Tân Thủ tướng Anh phát đi thông điệp về ổn định trong bài phát biểu đầu tiên

Tân Thủ tướng Anh Andy Burnham trong bài phát biểu đầu tiên trước số 10 Phố Downing, London ngày 20/7/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo truyền thông Anh ngày 20/7, phát biểu bên ngoài số 10 phố Downing sau khi được Vua Charles III bổ nhiệm, ông Burnham cam kết khôi phục niềm tin của người dân vào chính trường Anh sau nhiều năm biến động, đồng thời đưa đất nước bước vào một giai đoạn mới.

Ông cho rằng Anh cần chứng minh với thế giới rằng nước này có thể lấy lại sự ổn định. Chính phủ mới sẽ tập trung mang lại hy vọng, thúc đẩy quá trình phục hồi đất nước và giải quyết những khó khăn đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.

Một trong những trọng tâm được ông Burnham đề cập là kế hoạch tái thiết kéo dài 10 năm. Theo tân Thủ tướng Anh, đất nước cần một bước ngoặt để thoát khỏi tình trạng suy giảm kéo dài về kinh tế và chính trị.

Cam kết trên được đưa ra trong bối cảnh nhiều hộ gia đình tại Anh tiếp tục chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Chính phủ mới vì thế sẽ phải vừa ổn định nền kinh tế, vừa tìm cách giảm bớt khó khăn tài chính đối với người dân.

Bên cạnh các vấn đề kinh tế, ông Burnham cho biết một trong những chỉ đạo đầu tiên của ông sẽ là giải quyết tình trạng người vô gia cư phải ngủ ngoài đường. Ngay trong ngày đầu tiên giữ chức thủ tướng, ông công bố kế hoạch trị giá 340 triệu bảng nhằm chấm dứt tình trạng này trong thời gian sớm nhất.

Chiến lược dự kiến được triển khai với sự tham gia của nhiều cơ quan chính phủ, tập trung vào các biện pháp phòng ngừa, cung cấp chỗ ở khẩn cấp và hỗ trợ nhà ở lâu dài. Việc nhanh chóng công bố kế hoạch cụ thể cũng giúp ông Burnham phần nào làm rõ các ưu tiên chính sách trong nước.

Ông Andy Burnham trở thành lãnh đạo Công đảng mà không phải cạnh tranh với ứng viên nào khác. Khác với những cuộc bầu chọn trước đây, ông không phải trình bày và bảo vệ các định hướng chính sách của mình trong những cuộc tranh luận trên truyền hình hoặc tại các sự kiện vận động nội bộ đảng.

Điều này khiến phe đối lập cho rằng các chính sách của ông chưa trải qua quá trình thẩm định công khai đầy đủ, trong khi nguồn tài chính dành cho nhiều mục tiêu tham vọng vẫn chưa được giải thích rõ ràng.

Khẳng định tiếp tục ủng hộ Ukraine

Trong bài phát biểu đầu tiên, ông Burnham cũng tìm cách trấn an các đồng minh rằng sự thay đổi lãnh đạo tại số 10 phố Downing sẽ không làm đảo chiều chính sách đối ngoại của Anh.

Ông khẳng định Anh tiếp tục ủng hộ Ukraine một cách kiên định. Tân Thủ tướng Anh cho biết sẽ sớm điện đàm với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky để khẳng định lập trường của chính phủ mới không thay đổi. Ông nhấn mạnh sẽ tiếp tục hoàn toàn ủng hộ nhà lãnh đạo Ukraine, đồng thời dự kiến có cuộc trao đổi sớm với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sau đó gửi lời chúc mừng tới tân Thủ tướng Anh và bày tỏ hy vọng thay đổi lãnh đạo sẽ tạo động lực mới cho quan hệ giữa London với Liên minh châu Âu. Ông Macron cho rằng Anh và EU cần làm sâu sắc hơn quan hệ nhằm ứng phó với những thách thức chung và tăng cường hợp tác vì lợi ích của người dân hai bên.

Các cuộc đàm phán về việc thắt chặt quan hệ Anh - EU trước đó đã bị tạm dừng, trong khi một hội nghị thượng đỉnh cũng bị hủy sau khi ông Keir Starmer rời nhiệm sở. Hai bên được kỳ vọng nối lại trao đổi sau khi chính phủ mới hoàn tất quá trình kiện toàn.

Nội các mới định hình

Ngay sau khi tiếp quản quyền lực, ông Burnham tiến hành cải tổ nội các quy mô lớn, thay thế một loạt thành viên từng gắn bó chặt chẽ với người tiền nhiệm Keir Starmer.

Theo báo chí Anh quyết định gây bất ngờ nhất là việc bổ nhiệm cựu Bộ trưởng Quốc phòng John Healey làm Bộ trưởng Tài chính, thay bà Rachel Reeves. Bà Reeves rời nội các sau khi từ chối một vị trí khác trong chính phủ mới.

Ông Healey từng rời chính phủ của ông Starmer vào tháng trước do bất đồng về chi tiêu quốc phòng. Trên cương vị mới, ông Healey sẽ phải tìm nguồn lực để giải quyết khoản thiếu hụt nhiều tỷ bảng trong ngân sách quốc phòng.

Bộ Quốc phòng được giao cho ông Wes Streeting, người từng cạnh tranh vị trí lãnh đạo với ông Burnham. Trong khi đó, bà Shabana Mahmood tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Nội vụ nhằm bảo đảm tính liên tục trong quá trình cải cách hệ thống nhập cư.

Cựu Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng, còn bà Louise Haigh trở thành Bộ trưởng thứ nhất và làm việc tại Văn phòng Nội các. Vị trí này trao cho một đồng minh quan trọng của ông Burnham vai trò trung tâm trong việc triển khai các ưu tiên của chính phủ mới, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế.

Việc lựa chọn ông Healey làm Bộ trưởng Tài chính được đánh giá là tín hiệu cho thấy chính phủ mới vẫn ưu tiên ổn định kinh tế và duy trì các quy tắc tài khóa hiện hành, đồng thời để ngỏ khả năng tăng đầu tư công và chi tiêu quốc phòng.

Những cam kết ban đầu cùng các quyết định nhân sự cho thấy ông Burnham đang tìm cách kết hợp thông điệp ổn định với những thay đổi đủ lớn để tạo dấu ấn cho chính phủ mới.