Tăng cường khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ Trợ giúp pháp lý của người dân

Tham dự Hội nghị, về phía Bộ Tư pháp có ông Nguyễn Hữu Huyên – Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế; ông Đào Quý Lộc, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế - Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên trách; bà Vũ Thị Hường, Phó Cục trưởng Cục phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý – Quản đốc Dự án.

Về phía Đại sứ quán Nhật Bản có bà Nakazawa Yu – Bí thư thứ nhất. Về phía Nhà tài trợ - Ngân hàng Thế giới có ông Nguyễn Tam Giang – Trưởng nhóm Dự án, chuyên gia cấp cao về Phát triển xã hội.

Mục tiêu tổng thể của Dự án là cải thiện việc cung cấp dịch vụ trợ giúp pháp lý (TGPL) và thúc đẩy trao quyền pháp lý cho các đối tượng thụ hưởng dịch vụ TGPL, tập trung vào Điện Biên, Lào Cai và các tỉnh được lựa chọn tại khu vực miền núi phía Bắc.

Cụ thể, nâng cao nhận thức của người dân về TGPL, tăng cường khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ TGPL của người dân; nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ TGPL; tăng cường sự tham gia TGPL của tổ chức xã hội phù hợp với quy định của pháp luật Việt Nam.

Ông Nguyễn Hữu Huyên – Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Hữu Huyên – Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế cho biết, các kết quả của Hợp phần 2 và hợp phần 4 đã đem lại những tác động tích cực đối với công tác TGPL: xây dựng tài liệu tập huấn kỹ năng cho người thực hiện TGPL, tăng cường năng lực cho đội ngũ thực hiện TGPL trong việc giải quyết các vụ việc đặc thù; nâng cao kỹ năng khai thác dữ liệu điện tử và phát triển các ứng dụng như app TGPL trên điện thoại di động, hotline phục vụ công tác báo cáo, quản lý hồ sơ, cung cấp dịch vụ TGPL, website . Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả trên, vẫn còn tồn tại những những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Theo Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Hội nghị là cơ hội để các cơ quan, đơn vị đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện các hoạt động còn lại từ nay đến khi kết thúc dự án đảm bảo tiến độ, chất lượng cũng như đảm bảo tính bền vững của Dự án sau khi kết thúc.

Để Hội nghị đạt được kết quả và mục tiêu đề ra, Vụ trưởng Nguyễn Hữu Huyên đề nghị các cơ quan, đơn vị tham gia thực hiện Dự án tập trung thảo luận một số nhóm vấn đề trọng tâm: định hướng chuyển giao kết quả dự án và bảo đảm tính bền vững; các sản phẩm tiêu biểu của dự án như: Sổ tay trợ giúp pháp lý, tài liệu chuyên gia; Ứng dụng di động, Website, Đường dây nóng và mô hình “Cơ chế phối hợp phản ứng nhanh” cần được tiếp tục duy trì, triển khai sau khi kết thúc Dự án; cần có những giải pháp mang tính thiết thực, những cam kết bảo đảm nguồn lực để duy trì, phát huy kết quả đã đạt được, đóng góp thiết thực cho các nhiệm vụ của Bộ, ngành Tư pháp, địa phương và phục vụ tốt hơn cho các đối tượng được TGPL.

Bên cạnh đó, tổng hợp, phân tích Khung chỉ số đo kết quả mục tiêu của Dự án, đánh giá tác động của Dự án, đúc kết các bài học kinh nghiệm về quản lý, vận hành Dự án để kế thừa, vận dụng cho các chương trình, hoạt động hợp tác quốc tế của Bộ Tư pháp trong tương lai.

Bà Nakazawa Yu, Bí thư thứ nhất - Đại sứ quán Nhật Bản phát biểu tại Hội nghị.

