Tăng hậu kiểm khi bỏ dấu định lượng hàng đóng gói sẵn

Cuối giờ sáng 17/10, sau khi làm việc tại Hội trường, Tổ 3 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng, Lạng Sơn và Hà Tĩnh) thảo luận tại tổ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hải Phòng Lê Ngọc Châu, Tổ trưởng Tổ 3, điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Lâm Hiển

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân cơ bản đồng tình với chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với hàng đóng gói sẵn. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý việc bãi bỏ công cụ quản lý hiện hành phải đi kèm cơ chế kiểm soát phù hợp, nhất là với những mặt hàng người tiêu dùng khó kiểm chứng khối lượng, thể tích hoặc số lượng thực tế khi mua.

Theo dự thảo, quy định phân loại hàng đóng gói sẵn nhóm 1, nhóm 2 và dấu định lượng được đề xuất bãi bỏ. Thay vào đó, hàng hóa phải bảo đảm lượng thực tế phù hợp thông tin ghi trên nhãn và yêu cầu kỹ thuật đo lường.

Đại biểu cho rằng, hướng sửa đổi này giúp giảm thủ tục cho doanh nghiệp, song cần làm rõ trách nhiệm kiểm soát định lượng của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu. Doanh nghiệp phải có hệ thống kiểm soát định lượng, lưu giữ hồ sơ, dữ liệu để phục vụ hậu kiểm; đồng thời áp dụng biện pháp giám sát phù hợp với những mặt hàng có nguy cơ sai lệch cao, thay vì quản lý đồng loạt.

ĐBQH Nguyễn Đặng Ân (tỉnh Lạng Sơn) phát biểu. Ảnh: Lâm Hiển

Bên cạnh đó, cần quy định rõ căn cứ lựa chọn hàng hóa để kiểm tra, phương pháp lấy mẫu, đánh giá sai lệch và trách nhiệm của cơ quan quản lý. Với hàng hóa được sản xuất, phân phối trên nhiều địa bàn, đại biểu đề nghị có cơ chế sử dụng thống nhất kết quả kiểm tra, tránh trùng lặp, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa để chia sẻ thông tin phục vụ hậu kiểm.

Mở rộng dịch vụ đo lường tại vùng miền núi, biên giới

Đối với chính sách phát triển hạ tầng kỹ thuật đo lường, ĐBQH Nguyễn Đặng Ân đánh giá cao việc dự thảo bổ sung quy định Nhà nước bảo đảm nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn. Tuy nhiên, quy định này mới dừng ở định hướng, chưa làm rõ cơ chế triển khai.

Theo đại biểu, hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn liên quan trực tiếp đến nhiều giao dịch thiết yếu như mua bán xăng dầu, vàng, hàng đóng gói sẵn và sử dụng các loại cân trong kinh doanh. Tại những địa bàn xa trung tâm, việc tiếp cận dịch vụ đo lường còn khó khăn, làm tăng thời gian, chi phí của người dân và doanh nghiệp.

"Không nhất thiết mỗi địa phương phải đầu tư đầy đủ mọi loại thiết bị và năng lực kiểm định, nhưng phải có cơ chế để các địa phương, nhất là vùng khó khăn, được tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật thiết yếu", đại biểu nhấn mạnh.

Toàn cảnh phiên thảo luận. Ảnh: Lâm Hiển

Từ đó, đại biểu đề nghị ưu tiên phát triển năng lực kiểm định, hiệu chuẩn tại vùng miền núi, biên giới theo nhu cầu thực tế; hình thành mạng lưới dịch vụ theo khu vực, tăng liên kết giữa các địa phương và khuyến khích kiểm định lưu động nhằm giảm chi phí. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan quản lý trung ương, địa phương và các tổ chức cung cấp dịch vụ.

Liên quan đến xã hội hóa hoạt động đo lường, đại biểu cho rằng chủ trương này giúp huy động nguồn lực doanh nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ, giảm áp lực đầu tư ngân sách. Tuy nhiên, hoạt động kiểm định có tính chất đặc thù, bởi kết quả không chỉ phục vụ sản xuất, kinh doanh mà còn là căn cứ để cơ quan nhà nước kiểm tra, xử lý vi phạm.

Vì vậy, cần phân biệt hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm theo nhu cầu tự nguyện với kiểm định bắt buộc phục vụ quản lý nhà nước; đồng thời kiểm soát chặt năng lực, trách nhiệm pháp lý của tổ chức kiểm định và kiểm định viên.

Đại biểu đặc biệt lưu ý nguy cơ xung đột lợi ích khi tổ chức kiểm định có quan hệ lợi ích với đơn vị sản xuất, kinh doanh hoặc sử dụng phương tiện đo. Theo đó, cần bảo đảm tính độc lập, khách quan trong hoạt động chuyên môn, quy định trách nhiệm đối với kết quả kiểm định không chính xác gây thiệt hại, đồng thời công khai năng lực và phạm vi hoạt động của các tổ chức kiểm định để người dân, doanh nghiệp có cơ sở lựa chọn.