Tăng cường tiếp xúc, đối thoại để lắng nghe dân, giải quyết việc dân cần

Gần dân, nghe dân, tạo đồng thuận

Trong thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành, một chủ trương muốn đi vào cuộc sống không chỉ cần đúng mà còn phải được người dân hiểu, đồng tình và tham gia thực hiện. Điều đó đòi hỏi cấp ủy, chính quyền không chỉ truyền đạt chủ trương mà phải chủ động tạo những kênh để nhân dân được biết, được trao đổi, phản ánh tâm tư, nguyện vọng; qua đó nhận diện sớm những vấn đề phát sinh và có giải pháp phù hợp ngay từ cơ sở.

Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh và đoàn công tác của tỉnh gặp gỡ, trao đổi với người dân xã Bạch Hà. Ảnh: Mai Hoa

Câu chuyện sắp xếp, sáp nhập từ 31 xuống còn 12 xóm, bản ở xã Nghĩa Hưng cho thấy rõ điều đó. Phía sau sự thay đổi về địa giới, quy mô dân cư và tổ chức quản lý là những vấn đề gắn với đời sống và tình cảm cộng đồng: Tên gọi, ký ức, phong tục, thói quen sinh hoạt, thiết chế văn hóa; cùng những băn khoăn về địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, cơ sở vật chất và khoảng cách đi lại sau sáp nhập.

Cán bộ xã Nghĩa Hưng kiểm tra, đánh giá hiệu quả mô hình trồng cây ăn quả trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Từ tâm tư và băn khoăn đó, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cùng các tổ chức trong hệ thống chính trị xã Nghĩa Hưng trực tiếp về khu dân cư, gặp gỡ cán bộ, đảng viên và nhân dân. Các cuộc tiếp xúc không dừng ở việc thông tin, tuyên truyền mà tập trung vào những vấn đề người dân quan tâm, những nội dung chưa rõ và khó khăn có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.

Bí thư Chi bộ xóm Đoàn Kết Vi Văn Liệu chia sẻ: Sự hiện diện trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy cùng cách trao đổi thẳng thắn về mục tiêu, lợi ích lâu dài của việc sáp nhập đã giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu, chia sẻ với chủ trương. Những vấn đề về cơ sở vật chất, thiết chế văn hóa - thể thao cũng được trao đổi công khai, cùng với cam kết đồng hành, từng bước tháo gỡ theo điều kiện thực tế, đã tạo niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân.

Cán bộ xã Nghĩa Hưng tăng cường tiếp xúc, trao đổi với các doanh nghiệp trên địa bàn nhằm tuyên truyền, vận động phát triển tổ chức Đảng và đảng viên. Ảnh: Mai Hoa

Ở xã Nghĩa Hưng, tiếp xúc, đối thoại với nhân dân không chỉ được thực hiện khi phát sinh khó khăn, vướng mắc mà đang trở thành một phần trong phương thức lãnh đạo thường xuyên của cấp ủy và cách điều hành gần dân của chính quyền. Hoạt động tiếp công dân định kỳ hàng tháng của người đứng đầu cấp ủy và hàng tuần của người đứng đầu chính quyền được duy trì. Thường trực Đảng ủy xã định kỳ giao ban với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội cùng đội ngũ bí thư chi bộ, xóm trưởng, trưởng ban công tác Mặt trận ở xóm. Cán bộ, công chức trực tiếp dự sinh hoạt chi bộ, họp xóm, tham gia hoạt động cộng đồng, khảo sát đời sống và điều kiện sinh hoạt của người dân. Vì thế, tiếp xúc, đối thoại không bó hẹp trong những hội nghị được tổ chức theo chương trình mà còn diễn ra trong những cuộc trò chuyện bên đường làng, tại nhà văn hóa, trong các buổi sinh hoạt cộng đồng hay trên những công trình người dân đang chung tay thực hiện.

Đồng chí Lê Thái Hùng - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nghĩa Hưng cho biết: Tăng cường tiếp xúc, đối thoại với nhiều hình thức không chỉ góp phần đổi mới tác phong làm việc, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức gần dân, sát cơ sở mà còn giúp cấp ủy, chính quyền kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề nảy sinh trong đời sống. Ví như từ tiếp xúc với người dân, lãnh đạo xã nhận thấy một số người gặp khó khăn trong đi lại để thực hiện thủ tục hành chính và đã chỉ đạo Trung tâm Phục vụ hành chính công và các bộ phận chuyên môn tạo điều kiện giải quyết tại nơi cư trú đối với những trường hợp cần thiết. Hay khi người dân phản ánh vấn đề vệ sinh môi trường trong chăn nuôi, chính quyền tổ chức kiểm tra liên ngành, kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn; những trường hợp vi phạm được lập hồ sơ, xử lý theo quy định.

Cán bộ xã Nghĩa Hưng khảo sát tình hình sản xuất của doanh nghiệp trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

“Điều quan trọng của tiếp xúc, đối thoại không chỉ là nghe dân nói, nói cho dân hiểu mà qua đó cấp ủy, chính quyền phải phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề cụ thể đang tác động trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Sau mỗi lần gặp dân, nếu chúng ta hiểu thêm một vấn đề, tháo gỡ thêm một việc, điều chỉnh được một cách làm cho phù hợp hơn với thực tiễn thì chính những điều đó góp phần làm cho phương thức lãnh đạo ngày càng sát cơ sở, hiệu quả hơn; đồng thời thể hiện rõ năng lực quản trị và trách nhiệm phục vụ nhân dân”, đồng chí Lê Thái Hùng nhấn mạnh.

