Tấm hình dưới mộ liệt sĩ hơn nửa thế kỷ và mong mỏi đón bạn trở về
Quá trình tìm kiếm, quy tập và làm sạch các di vật đã tìm thấy của liệt sĩ tại khu vực xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều tấm hình trong các bóp (ví) của liệt sĩ.



Tấm hình ông Đặng Quang Thịnh, 75 tuổi (2 hình trên) và một người bạn hiện sống tại Khánh Hòa cung cấp giống với tấm hình tìm thấy tại khu mộ liệt sĩ ở xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai. Ảnh: NVCC
Qua các phương tiện thông tin đại chúng và các kênh, mạng xã hội, tấm hình gồm 6 người (3 nam, 3 nữ) đã được Báo Đồng Nai đăng tải ngày 30-7-2026 và bài viết Người giữ bức ảnh giống tấm hình tìm thấy trong mộ liệt sĩ hơn 50 năm, Báo Đồng Nai đăng ngày 8-8-2026 đã làm ký ức của những cựu học sinh thị xã Hòa Bình ngày đó (tỉnh Phú Thọ ngày nay) ùa về và họ đều mong mỏi được đón người bạn trở về.
Ông Đinh Quang Thịnh (75 tuổi, quê ở thị xã Hòa Bình, nay là tỉnh Phú Thọ), hiện sống ở ấp Đại Điền Trung 2, xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa tiếp tục cung cấp thêm manh mối về tấm hình ông đang giữ cùng ký ức của những cựu học sinh ngày xưa về một thời tuổi trẻ hào hùng và tình bạn gắn bó máu thịt.
*“Người anh cả” giữa thời lửa đạn

Tấm hình được tìm thấy tại khu mộ liệt sĩ đã được Báo Đồng Nai đăng ngày 30-7. Hàng trên từ trái qua: Liệt sĩ Lê Công Duẩn, ông Nguyễn Gia Chính, ông Đinh Quang Thịnh. Hàng ngồi từ trái qua: bà Trần Thị Hòa, bà Vũ Thị Quỳnh, bà Đặng Thị Loan.
Ông Thịnh kể lại, khi xem thông tin trên mạng và báo chí, ông Thịnh đã khựng lại khi nhận ra bức ảnh mờ nhòe chụp chính ông cùng nhóm bạn thân thuở thiếu thời. Đáng chú ý, nhân vật trung tâm trong bức ảnh là liệt sĩ Lê Công Duẩn, người cao nhất trong tấm hình là người bạn cùng bàn, cùng lớp, đã hy sinh năm 1972 tại chiến trường miền Nam, chưa tìm thấy mộ phần suốt hơn nửa thế kỷ qua.
4 trong 5 người bạn còn sống trong tấm hình mà chúng tôi liên hệ được qua điện thoại đều cho rằng đó là tấm hình họ chụp vào ngày 1-6-1968 trước khi liệt sĩ Lê Công Duẩn nhập ngũ. Họ đều mong muốn các cơ quan chức năng xét nghiệm ADN nhanh chóng xác minh để họ được đón bạn về quê...
Để chắc chắn, ông Thịnh vội lấy cuốn album cũ ra so sánh. “Hai tấm ảnh là một, đúng là ảnh của anh Duẩn giữ rồi”, ông Thịnh nghẹn ngào, lập tức gọi điện báo tin cho những người bạn còn lại ở quê để thông báo cho gia đình liệt sĩ. Trong ký ức của ông Thịnh và các thành viên trong nhóm, ông Duẩn lớn hơn 2 tuổi, học khá, chín chắn, hòa đồng và luôn được xem như “người anh cả” của nhóm.


Tấm hình đang được ông Nguyễn Gia Chính giữ. Ảnh: NVCC
Cả nhóm 6 người từng cùng nhau lớn lên qua những năm tháng khó khăn: cùng học tại Trường cấp 1-2 Cù Chính Lan (khu phố Chăm Mát), đi chơi dịp lễ, Tết, hay vào rừng gánh củi phụ giúp gia đình...
Cả bà Đặng Thị Loan, ở phường Thống Nhất, tỉnh Phú Thọ và bà Trần Thị Hòa, ở phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ đều khẳng định: Tấm hình của 6 người chụp ngày 1-6-1968 và tấm hình được tìm thấy trong khi tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực xã Minh Đức, thành phố Đồng Nai là một.
“Anh Duẩn hơn chúng tôi 2 tuổi, người chín chắn, học khá tốt. Tính tình anh điềm đạm, hiền lành. Khi được tin anh Thịnh từ Khánh Hòa gọi đến, chúng tôi chỉ mong nhanh chóng được đón bạn trở về quê hương”- bà Hòa xúc động chia sẻ.
*Mong đón bạn về quê hương
Theo ông Thịnh, vào tháng 6-1968, sau khi hoàn thành chương trình lớp 7, ông Duẩn thông báo sắp nhập ngũ và rủ nhóm bạn đi chụp ảnh lưu niệm. “Anh ấy bảo trước khi lên đường cần có một tấm hình, lúc buồn lấy ra xem để nhớ về nhau” - ông Thịnh nhớ lại.
Giữa thời kỳ khó khăn, chụp ảnh là điều xa xỉ đối với học sinh. Cả nhóm đã gom góp tiền quà vặt được khoảng 8 hào - một số tiền lớn lúc bấy giờ và đi bộ 5km đến tiệm ảnh ở thị xã. Người chủ tiệm đã dẫn nhóm lên một khu đồi lấy cảnh tự nhiên, xếp các bạn nữ ngồi trước, nam đứng sau theo thứ tự chiều cao.
Qua điện thoại, bà Trần Thị Hòa kể lại: Dù trong lòng có chút bùi ngùi vì sắp chia tay, trước ống kính, cả nhóm vẫn cố giữ nụ cười tươi tắn bởi số tiền chỉ đủ chụp đúng một kiểu duy nhất. Bức ảnh được rửa thành 6 tấm, mỗi người giữ 1 tấm làm kỷ niệm. Chẳng bao lâu sau, ông Duẩn lên đường vào Nam chiến đấu và mãi mãi nằm lại chiến trường từ năm 1972.
Trong trí nhớ của bà Loan, ông Duẩn là một người hiền lành, điển trai với má lúm đồng tiền và luôn quan tâm đến mọi người. Dù không cùng dòng máu, tình cảm giữa họ bao năm qua vẫn vẹn nguyên như anh em ruột thịt trong nhà.
Hiện tại, các cơ quan chức năng đang tiến hành thủ tục xác minh danh tính liệt sĩ. Ông Thịnh cùng những người bạn năm xưa đang hy vọng kết quả ADN trùng khớp, để họ có thể cùng gia đình vào Đồng Nai đón người “anh cả” trở về với quê hương sau gần 60 năm xa cách.













