Tăng cường kiểm soát thị trường trên đa dạng nền tảng thương mại

Theo Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội, hoạt động thương mại, dịch vụ trên địa bàn Thủ đô từ đầu năm đến nay diễn ra sôi động, nguồn cung hàng hóa thiết yếu cơ bản được bảo đảm, không xảy ra tình trạng thiếu hàng, tăng giá bất thường trên diện rộng. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Đáng chú ý, phương thức, thủ đoạn vi phạm đang có sự thay đổi rõ rệt khi ngày càng nhiều đối tượng chuyển từ kinh doanh truyền thống sang sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng trực tuyến để quảng cáo, giao dịch và tiêu thụ hàng hóa vi phạm.

Cán bộ Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra hàng hóa tại một cơ sở kinh doanh.

*Hơn 1.780 tỷ đồng nộp ngân sách nhà nước

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 thành phố Hà Nội, trong 8 tháng năm 2026, các lực lượng chức năng thành phố đã kiểm tra hơn 6.300 vụ việc; trong đó phát hiện và xử lý hơn 6.100 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 1.780 tỷ đồng.

Riêng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã tiến hành kiểm tra 562 vụ; trong đó xử lý 513 vụ vi phạm. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp hơn 5 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu, buộc tiêu hủy và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả gần 3 tỷ đồng.

Cùng với lực lượng quản lý thị trường, Công an thành phố Hà Nội đã kiểm tra, xử lý 103 vụ vi phạm; trong đó khởi tố 4 vụ với 4 bị can.

Việc những vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự được chuyển cơ quan công an điều tra cho thấy sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng được tăng cường. Qua đó, những hành vi vi phạm nghiêm trọng không chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính mà được xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần nâng cao tính răn đe.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội Trịnh Quang Đức, một trong những vấn đề đáng lưu ý hiện nay là phương thức hoạt động của các đối tượng vi phạm ngày càng đa dạng và tinh vi.

Nếu trước đây hàng hóa vi phạm chủ yếu được bày bán tại các cửa hàng, chợ hoặc điểm kinh doanh cố định thì hiện nay một bộ phận không nhỏ hoạt động trên không gian mạng. Mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến trở thành những kênh được các đối tượng sử dụng để tiếp cận người mua.

Trong nhiều trường hợp, nơi quảng cáo, người bán, địa điểm tập kết hàng, đơn vị vận chuyển và người nhận ở những địa bàn khác nhau. Hoạt động thanh toán, giao nhận cũng được thực hiện qua nhiều khâu trung gian. Điều này đặt ra không ít khó khăn đối với công tác xác minh chủ thể kinh doanh, truy xuất nguồn gốc hàng hóa cũng như thu thập chứng cứ để xử lý vi phạm.

Trước thực tế trên, lực lượng chức năng thành phố Hà Nội đã tập trung kiểm tra những nhóm hàng hóa có nhu cầu tiêu dùng lớn hoặc nguy cơ phát sinh vi phạm cao như thực phẩm, hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, thiết bị điện tử; đồng thời tăng cường theo dõi hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội.

*Siết quản lý thị trường những tháng cuối năm

Theo nhận định của cơ quan chức năng, những tháng cuối năm thường là thời điểm nhu cầu tiêu dùng hàng hóa tăng, nhất là trước các dịp lễ, Tết. Đây cũng là thời điểm hoạt động vận chuyển, tập kết, phân phối hàng hóa diễn ra với tần suất lớn, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng không bảo đảm chất lượng và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.

Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra các sản phẩm phụ tùng ô tô tại cơ sở kinh doanh. Ảnh: TTXVN phát

Trong bối cảnh phương thức kinh doanh liên tục thay đổi, yêu cầu đối với công tác quản lý thị trường không chỉ là phát hiện và xử lý vi phạm mà còn phải chủ động nắm bắt diễn biến cung - cầu, giá cả, nhận diện sớm các mặt hàng, lĩnh vực và địa bàn có nguy cơ phát sinh vi phạm.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành thố Hà Nội Dương Mạnh Hùng cho biết, một trong những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tiếp tục kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh với hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng như các hành vi vi phạm quy định về chất lượng hàng hóa và điều kiện kinh doanh.

