Tặng quà cho nghị sĩ sau bầu cử, Thủ tướng Nhật Bản hứng chịu chỉ trích

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi khẳng định trước Quốc hội việc tặng quà không vi phạm luật tài trợ chính trị. Ảnh: AFP

Quà “động viên tinh thần”

Phát biểu trong phiên họp toàn thể Hạ viện ngày 25/2, bà Takaichi xác nhận, hơn 300 nghị sĩ của đảng Dân chủ tự do (LDP) đã được nhận quà tặng như “một lời cảm ơn vì thành công trong cuộc bầu cử rất khó khăn” và là sự động viên đối với các nghị sĩ đã đắc cử. Bà cho biết không sử dụng tiền thuế của người dân cho hoạt động này.

Theo Thủ tướng, tổng giá trị mỗi phần quà, bao gồm phí vận chuyển và thuế là khoảng 30.000 yên (tương đương 190 USD) mỗi người. Khoản chi được trích từ quỹ chính trị của một chi nhánh của LDP tại tỉnh Nara do bà đứng đầu. Trên mạng xã hội X, bà Takaichi viết rằng bà hy vọng những món quà này “sẽ hữu ích cho công việc lập pháp trong tương lai” của các nghị sĩ.

Các nguồn tin cho biết, các nghị sĩ đã được nhận một “danh sách” (catalogue) quà tặng và họ được chọn trong danh sách đó.

“Tặng quà” có phạm luật?

Tuy nhiên, vụ việc nhanh chóng làm dấy lên tranh luận, trong bối cảnh LDP từng vướng vào bê bối “quỹ đen” năm 2023, khiến cựu Thủ tướng Fumio Kishida phải từ chức và làm gia tăng làn sóng phẫn nộ của cử tri. Hệ quả là liên minh cầm quyền dưới thời người kế nhiệm Shigeru Ishiba đã mất thế đa số ở cả hai viện Quốc hội vào năm ngoái.

Ông Junya Ogawa, lãnh đạo đảng đối lập chính Centrist Reform Alliance nhận định, vụ việc “có thể dễ dàng khiến người dân nói rằng: ‘Thủ tướng Takaichi, đến cả bà cũng vậy sao?’”. Ông cho rằng, đây là diễn biến mới và Thủ tướng sẽ phải chịu trách nhiệm nghiêm túc về vấn đề này.

Theo Luật Tài trợ chính trị của Nhật Bản, cá nhân không được phép quyên góp trực tiếp cho các ứng cử viên, nhưng các đảng phái, bao gồm cả chi nhánh địa phương, được phép thực hiện các khoản đóng góp.

Trang tin Bunshun Online cho biết, catalogue quà tặng được đặt từ hệ thống Kintetsu Department Store. Trên website của nhà bán lẻ này, khách hàng có thể thanh toán trước khoảng 34.000 yên để gửi catalogue cho người nhận, sau đó người nhận tự chọn một món quà bên trong, như xe đạp, thịt cua cao cấp hoặc kỳ nghỉ tại khách sạn sang trọng.

Vụ việc cũng gợi nhớ đến tranh cãi hồi tháng 3 năm ngoái, khi Thủ tướng khi đó là ông Ishiba bị chỉ trích vì được cho là đã trao phiếu quà tặng trị giá 100.000 yên, bằng tiền cá nhân, cho 15 nghị sĩ lần đầu trúng cử trong một bữa tối.

Giới quan sát cho rằng, trong bối cảnh niềm tin của công chúng đối với chính trị gia vẫn mong manh sau các bê bối tài chính trước đây, vụ catalogue quà tặng có thể tiếp tục làm gia tăng sức ép đối với Chính phủ của bà Takaichi.

Quỳnh Vũ