Đối thoại phải đi đến giải quyết vấn đề

Tiếp xúc, đối thoại với nhân dân là phương thức để cấp ủy, chính quyền nắm bắt thực tiễn, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở và tạo sự đồng thuận trong tổ chức thực hiện. Nhận thức rõ điều đó, xã Hùng Châu xây dựng kế hoạch đối thoại cụ thể về số cuộc, nội dung, thời gian; đồng thời chủ động tổ chức đối thoại chuyên đề, đột xuất khi phát sinh những vấn đề cần trao đổi, thống nhất.

Đáng chú ý, xã Hùng Châu xây dựng quy trình đối thoại theo hướng “khép kín”, từ nắm tình hình, tổng hợp ý kiến, chuẩn bị nội dung đến tổ chức đối thoại và xử lý sau đối thoại. Các kiến nghị được phân loại, giao cơ quan chủ trì, xác định thời hạn giải quyết; MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tham gia giám sát; kết quả được thông tin phù hợp để nhân dân biết, theo dõi. Như vậy, đối thoại không kết thúc khi hội nghị khép lại mà được “nối dài” bằng trách nhiệm giải quyết từng vấn đề cụ thể, đảm bảo tính thực chất của đối thoại.

Cán bộ xã Hùng Châu gặp gỡ, trao đổi với người dân về xây dựng nông thôn mới. Ảnh: Mai Hoa

Thực tế sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy, cách làm này được xã Hùng Châu vận dụng trong nhiều nhiệm vụ tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân, như sắp xếp, sáp nhập từ 41 xóm còn 20 xóm; giải phóng mặt bằng, tái định cư Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; vận động nhân dân hiến đất, mở rộng đường giao thông, trong đó có tuyến đường tại xóm Mỹ Quan… Việc trực tiếp trao đổi, giải đáp và xác định trách nhiệm xử lý từng vấn đề góp phần tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai.

Đồng chí Chu Hồng Phi - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hùng Châu cho rằng: Người dân và doanh nghiệp là những chủ thể trực tiếp tham gia vào quá trình phát triển. Vì vậy, nếu thiếu thông tin, thiếu trao đổi và định hướng, họ sẽ khó hiểu đầy đủ chủ trương, chính sách, từ đó khó chủ động tham gia và đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền. Muốn tạo đồng thuận thì trước hết phải để người dân, doanh nghiệp được biết, được trao đổi và được phản ánh những vấn đề mình quan tâm. Khi những nội dung thuộc thẩm quyền được trả lời rõ, những vấn đề chưa thể giải quyết ngay được xác định cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và cách thức phản hồi thì người dân sẽ thấy rõ trách nhiệm của chính quyền và có cơ sở để đồng hành. Tiếp xúc, đối thoại vì thế không chỉ là nghe ý kiến, mà phải gắn với giải quyết công việc và tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp tham gia vào quá trình thực hiện nhiệm vụ của địa phương.

Cán bộ xã Hùng Châu tìm hiểu môi trường làm việc và thu nhập của công nhân trong doanh nghiệp trên địa bàn. Ảnh: Mai Hoa

Hiện nay, trước yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành lấy hiệu quả làm thước đo, gần dân, phục vụ tốt nhân dân, thì việc tăng cường tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân là một trong những phương thức lãnh đạo, chỉ đạo để gần dân, tạo đồng thuận trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng cấp, ngành, địa phương. Bởi vậy, ngày 20/7/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 23 về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân và giải quyết kịp thời kiến nghị chính đáng, hợp pháp của nhân dân trên địa bàn tỉnh Nghệ An, giai đoạn 2026 - 2030”.

Chỉ thị yêu cầu người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện trách nhiệm tiếp công dân, tiếp xúc, đối thoại; chủ động nắm chắc tình hình cơ sở, kịp thời giải quyết hoặc chỉ đạo giải quyết các vấn đề phát sinh. Đáng chú ý, kết quả tiếp xúc, đối thoại và giải quyết kiến nghị của nhân dân được xác định là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức và người đứng đầu.

Cùng với đó, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội được yêu cầu phát huy “3 gần” - gần dân, gần cơ sở, gần không gian số; “5 phải” - phải lắng nghe, phải đối thoại, phải làm mẫu, phải chịu trách nhiệm, phải báo cáo kết quả; “4 không” - không hình thức, không né tránh, không đùn đẩy, không làm sai chức năng. Việc tổ chức “Tháng nghe dân nói” hàng năm cũng nhằm tăng cường tiếp nhận, xử lý kiến nghị, phản ánh và nắm bắt sự hài lòng của người dân đối với hoạt động đối thoại của người đứng đầu.

Những yêu cầu nêu trên cho thấy, đối thoại không còn là hoạt động tách rời khỏi công tác lãnh đạo, chỉ đạo mà ngày càng được đặt vào bên trong quy trình tổ chức thực hiện. Từ nắm tình hình, đối thoại, giải quyết kiến nghị đến kiểm tra, giám sát và phản hồi kết quả đều đòi hỏi trách nhiệm cụ thể.

Từ thực tiễn ở các xã Nghĩa Hưng, Hùng Châu và yêu cầu đặt ra trong Chỉ thị số 23 có thể thấy hoạt động tiếp xúc, đối thoại với nhân dân đang được đặt vào vị trí ngày càng rõ hơn trong phương thức lãnh đạo của cấp ủy, cách thức điều hành của chính quyền. Khi tiếp xúc, đối thoại trở thành việc làm thường xuyên, thực chất và có kết quả, sẽ tạo đồng thuận, thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng cấp, từng ngành, địa phương và sự phát triển chung của tỉnh.