Hoạt động kinh doanh trên thương mại điện tử và môi trường Internet tiếp tục được xác định là lĩnh vực cần tăng cường giám sát. Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường sẽ phối hợp với chính quyền và các lực lượng chức năng tại địa phương rà soát, xử lý các điểm kinh doanh tự phát, “chợ cóc”; tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu và khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG).

Đối với những mặt hàng tác động trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân như xăng dầu, lực lượng quản lý thị trường sẽ chủ động theo dõi diễn biến cung - cầu, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường như thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc biến động giá không phù hợp; đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn các doanh nghiệp thực hiện đúng quy định pháp luật.

Thị trường vàng, bạc và ngoại tệ cũng thuộc nhóm lĩnh vực được Hà Nội tăng cường quản lý trong thời gian tới. Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội tiếp tục triển khai nhiệm vụ theo Chỉ thị số 20/CT-UBND ngày 12/8/2026 của UBND thành phố Hà Nội về quản lý, ổn định thị trường, phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến vàng, bạc, ngoại tệ.

*Kiểm soát thị trường có trọng tâm, trọng điểm

Theo Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Kiều Oanh, trong những tháng cuối năm, ngành công thương thành phố sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương và UBND thành phố trong công tác quản lý địa bàn, kiểm tra, kiểm soát thị trường và đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả.

Các nhóm hàng thiết yếu, hàng hóa có nhu cầu tiêu dùng cao và có nguy cơ phát sinh vi phạm sẽ được tập trung kiểm tra. Lực lượng chức năng chú trọng các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa không bảo đảm các điều kiện lưu thông trên thị trường.

Các nhóm hàng thiết yếu, hàng hóa có nhu cầu tiêu dùng cao và có nguy cơ phát sinh vi phạm sẽ được tập trung kiểm tra. Ảnh: Minh Thu- TTXVN

Cùng với kiểm tra trực tiếp tại các cơ sở kinh doanh, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường nắm tình hình tại những địa bàn trọng điểm, các điểm tập kết và trung chuyển hàng hóa lớn, kho hàng cũng như các điểm giao nhận, chuyển phát. Đây là những mắt xích quan trọng trong quá trình lưu thông hàng hóa, nhất là khi thương mại điện tử và hình thức bán hàng qua mạng tiếp tục phát triển nhanh.

Một nhiệm vụ khác được Hà Nội chú trọng là tăng cường hậu kiểm và giám sát các cơ sở từng có dấu hiệu hoặc hành vi vi phạm. Việc kiểm tra sẽ gắn với theo dõi quá trình khắc phục, nhằm hạn chế tình trạng tái phạm hoặc chuyển địa điểm, thay đổi phương thức kinh doanh để né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Theo Sở Công Thương thành phố Hà Nội, công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường thời gian tới sẽ được thực hiện theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, dựa trên đánh giá nguy cơ và diễn biến thực tế của từng địa bàn, lĩnh vực. Qua đó vừa nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm, vừa hạn chế ảnh hưởng không cần thiết tới hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp và người dân.

Trong bối cảnh sức mua dự kiến tăng vào những tháng cuối năm, đặc biệt giai đoạn chuẩn bị hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán 2027, việc kiểm soát chặt nguồn gốc, chất lượng và quá trình lưu thông hàng hóa được xác định là nhiệm vụ quan trọng.

Cùng với đấu tranh, xử lý các đường dây, cơ sở sản xuất và kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu quy mô lớn, Hà Nội đặt mục tiêu duy trì thị trường ổn định, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh chấp hành đúng quy định pháp luật.