Tăng thuế suất đất bỏ hoang gấp 7 lần, nhiều tiếng nói trái chiều

Bộ Tài chính đề xuất áp thuế suất 0,2% với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, cao gấp gần 7 lần so với mức thuế suất 0,03% đang áp dụng đối với đất ở trong hạn mức. 

Đất bỏ hoang nhiều năm tại các khu đô thị vùng ven Hà Nội. Ảnh: HG

Ghi nhận của PV Đại đoàn kết, đại diện một chủ đầu tư kinh doanh bất động sản cho rằng việc nâng thuế suất từ 0,03% lên 0,2% là một tín hiệu rất mạnh mẽ cho thấy cơ quan quản lý muốn tăng cường kỷ luật trong sử dụng đất đai. Nếu chi phí nắm giữ đất đai tăng lên đáng kể, nhiều doanh nghiệp cũng như các nhà đầu tư cá nhân sẽ buộc phải tính toán lại bài toán tài chính, tài sản.

Vị này cho rằng, trên thị trường hiện nay, có nhiều chủ doanh nghiệp bỏ đất hoang nhiều năm, chấp nhận phạt chỉ để bán sang tay khi thị trường nóng sốt. Ngược lại, không ít chủ đầu tư phải chịu thêm chi phí đáng kể khi các thủ tục pháp lý chưa xong không thể triển khai dự án, khiến đất bị bỏ hoang nhiều năm.

“Áp thuế cao thì đúng rồi nhưng quan trọng hơn là phải phân biệt, nhận dạng được các trường hợp cố tình vi phạm để đất bỏ hoang chờ bán tăng giá với các dự án nghẽn pháp lý phải để đất bỏ hoang”, vị này nói.

Theo Luật sư Trương Anh Tú, đất đang để trống chưa đồng nghĩa với đất bị găm giữ chờ tăng giá. Theo ông Tú, một trong những rủi ro cần tránh là đồng nhất hiện trạng của tài sản với hành vi của người sử dụng đất. Một thửa đất chưa có công trình là điều có thể quan sát được, nhưng vì sao nó chưa được sử dụng lại là câu hỏi cần được xác minh.

Chẳng hạn, một người mua nhiều lô đất, không có nhu cầu sử dụng, không đầu tư hay khai thác mà giữ nhiều năm để chờ giá tăng là một trường hợp. Một gia đình sở hữu đất chưa thể xây dựng hoặc khai thác thửa đất do vướng quy hoạch, thủ tục, tranh chấp hoặc những trở ngại khách quan lại là trường hợp khác. Hai thửa đất có thể giống nhau khi nhìn từ bên ngoài và cùng để trống trong một khoảng thời gian, nhưng chưa chắc phản ánh cùng một hành vi.

"Đất đang trống là một hiện trạng, còn găm giữ đất là một hành vi. Nếu mục tiêu của chính sách là hạn chế đầu cơ thì phải có căn cứ để đi từ hiện trạng đến việc nhận diện hành vi. Không nên coi mọi thửa đất chưa được khai thác đều có cùng bản chất", Luật sư Tú nói.

Trong khi đó, không ít tiếng nói cho rằng việc tăng thuế suất 0,03% lên 0,2% là mức tăng đáng kể khi tăng gấp 7 lần, tuy nhiên với hành vi cố tình găm giữ đất chờ tăng giá thì mức phạt 0,2% giá trị đất chưa đủ sức răn đe. Nhiều ý kiến cho rằng, Nhà nước muốn chặn đứng hành vi găm đất bỏ hoang chờ tăng giá thì chế tài phải mạnh hơn nữa. Có thể áp mức thuế cao từ 20-30%, hoặc thậm chí trên 50% đối với hành vi găm giữ, bỏ hoang đất.