Tăng cường trợ giúp pháp lý, bảo vệ quyền lợi người yếu thế
Trợ giúp pháp lý (TGPL) là điểm tựa pháp lý vững chắc của người yếu thế như người nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số. Thông qua hoạt động này, người dân được hỗ trợ tiếp cận công lý, nâng cao hiểu biết pháp luật và bảo đảm công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số.
Sau khi thực hiện hợp nhất địa giới hành chính, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã củng cố hệ thống tổ chức TGPL vững chắc, mạng lưới trợ giúp viên pháp lý và cộng tác viên tại cơ sở được duy trì rộng khắp, mở rộng phạm vi tiếp cận pháp luật cho người dân. Cùng với đó, các sở, ngành và tổ chức đoàn thể thường xuyên tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật chuyên đề, lồng ghép TGPL cho Nhân dân. Từ thực tế tại các địa phương, công tác TGPL ngày càng khẳng định vai trò quan trọng.
Ông Trương Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc chia sẻ: Xã có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, còn nhiều “rào cản” về tiếng phổ thông và hiểu biết, nhận thức pháp luật nên hoạt động TGPL là rất cần thiết. Chính vì vậy, chúng tôi phân công cán bộ xã phối hợp với Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh xuống thôn, bản hướng dẫn và hỗ trợ những trường hợp cụ thể, giúp người dân biết tự bảo vệ quyền lợi của mình. Nhờ đó, nhiều mâu thuẫn được tháo gỡ ngay từ cơ sở, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và ổn định đời sống.
Không chỉ bảo vệ quyền lợi, TGPL còn giúp người dân có thêm điểm tựa pháp luật để giải quyết nhiều vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống. Với chức năng TGPL miễn phí cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách, thời gian qua, trung tâm đã nêu cao trách nhiệm, trực tiếp hỗ trợ kịp thời hàng trăm vụ việc; trong đó có nhiều vụ phức tạp, như tranh chấp rừng, xâm phạm quyền sử dụng đất, nạn nhân bị lừa đảo, buôn người… Mỗi trường hợp được giải quyết dứt điểm không chỉ góp phần nâng cao hiểu biết, ý thức chấp hành pháp luật mà còn bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.
Bám sát quan điểm của Đảng, Nhà nước về TGPL, từ năm 2025 đến nay, Trung tâm TGPL nhà nước tỉnh đã thụ lý 1.292 vụ việc cho 1.292 người (kỳ trước chuyển qua 347 vụ việc; thụ lý trong kỳ 945 vụ việc) trong đó, tham gia tố tụng 1.167 vụ việc, tư vấn pháp luật 125 vụ việc. Đặc biệt, người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số được trợ giúp ngày càng tăng, góp phần thu hẹp khoảng cách pháp lý giữa các nhóm cộng đồng dân cư.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác TGPL vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như: về công tác truyền thông, mặc dù đã triển khai nhiều hình thức đa dạng nhưng một bộ phận người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về quyền được TGPL.
Bên cạnh đó, dù đã triển khai ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, song việc cung cấp dịch vụ TGPL cho người dân vẫn chủ yếu được thực hiện theo phương thức trực tiếp, chưa phát sinh hồ sơ được tiếp nhận và xử lý dịch vụ công trực tuyến. Sự phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh trong triển khai chính sách TGPL cho các đối tượng yếu thế chưa thực sự hiệu quả...
Chính vì vậy, trong thời gian tới, cần tổ chức tốt hoạt động tư vấn pháp luật tại trụ sở trung tâm, chi nhánh và trong các đợt truyền thông về TGPL; cử trợ giúp viên pháp lý và luật sư thực hiện TGPL tham gia tố tụng bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người có yêu cầu TGPL; thực hiện tích cực hoạt động TGPL thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia; tăng cường kiểm tra, thẩm định chất lượng vụ việc TGPL nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện, phát hiện những thiếu sót trong quá trình thực hiện TGPL để kịp thời có biện pháp khắc phục…
Công tác TGPL đang ngày càng đến gần hơn với người dân và các đối tượng yếu thế, giúp họ có tiếng nói và được bảo vệ quyền lợi trong mọi hoàn cảnh, góp phần tạo dựng xã hội công bằng và dân chủ.
Trình bày: Thanh Ba
