Tảng băng 'khổng lồ' trôi suốt 40 năm sắp biến mất vĩnh viễn

Tảng băng có tên A-23A, lần đầu tiên tách khỏi Nam Cực vào năm 1986. Theo Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), tại thời điểm đó A-23A có diện tích lên tới khoảng 4.000km². Mặc dù hiện vẫn thuộc nhóm các tảng băng trôi lớn nhất đại dương, A-23A đã suy giảm đáng kể về kích thước.

Vệ tinh Terra của NASA đã ghi nhận tảng băng khổng lồ A23a vào ngày 26/12, khi trên bề mặt khối băng xuất hiện các dải xanh lam nổi bật, cho thấy nó đang tiến gần đến giai đoạn tan rã cuối cùng. Ảnh: NASA Earth Observatory.

Theo Đài CTV News, A23a từng được ghi nhận là tảng băng trôi lớn nhất thế giới tính theo diện tích bề mặt.

Sau khi nhiều mảng băng lớn vỡ ra trong mùa hè vừa qua - thời điểm A-23A trôi về phía bắc và tiến vào các vùng nước ấm hơn, diện tích của tảng băng này ước tính chỉ còn khoảng 1.182km².

Hiện A-23A đang trôi nổi gần đảo Nam Georgia, ngoài khơi mũi cực nam của Nam Mỹ. Tại khu vực này, nhiệt độ không khí và nước biển tăng cao do Nam bán cầu đang trong mùa hè.

Sự chú ý của giới khoa học và công chúng gần đây dồn vào A-23A, sau khi NASA công bố các hình ảnh vệ tinh hồi tháng 12/2025, cho thấy bề mặt tảng băng xuất hiện những mảng màu xanh rực rỡ.

Đặc biệt, các nhà khoa học xác định đây là một hồ nước tan chảy khổng lồ hình thành trên bề mặt băng. Sức nặng của khối nước này đã len lỏi vào các khe nứt của tảng băng và từ từ ép chúng mở rộng ra.

Ông Walt Meier, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Dữ liệu băng tuyết quốc gia Mỹ, cho biết: "Các vết sọc hình thành song song với hướng dòng chảy, tạo ra các rãnh và thung lũng nhỏ trên đỉnh tảng băng, định hình dòng nước tan chảy hiện nay".

Theo NASA, những dấu hiệu này cho thấy A-23A có thể tan rã hoàn toàn chỉ trong vài tuần, thậm chí vài ngày tới.

Tảng băng A-23A không phải là tảng băng đầu tiên tan biến tại khu vực Đại Tây Dương, nơi các nhà khoa học thường gọi là "nghĩa địa của băng trôi".

Tuy nhiên theo NASA, hành trình kéo dài gần 40 năm của A-23A đã cung cấp nhiều dữ liệu quý giá, giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về đặc điểm của các "siêu băng trôi" thỉnh thoảng tách ra từ những thềm băng khổng lồ ở Nam Cực.

Điều đáng nói từ một khối băng từng có diện tích lớn gấp ba lần thành phố New York, A23a hiện chỉ còn là những tàn dư đang tan rã nhanh chóng. Sự kết thúc của tảng băng này khép lại một hành trình dài hiếm hoi trong lịch sử quan trắc, đồng thời phản ánh rõ áp lực ngày càng lớn mà các khối băng Nam Cực đang phải đối mặt trong bối cảnh khí hậu toàn cầu biến đổi.

Trúc Chi (t/h)