Phát biểu tại Hội nghị, bà Nakazawa Yu, Bí thư thứ nhất - Đại sứ quán Nhật Bản cho biết, đối tượng Dự án tập trung vào là phụ nữ, những người yếu thế trong xã hội và những người sinh sống ở khu vực trắc trở về địa lý. Dự án có ý nghĩa to lớn, việc triển khai Dự án cũng phù hợp với định hướng xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Việt Nam…

Bí thư thứ nhất Nakazawa hi vọng sau khi Dự án kết thúc, các kiến thức, kinh nghiệm tích lũy được từ dự án; các cán bộ được đào tạo thông qua Dự án này sẽ phát huy hơn nữa, mang lại nhiều kết quả tích cực hơn nữa cho công tác hỗ trợ pháp lý cho người nghèo, nhóm người dễ bị tổn thương trong xã hội.

Trưởng nhóm Dự án, chuyên gia cấp cao Phát triển xã hội, Ngân hàng Thế giới ông Nguyễn Tam Giang cho biết, Dự án được khởi động với mục tiêu quan trọng cải thiện khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ TGPL cho người dân nghèo và nhóm người dễ bị tổn thương, đặc biệt là người dân nghèo, dân tộc thiểu số tại vùng núi phía Bắc. Sau 3 năm thực hiện, Dự án đã mang lại những kết quả hết sức đáng khích lệ.

Cụ thể, Hợp phần 2 của Dự án đã hoàn thành phần lớn các hoạt động đào tạo và nâng cao năng lực. Tính đến tháng 5/2026, đã có hơn 2.700 người là cán bộ chủ chốt tại cơ sở: trưởng thôn, già làng, giáo viên và lực lượng công an được tham gia tập huấn về TGPL, trong đó có hơn 1.000 người là phụ nữ. “Con số này vượt xa mục tiêu ban đầu là 800 người. Điều đó cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của Dự án tại cộng đồng, đặc biệt đối với những người dân vùng sâu vùng xa chưa từng được tiếp cận dịch vụ pháp lý”, ông Nguyễn Tam Giang khẳng định.

Trưởng nhóm Dự án, chuyên gia cấp cao Phát triển xã hội, Ngân hàng Thế giới ông Nguyễn Tam Giang phát biểu tại Hội nghị.

Về hợp phần 4, công tác quản lý dự án, giám sát và đánh giá đã được triển khai hiệu quả, tiến độ thực hiện, mục tiêu phát triển Dự án được đánh giá ở mức đạt yêu cầu. Tất cả 6 chỉ số kết quả đều vượt mục tiêu đề ra. Đáng chú ý, 6.152 người đã được thụ hưởng dịch vụ pháp lý trực tiếp từ các trung tâm của tỉnh, vượt 12% so với mục tiêu… Các công cụ kỹ thuật số như đường dây nóng đã tiếp nhận gần 2.600 cuộc gọi và đang được Bộ Tư pháp nhân rộng ra các tỉnh thành trong cả nước. Các kết quả này là minh chứng rõ ràng cho sự nỗ lực, tận tâm của Ban Quản lý dự án chuyên trách - Bộ Tư pháp, các Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước các tỉnh và các cán bộ, chuyên gia tham gia.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã trình bày tham luận: Báo cáo đánh giá tổng quan tình hình triển khai, kết quả triển khai Hợp phần 2 và định hướng bàn giao bền vững; báo cáo kết quả về hoàn thiện và hướng dẫn sử dụng Sổ tay TGPL; báo cáo đánh giá hiệu quả chuỗi lớp tập huấn nâng cao năng lực cho người thực hiện TGPL; thực trạng vận hành “Cơ chế phối hợp phản ứng nhanh” tại cơ sở giữa tổ chức TGPL với các cơ quan tiến hành tố tụng – Kinh nghiệm thực tiễn từ các vụ việc TGPL thành công, hiệu quả…

Bên cạnh đó, các đại biểu đã thảo luận về phối hợp thông tin TGPL đến người dân và cơ chế phối hợp phản ứng nhanh: đánh giá tính kịp thời, thuận lợi và các vướng mắc pháp lý khi phối hợp tiếp cận nhóm người dễ bị tổn thương tại cơ sở; đề xuất giải pháp duy trì sau Dự án; thống nhất lộ trình hoàn thiện hoạt động, hồ sơ thanh quyết toán, tổng kết bài học kinh nghiệm và kiến nghị duy trì các sản phẩm công nghệ (App, Website, Hotline)….