Tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát ngay từ đầu

Sáng 13-4, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương trình bày báo cáo chuyên đề: Những vấn đề mới, cốt lõi của Nghị quyết số 05-NQ/TW về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng; Quy định số 21-QĐ/TW, về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng.

Theo đồng chí Trần Sỹ Thanh, hai văn bản này chính là “hành lang pháp lý”, “nền móng vận hành” công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng cho cả nhiệm kỳ Đại hội XIV và giai đoạn mới.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Nhà Quốc hội. Ảnh: QUANG PHÚC

Không "khoán trắng" việc kiểm tra, giám sát cho ủy ban kiểm tra các cấp

Nghị quyết số 05-NQ/TW về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng có nhiều điểm mới. Một trong những quan điểm chỉ đạo là: kiểm tra, giám sát không phải là việc riêng của ủy ban kiểm tra các cấp, không khoán trắng, không đùn đẩy trách nhiệm cho cơ quan kiểm tra.

Nghị quyết nêu, tăng cường giám sát thường xuyên, giám sát ngay từ đầu góp phần bảo đảm triển khai thực hiện các chủ trương, quyết sách... Theo đồng chí Trần Sỹ Thanh, quan điểm chỉ đạo mới đòi hỏi công tác kiểm tra, giám sát vừa nghiêm minh, vừa góp phần kiến tạo khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển đất nước; kiên quyết xử lý các sai phạm, song phải bảo vệ người dám đổi mới, dám đột phá, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Trên cơ sở quan điểm chỉ đạo, để đạt được mục tiêu đề ra, nghị quyết đã xác định 6 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới. Trong đó, nêu rõ, chi bộ chính là nền tảng của Đảng, phải là nơi thực hiện giám sát thường xuyên, gần gũi, trực tiếp nhất đối với cán bộ, đảng viên; mọi biểu hiện suy thoái, vi phạm nếu được phát hiện từ sớm ngay tại chi bộ sẽ không tích tụ thành sai phạm lớn...

Đồng chí Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương trình bày chuyên đề, sáng 13-4. Ảnh: QUANG PHÚC

Song song đó, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan kiểm tra của Đảng với các cơ quan liên quan; tăng cường phối hợp trong kiểm tra, giám sát việc thực hiện các kết luận kiểm tra, thanh tra, kiểm toán với tinh thần “không để tình trạng kết luận có nhưng chậm khắc phục, hoặc khắc phục hình thức; xử lý nghiêm trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chậm phối hợp, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ kết luận đã được ban hành”…

Tăng thẩm quyền cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong việc thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm

Đối với Quy định số 21-QĐ/TW về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng (thay thế Quy định số 296-QĐ/TW, ngày 30-5-2025), đồng chí Trần Sỹ Thanh cho biết, quy định có 5 điểm mới nổi bật.

Theo đó, trong quá trình kiểm tra, giám sát, nếu phát hiện tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị hoặc cá nhân có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì ủy ban kiểm tra báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền và chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra để thụ lý, xử lý theo quy định của pháp luật. Quy định mới này để phù hợp với thực tiễn nếu phát hiện đối tượng kiểm tra, giám sát có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và thực hiện quy chế phối hợp giữa ủy ban kiểm tra với các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Quy định cũng phân cấp, tăng thẩm quyền cho Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong việc thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm. Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định các hình thức kỷ luật đối với đảng viên, cấp ủy viên cấp trên cơ sở trở xuống; khiển trách, cảnh cáo, cách chức cấp ủy viên tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương (kể cả bí thư, phó bí thư, ủy viên ban thường vụ đương chức và nghỉ hưu), đảng viên là cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý nhưng không phải là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Quy định mới quy định rõ hơn về thẩm quyền thi hành kỷ luật đảng viên vi phạm của ban thường vụ, đảng ủy cấp trên trực tiếp cơ sở và ủy ban kiểm tra tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương.

Cũng theo đồng chí Trần Sỹ Thanh, quy định đã đẩy mạnh việc phân cấp và tăng thẩm quyền cho cơ sở, đồng thời gắn trách nhiệm của tổ chức đảng khi quyết định kỷ luật hoặc giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng. Trong đó, Ủy ban Kiểm tra Trung ương là cấp giải quyết khiếu nại cuối cùng đối với các hình thức kỷ luật cách chức đảng viên; khiển trách, cảnh cáo do ban thường vụ cấp ủy tỉnh, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương quyết định.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Nhà Quốc hội. Ảnh: QUANG PHÚC

Ban Bí thư là cấp giải quyết khiếu nại cuối cùng đối với hình thức kỷ luật khai trừ đảng viên do ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương giải quyết; khiển trách, cảnh cáo tổ chức đảng do cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương trở xuống quyết định.

Bộ Chính trị là cấp giải quyết khiếu nại cuối cùng đối với hình thức kỷ luật khai trừ đảng viên do Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng là cấp giải quyết khiếu nại cuối cùng đối với các hình thức kỷ luật do Ban Bí thư, Bộ Chính trị quyết định...