Tăng cường hợp tác vì một ASEAN không có tội phạm truy nã

Bộ trưởng Lương Tam Quang phát biểu khai mạc Hội nghị

Tham dự Hội nghị có lãnh đạo Bộ Nội vụ, Bộ Công an… các nước ASEAN; đại diện Ban Thư ký ASEAN; đại diện Đại sứ quán các nước ASEAN tại Hà Nội, đại diện lãnh đạo các đơn vị chức năng của Việt Nam và các nước ASEAN...

Về phía Bộ Công an Việt Nam có Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Thượng tướng Lê Văn Tuyến, Uỷ viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Bộ trưởng Lương Tam Quang nêu rõ, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, tình hình tội phạm xuyên quốc gia nói chung, tội phạm truy nã nói riêng diễn biến phức tạp và trở thành một thách thức lớn đối với cơ quan thực thi pháp luật các nước trong khu vực và trên thế giới.

Từ đầu năm 2026 đến nay, chịu ảnh hưởng từ tình hình tội phạm thế giới, khu vực và những biến động về kinh tế - xã hội trong nước, tình hình tội phạm xuyên quốc gia liên quan các nước ASEAN tiếp tục có xu hướng gia tăng, nhất là tội phạm về ma túy, mua bán người, lừa đảo trên không gian mạng với phương thức thủ đoạn tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác phòng ngừa và đấu tranh.

Đồng thời, tình trạng tội phạm truy nã và tội phạm lợi dụng địa bàn các quốc gia thành viên ASEAN để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần thượng tôn pháp luật, làm suy giảm sức mạnh của hệ thống tư pháp hình sự. Thực trạng nêu trên đặt ra nhiều khó khăn, thách thức và yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế mạnh mẽ giữa các cơ quan thực thi pháp luật khu vực và thế giới trong phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Bộ trưởng Lương Tam Quang khẳng định, ASEAN là cơ chế hợp tác đa phương gắn bó trực tiếp, quan trọng hàng đầu đối với Việt Nam. Sau hơn 30 năm tham gia ASEAN, Việt Nam đã có nhiều sáng kiến và đóng góp quan trọng để thúc đẩy ASEAN đoàn kết, vững mạnh, tự cường, giữ vai trò trung tâm trong duy trì hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.

Bộ trưởng Lương Tam Quang với Trưởng đoàn các nước ASEAN tại Hội nghị

Theo Bộ trưởng, nhằm nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã trong khu vực ASEAN trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đã chủ trì đề xuất sáng kiến "Tuyên bố của các nhà lãnh đạo ASEAN về nâng cao hiệu quả hợp tác truy bắt tội phạm truy nã" để thông qua tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 47, tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 26.10.2025.

Việc thông qua tuyên bố tạo cơ sở quan trọng để tăng cường công tác phối hợp xác minh, truy bắt, xử lý các đối tượng truy nã giữa Việt Nam và các nước ASEAN trên tinh thần "Xây dựng ASEAN là mô hình kiểu mẫu trong đấu tranh phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia" và "Vì một ASEAN không tội phạm".

Để triển khai hiệu quả tuyên bố ở cấp khu vực đi vào chiều sâu, thực chất, Bộ Công an Việt Nam chủ trì tổ chức Hội nghị lãnh đạo cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã với chủ đề "Tăng cường hợp tác khu vực vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã".

Bộ trưởng Lương Tam Quang đánh giá, Hội nghị là diễn đàn quan trọng cho lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN tăng cường kết nối, nâng cao hiệu quả hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm truy nã tại khu vực ASEAN, góp phần triển khai hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN về đấu tranh tội phạm xuyên quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.

Bộ trưởng Lương Tam Quang tin tưởng, thành công của Hội nghị sẽ tạo ra cơ chế hợp tác mới, hiệu quả cho cơ quan thực thi pháp luật ASEAN trong công tác đấu tranh với tội phạm truy nã, góp phần triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trên tinh thần "Một ASEAN tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm"...

