Tăng cường minh bạch và trao đổi thông tin trong chính sách thuế đối với doanh nghiệp FDI

Cục trưởng Thuế Mai Xuân Thành phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: LÊ HẢI)

Cải cách hệ thống thuế gắn với hoạt động quản trị thuế của doanh nghiệp

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Cục trưởng Thuế Mai Xuân Thành nhấn mạnh, sau gần 40 năm thu hút đầu tư nước ngoài, đến nay, khu vực kinh tế FDI đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp tích cực vào tăng trưởng, xuất khẩu, việc làm và chuyển giao công nghệ.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút được bao nhiêu vốn đầu tư, mà quan trọng hơn là thu hút dòng vốn như thế nào, tạo ra giá trị gì và đóng góp ra sao cho sự phát triển lâu dài, bền vững của nền kinh tế.

Đối với nhà đầu tư, thuế không đơn thuần chỉ là một khoản chi phí. Điều doanh nghiệp quan tâm còn là chính sách có rõ ràng hay không; nghĩa vụ thuế có thể dự liệu được hay không; cách thức thực hiện có thống nhất hay không và có cơ chế phù hợp để trao đổi, xử lý khi có vấn đề phát sinh hay không.

Cục trưởng Mai Xuân Thành cho biết đó cũng chính là những vấn đề được Bộ Tài chính đặc biệt quan tâm trong quá trình cải cách hệ thống thuế. Đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, hoạt động của doanh nghiệp không còn giới hạn trong phạm vi một quốc gia. Một giao dịch có thể liên quan đến nhiều chủ thể, nhiều thị trường và nhiều hệ thống pháp luật thuế. Giao dịch liên kết, Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, thủ tục thỏa thuận song phương, thỏa thuận trước về phương pháp và xác định giá tính thuế, trao đổi thông tin và minh bạch dữ liệu vì vậy ngày càng gắn trực tiếp với hoạt động quản trị thuế của doanh nghiệp.

Chia sẻ thông tin tại hội thảo, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Đầu tư nước ngoài cho biết để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, ngày 8/6/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (Nghị quyết 10), thể hiện tầm nhìn chiến lược, sự đổi mới và tính đột phá qua cách tiếp cận và tư duy phát triển trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Nếu như trong giai đoạn trước, Việt Nam thường tập trung vào thu hút đầu tư nước ngoài, thì Nghị quyết 10 đặt vấn đề rộng hơn là phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, qua đó khẳng định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế quốc gia và cần được phát triển theo hướng lâu dài, bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh, đồng thời phát huy tốt hơn những đóng góp của khu vực này đối với sự phát triển của đất nước.

Bên cạnh đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ chú trọng quy mô, số lượng sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng của đầu tư nước ngoài; ưu tiên các dự án có công nghệ tiên tiến, quản trị hiện đại, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời yêu cầu tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực...

Nghị quyết cũng đổi mới chính sách ưu đãi đầu tư theo hướng gắn với kết quả và hiệu quả thực tế; các ưu đãi gắn với những đóng góp cụ thể của dự án về công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, liên kết hiệu quả với doanh nghiệp trong nước, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và giá trị gia tăng tạo ra tại Việt Nam.

Đặc biệt, Nghị quyết đặt ra yêu cầu chuyển từ thu hút các dự án riêng lẻ sang xây dựng nền tảng đầu tư chiến lược nhằm tạo lập hệ sinh thái đầu tư và kinh doanh có sức cạnh tranh. Cùng với đó, phương thức quản lý nhà nước cũng cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, đồng hành với doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình từ xúc tiến, lựa chọn, triển khai đến mở rộng và tái đầu tư dự án, đồng thời tăng cường điều phối ở tầm quốc gia để phát huy lợi thế của từng địa phương.

“Đây cũng là thông điệp quan trọng mà Chính phủ Việt Nam muốn gửi tới cộng đồng nhà đầu tư quốc tế đang hiện diện và đồng hành với Việt Nam trong nhiều năm qua. Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ trương mở cửa, hợp tác và tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư nước ngoài, đồng thời mong muốn nâng tầm quan hệ hợp tác theo hướng cùng đầu tư, cùng phát triển và cùng tạo ra những giá trị lâu dài”, ông Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh.

Phát huy nguồn lực bên ngoài để nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế

Theo Lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài, Nghị quyết 10 đã xác lập một tư duy mới, từ việc chủ yếu thu hút nguồn lực bên ngoài sang phát huy nguồn lực bên ngoài để nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế. Để thực hiện thành công tư duy đó, không chỉ cần một môi trường để nhà đầu tư muốn đến, mà còn phải xây dựng được điều kiện để nhà đầu tư muốn ở lại, mở rộng hoạt động, tăng cường nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực và kết nối sâu hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Cục Đầu tư nước ngoài cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế, các hiệp hội doanh nghiệp và cộng đồng nhà đầu tư để triển khai Nghị quyết 10 theo hướng thực chất, đồng bộ và lấy hiệu quả phát triển làm thước đo.

Quang cảnh Hội thảo chuyên đề Chính sách thuế và đầu tư đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. (Ảnh LÊ HẢI)

Trong bài phát biểu tại Hội thảo, bà Roux Eloise, Đại diện Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam nhấn mạnh, câu chuyện thành công của Việt Nam là hình mẫu cho nhiều quốc gia về mối quan hệ đa dạng và cốt lõi là sự gắn kết mạnh mẽ về kinh tế. Sức hấp dẫn của Việt Nam được khẳng định khi tiếp tục có mức tăng trưởng vượt trội so các nước trong hai năm liên tiếp vừa qua, và được nâng đỡ bởi sự mở rộng của thị trường nội địa, nâng cấp hạ tầng logistics cũng như việc ký kết, thi hành nhiều hiệp định thương mại khác.

Thành công của Việt Nam cũng thể hiện trong thành tựu thu hút đầu tư nước ngoài năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 đạt cao nhất 5 năm qua. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn đăng ký của các dự án của nhà đầu tư trong EU đã vượt mức hơn 30,5 tỷ USD.

Tuy nhiên tiềm năng trong quan hệ hợp tác đầu tư giữa hai bên còn rất lớn hơn và kỳ vọng của Việt Nam trong thu hút dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao, mang tầm chiến lược sẽ trở thành hiện thực khi thiết lập được môi trường đầu tư năng động. Trong đó, việc triển khai hiệu quả Nghị quyết 10 có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam khuyến khích Bộ Tài chính tiếp tục tổ chức tham vấn sâu rộng ý kiến của các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong quá trình xây dựng chính sách để góp phần thiết lập môi trường thuế minh bạch, công bằng và có khả năng dự báo.