Tạo động lực phát triển kinh tế số

Kỹ thuật viên Viettel lắp đặt trạm phát sóng 5G.

Quản trị đô thị thông minh

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, các thành phố lớn của Việt Nam đang đối mặt nhiều thách thức như ùn tắc giao thông, ngập úng cục bộ, ô nhiễm môi trường, áp lực lên hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ công. Những vấn đề này gây tổn thất kinh tế lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và hiệu quả điều hành của chính quyền đô thị.

Việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là 5G được xem là một trong những giải pháp quan trọng để chuyển từ mô hình quản lý truyền thống sang quản trị đô thị thông minh, dựa trên dữ liệu thời gian thực và tự động hóa. Theo ông Nguyễn Tuấn Huy, Phó Trưởng ban Công nghệ MobiFone, các bài toán quản lý đô thị hiện đại đòi hỏi hạ tầng kết nối có độ trễ thấp và khả năng kết nối số lượng lớn thiết bị. Chỉ khi có 5G, các hệ thống cảm biến, camera AI và nền tảng điều hành theo thời gian thực mới phát huy hiệu quả.

Thực tiễn triển khai tại Hà Nội cho thấy, các mô hình điều tiết giao thông thông minh, giám sát môi trường, phòng chống ngập úng đang từng bước hình thành. Hệ thống camera AI kết hợp mạng 5G cho phép thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu ngay tại hiện trường; từ đó hỗ trợ cơ quan chức năng đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn. Về lâu dài, những mô hình này giúp giảm ùn tắc giao thông, tiết kiệm thời gian và chi phí xã hội, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý đô thị - một yêu cầu ngày càng cấp thiết trong quá trình phát triển bền vững.

Mở "cao tốc" cho nông sản lên môi trường số

Một điểm đáng chú ý trong quá trình triển khai 5G tại Việt Nam là tác động không chỉ giới hạn ở đô thị mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa - nơi trước đây chịu nhiều hạn chế về hạ tầng kết nối và khả năng tiếp cận thị trường. Việc phủ sóng 5G rộng khắp đã góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, miền, mở ra không gian phát triển mới cho khu vực nông thôn.

Ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam đánh giá, 5G đã giúp người nông dân trực tiếp bước vào không gian kinh tế số. Khi 5G được triển khai rộng khắp, nông sản Việt có thêm cơ hội vươn xa nhờ những kênh bán hàng và tiếp thị mới trên môi trường số. “Người nông dân có thể kể câu chuyện của mình đến với hơn 70 triệu người dùng trên nền tảng TikTok Shop. Từ đó, họ cải thiện cuộc sống và khoảng cách giữa nông thôn-thành thị sẽ được thu hẹp”, ông Thanh khẳng định.

Tại nhiều địa phương, người dân đã tận dụng nền tảng số và hạ tầng 5G để livestream bán nông sản ngay tại ruộng nương, vườn tược. Cách làm này vừa rút ngắn khâu trung gian, vừa tạo sự minh bạch về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm, từ đó xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. Quan trọng hơn, việc đưa nông sản lên môi trường số đã mở ra cơ hội nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp, góp phần thúc đẩy thay đổi đời sống nông dân vùng sâu, vùng xa khi kết hợp hạ tầng 5G với phương thức bán hàng số và logistics. Không chỉ hỗ trợ tiêu thụ, 5G còn tạo ra những thay đổi căn bản trong chuỗi giá trị nông sản, từ sản xuất, phân phối đến tiêu dùng.

Ông Đinh Thanh Sơn, Phó Tổng Giám đốc Viettel Post cho rằng: “Việc kết hợp hạ tầng 5G với hệ thống logistics đã mở ra một cách tiếp cận mới đối với bài toán sinh kế của người nông dân. Với nông dân, 5G giống như một con đường cao tốc số, đưa nông sản từ bản làng đến bàn ăn của người thành phố”.

Thông qua các chương trình hỗ trợ, người nông dân không chỉ bán được sản phẩm mà còn từng bước tiếp cận kỹ năng kinh doanh số, xây dựng thương hiệu cá nhân và sản phẩm địa phương. Đây là yếu tố quan trọng để tạo ra sinh kế bền vững, thay vì phụ thuộc vào những mùa vụ ngắn hạn hoặc thương lái trung gian. Bên cạnh đó, 5G còn mở ra khả năng chuyển đổi phương thức sản xuất nông nghiệp truyền thống sang phương thức sản xuất thông minh, thông qua việc ứng dụng các thiết bị IoT (kết nối vạn vật) giám sát vùng trồng, điều kiện thời tiết, độ ẩm, dinh dưỡng đất. Sản xuất nông nghiệp từ đó từng bước chuyển sang dựa trên dữ liệu, nâng cao năng suất, chất lượng và tính bền vững.

Hạ tầng số vững mạnh

Hành trình phát triển viễn thông Việt Nam trong vài thập kỷ qua đã tạo bước tiến dài, tiệm cận mặt bằng thế giới về công nghệ và giá cước, qua đó hình thành nền tảng kết nối thuận lợi cho người dân và nền kinh tế. Khi internet và công nghệ băng rộng trở nên phổ cập, cơ hội lớn nhất không còn nằm ở việc “có kết nối” mà ở khả năng chuyển hóa kết nối thành giá trị cho sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Đóng góp của các nhà mạng viễn thông, vì thế, còn được nhìn nhận ở vai trò tạo lực đẩy cho nền kinh tế trong kỷ nguyên số.

Việt Nam đồng thời sở hữu nhiều lợi thế khi có dịch vụ trực tuyến mạnh mẽ cùng cộng đồng người dùng đông đảo và tham gia năng động. Chính nền tảng đó tạo ra một vòng xoáy cung-cầu sôi động, thúc đẩy đổi mới mô hình kinh doanh và gia tăng giá trị trên môi trường số. Độ phủ người dùng và độ mở thị trường giúp 5G mở ra không gian phát triển theo chiều sâu, với điểm nhấn là IoT - nền tảng cốt lõi để hình thành các môi trường thông minh tại nhà máy, doanh nghiệp và đô thị.

Trong giai đoạn tiếp theo, thương mại hóa 5G cần được tiếp cận theo hướng toàn diện hơn, mở rộng trọng tâm sang các trụ cột công nghiệp: Thiết bị, giải pháp, nền tảng và hệ sinh thái ứng dụng, hướng tới năng lực làm chủ công nghệ và từng bước đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế. Song hành với đó là bài toán tiêu chuẩn, từ chuẩn kết nối đến chuẩn giao thức và tương tác để theo kịp thế giới, nhằm tạo cơ hội bứt phá, góp phần hình thành và tăng tốc nền công nghiệp công nghệ số quốc gia.

ANH HỒNG