Tại Hội nghị, lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) gồm Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Timor Leste và Việt Nam đồng thuận ra Tuyên bố chung Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã.

Theo Tuyên bố chung, lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN đã trao đổi quan điểm và thống nhất đánh giá số lượng các vụ án tội phạm xuyên quốc gia, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, mua bán người, khủng bố, ma túy, lừa đảo trực tuyến xảy ra trong khu vực ngày càng gia tăng với tính chất, mức độ có xu hướng phức tạp, nghiêm trọng do tác động của tình hình thế giới, khu vực. Tình trạng tội phạm truy nã và tội phạm lợi dụng địa bàn các quốc gia thành viên ASEAN để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật trong thời gian qua tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính nghiêm minh của pháp luật, làm suy giảm sức mạnh của hệ thống tư pháp hình sự và tinh thần thượng tôn pháp luật.

Bộ trưởng Lương Tam Quang và các đại biểu tham dự Hội nghị

Tuyên bố chung ghi nhận mối quan ngại sâu sắc khi các đối tượng truy nã lẩn trốn, cư trú bất hợp pháp ngoài xã hội tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiếp tục phạm tội, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh và trật tự an toàn xã hội của từng quốc gia.

Lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN cũng đã trao đổi quan điểm về sự phát triển của khoa học - công nghệ và hội nhập quốc tế trong khu vực ngày càng sâu rộng là điều kiện thuận lợi cho các đối tượng truy nã thay đổi phương thức, thủ đoạn lẩn trốn, sử dụng vỏ bọc tinh vi, che giấu tung tích nhằm đánh lạc hướng xác minh, truy bắt của lực lượng chức năng.

Tuyên bố chung nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh với tội phạm lợi dụng lãnh thổ nước này để phạm tội tại nước kia cũng như xác minh, truy bắt, tiếp nhận, dẫn giải đối tượng truy nã trong khu vực là yêu cầu cấp thiết vì một ASEAN thượng tôn pháp luật và không có tội phạm truy nã.

Tuyên bố chung tái khẳng định cam kết và quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong công tác phòng, chống tội phạm truy nã và mong muốn tiếp tục duy trì cơ chế Hội nghị lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã như một cơ chế quan trọng và lâu dài trong thúc đẩy đối thoại, điều phối và tăng cường hợp tác khu vực về đấu tranh với tội phạm truy nã, góp phần hiện thực hóa một khu vực ASEAN an toàn, ổn định và thịnh vượng. 

Thống nhất các định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy hợp tác khu vực trong đấu tranh với tội phạm truy nã - một thách thức an ninh phi truyền thống đang nổi lên, kịp thời đáp ứng yêu cầu trong kỷ nguyên phát triển mới và triển khai hiệu quả Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 trên tinh thần “Một ASEAN tự cường, sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm”.

* Hội nghị cũng thông qua Kế hoạch hành động ASEAN về tăng cường hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, thể hiện sự cam kết chung mạnh mẽ trong tăng cường thúc đẩy hợp tác khu vực về phòng, chống tội phạm tuy nã. Kế hoạch hành động này tiếp tục nhấn mạnh trọng tâm của ASEAN về các lĩnh vực ưu tiên, bao gồm pháp lý; trao đổi thông tin; nâng cao năng lực và nhận thức cộng đồng; thực thi pháp luật; hợp tác với các đối tác đối thoại của ASEAN, các cơ quan của Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế; tương trợ tư pháp hình sự và dẫn độ phù hợp với nội luật và quy định của các nước thành viên ASEAN, pháp luật quốc tế có liên quan đến tội phạm truy nã.

* Bên lề Hội nghị Lãnh đạo cấp cao cơ quan thực thi pháp luật các nước ASEAN về hợp tác đấu tranh với tội phạm truy nã, Đại tướng Lương Tam Quang đã có các buổi tiếp song phương Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Vương quốc Campuchia Sar Sokha và ngài Dato Seri Setia Awang Haji Sufian bin Haji Sabtu, Bộ trưởng, Văn phòng Thủ tướng kiêm Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia Brunei Darussalam.