các tổ chức Điều trị nghiện thế giới, cho biết phần lớn các chất ma túy cùng các chất chuyển hóa của chúng chỉ tồn tại trong cơ thể từ khoảng 36 đến 72 giờ, tùy từng loại chất và cơ địa mỗi người.

Theo ông Tuấn, xét nghiệm nước tiểu thực chất chỉ phản ánh tình trạng của cơ thể trong một khoảng thời gian rất ngắn. Nếu việc sử dụng ma túy diễn ra trước đó khá lâu, hoặc có các yếu tố tác động tới mẫu xét nghiệm, kết quả âm tính hoàn toàn có thể xuất hiện. Nói cách khác, một phiếu xét nghiệm âm tính không đủ để phản ánh toàn bộ bản chất vấn đề, càng không thể trở thành căn cứ duy nhất để khẳng định một người chưa từng sử dụng ma túy.

Miu Lê từng được coi là biểu tượng của sự trong sáng trong showbiz Việt

“Nhiều người hiện nay xem kết quả xét nghiệm âm tính như một tấm giấy thông hành để chứng minh bản thân trong sạch. Tuy nhiên, về mặt chuyên môn, điều đó chưa đủ cơ sở. Việc một người có sử dụng ma túy hay không không thể được đánh giá chỉ bằng một lần xét nghiệm tại một thời điểm nhất định”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Vị chuyên gia cũng cho biết trong các trường hợp cần xác minh chuyên sâu, cơ quan chức năng có thể thực hiện giám định bằng tóc, móng tay hoặc các mẫu sinh học khác tại các đơn vị giám định chuyên ngành. Những phương pháp này cho phép truy vết quá trình sử dụng ma túy trong khoảng thời gian dài hơn, qua đó phản ánh khách quan và toàn diện hơn so với xét nghiệm nước tiểu thông thường.

Phân tích sâu hơn về hiện tượng nghệ sĩ đua nhau công khai kết quả xét nghiệm, TS. Lê Trung Tuấn cho rằng đây thực chất là biểu hiện của một cuộc khủng hoảng niềm tin đã âm ỉ trong xã hội suốt nhiều năm qua. Sau hàng loạt vụ việc người nổi tiếng vướng vòng lao lý vì ma túy, công chúng có xu hướng nghi ngờ nhiều hơn, thậm chí sẵn sàng đặt câu hỏi với bất kỳ ai bị nhắc tên trên mạng xã hội.

Ông Tuấn cho biết thêm: “Không thể phủ nhận đã từng có những người nổi tiếng tìm đến chất kích thích vì áp lực nghề nghiệp, vì những cuộc vui hay mong muốn duy trì trạng thái hưng phấn khi làm việc. Dĩ nhiên điều đó không có nghĩa tất cả nghệ sĩ đều như vậy. Nhưng chính những trường hợp cá biệt đã làm tổn thương hình ảnh chung của giới nghệ sĩ, khiến công chúng mất niềm tin”.

Bởi vậy, điều công chúng thực sự muốn nhìn thấy không phải là một tờ giấy xét nghiệm được công bố trên livestream, mà là sự nhất quán trong lối sống và hành vi của người nghệ sĩ. Âm tính hôm nay không chứng minh được họ luôn âm tính trong quá khứ, cũng không bảo đảm họ sẽ âm tính trong tương lai. Quá trình sử dụng ma túy và dẫn tới nghiện thường diễn ra âm thầm, kéo dài, có thể bắt đầu từ sự tò mò, những cuộc vui, sự rủ rê của bạn bè rồi dần dần chuyển thành lệ thuộc lúc nào không hay.

“Để đánh giá giá trị và nhân cách của một con người không thể chỉ dựa vào một tờ kết quả xét nghiệm. Đó phải là cả một quá trình sống, lao động, cống hiến và ứng xử trong thời gian dài. Một kết quả âm tính không thể khẳng định ai đó là người tốt hay người xấu, cũng không thể đại diện cho toàn bộ nhân cách và lối sống của họ”, TS. Lê Trung Tuấn chia sẻ.

Người hâm mộ có thể thở phào khi nhìn thấy hai vạch âm tính trên que thử. Bạn bè đồng nghiệp có thể gửi lời động viên dưới các bài đăng. Nhưng sau tất cả, thứ khán giả cần không chỉ là một kết quả xét nghiệm được thực hiện trong vài phút, mà là sự bảo chứng bằng cả một quá trình sống.

Bởi xét cho cùng, một tờ giấy xét nghiệm chỉ trả lời được câu hỏi của hiện tại. Còn niềm tin của công chúng lại được xây dựng bằng thời gian. Và đó là thứ không một que thử nhanh nào có thể đo đếm được.