Tạo kỳ tích mới trên hành trình phát triển Thủ đô

Hà Nội ngày càng phát triển lớn mạnh, khẳng định vững chắc vị thế trung tâm, trái tim của cả nước. Ảnh: Lê Hoàng Vũ

1. Tiên phong, gương mẫu là tinh thần xuyên suốt của Đảng bộ, chính quyền Thủ đô trong việc đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và nghị quyết đại hội Đảng các cấp vào cuộc sống.

Một điểm rất đáng chú ý là song song với việc Trung ương triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong toàn quốc, Đảng bộ Thủ đô đã đi trước một bước trong việc đưa nghị quyết vào cuộc sống, đồng thời chủ động từ sớm hoàn thiện Chương trình hành động.

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng bộ thành phố Hà Nội được xây dựng trên nền tảng kế thừa và phát triển Chương trình số 01-CTr/TU ngày 29-11-2025 thực hiện Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố, đồng thời mở rộng phạm vi và chiều sâu nội dung khi xác định 12 nhóm nhiệm vụ chủ yếu thay cho 10 nhóm nhiệm vụ trước đây.

Hai nhóm nhiệm vụ được bổ sung, tách riêng độc lập thay vì lồng ghép trong các mục khác như trước đây, đó là: Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc; tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách hành chính trên địa bàn Thủ đô.

Các nhóm nhiệm vụ còn lại cơ bản được kế thừa nhưng được bổ sung, hoàn thiện và nâng tầm theo tinh thần đổi mới, hành động và hiệu quả, bảo đảm sự đồng bộ, thông suốt giữa Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV với Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố, phù hợp yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Ngoài ra, Chương trình hành động của Đảng bộ thành phố thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV bổ sung 2 biểu phụ lục về các chỉ tiêu chủ yếu trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng bộ Thủ đô và các chỉ tiêu về tăng trưởng GDP, GRDP giai đoạn 2026-2030, trên tinh thần: Hà Nội đặt chỉ tiêu cao hơn so với chỉ tiêu chung của cả nước ở hầu hết các lĩnh vực, thể hiện vai trò tiên phong, dẫn dắt của Thủ đô như một trung tâm kiến tạo, lan tỏa phát triển quốc gia. Đồng thời, danh mục các nhiệm vụ, đề án, dự án theo Chương trình số 01-CTr/TU cũng được cập nhật, điều chỉnh thời gian thực hiện và phân công thực hiện đối với một số nội dung; bổ sung các nội dung mới theo tình hình thực tiễn của thành phố và xác định rõ nguồn lực thực hiện từng nhiệm vụ.

2. Trong 12 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, nhóm đầu tiên về nhiệm vụ hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành và huy động nguồn lực, có nhiều điểm mới đáng chú ý. Thành phố xác định mục tiêu xuyên suốt là: Thể chế kiến tạo - quản trị hiện đại - nguồn lực khai thông.

Thứ nhất, về thể chế, thành phố triển khai đồng bộ các chủ trương của Trung ương về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cơ chế: Đảng lãnh đạo - Nhà nước quản lý - Nhân dân làm chủ. Theo đó, thành phố đã, đang chủ động tham mưu Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới - cơ sở chính trị chiến lược để Hà Nội bứt phá.

Bên cạnh đó, thành phố tổ chức thực hiện hiệu quả Luật Thủ đô (sửa đổi) và hệ thống cơ chế đặc thù, vượt trội, khơi thông điểm nghẽn, tạo không gian phát triển mới. Thành phố cũng hoàn thiện các cơ chế thí điểm theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội, thúc đẩy các dự án lớn, quan trọng mang tính dẫn dắt phát triển Thủ đô, vùng và cả nước.

Phối cảnh Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh: Lê Hoàng Vũ

Đặc biệt, thành phố triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, tầm nhìn 100 năm, coi quy hoạch là “xương sống” quản lý phát triển, gắn trực tiếp với các đột phá chiến lược: Đường sắt quốc gia - đường sắt đô thị, Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị thể thao Olympic, khu đô thị đa mục tiêu, các hạ tầng chiến lược về khoa học công nghệ, dữ liệu để mở rộng dư địa phát triển.

Điểm mới về thể chế là thành phố nhấn mạnh trục thể chế mới gồm: Nghị quyết mới của Bộ Chính trị - Luật Thủ đô sửa đổi và cơ chế vượt trội tiệm cận quy chuẩn quốc tế và quy hoạch tầm nhìn dài hạn 100 năm.

Thứ hai, về quản trị, thành phố đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản trị Thủ đô theo hướng tích hợp - hiện đại - số hóa - minh bạch. Đặc biệt, thành phố vận hành thông suốt chính quyền địa phương hai cấp; hoàn thiện việc vận hành “4 trục” (Đảng, HĐND, UBND, Mặt trận) của hệ thống chính trị xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở; tăng phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát thường xuyên.

Điểm mới về quản trị là thành phố chuyển từ “hành chính” sang “quản trị, kiến tạo phát triển”, chính quyền địa phương hai cấp gắn với cơ chế lãnh đạo, phối hợp “4 trục” và các công cụ kiểm soát quyền lực hiệu quả.

Thứ ba, về nguồn lực, thành phố huy động tổng hợp các nguồn lực: Trung ương - địa phương - quốc tế - tư nhân - xã hội hóa - nguồn lực trong nhân dân. Thành phố cũng phát huy tối đa lợi thế đặc thù của Hà Nội: Văn hóa - con người - đất đai - tài nguyên nhân văn - tài nguyên số - vị thế của Thủ đô. Đáng chú ý, Hà Nội triển khai các chính sách Trung ương giao là phát triển doanh nghiệp tư nhân lớn, các doanh nghiệp nhà nước, thu hút quỹ đầu tư quốc tế, hợp tác công - tư, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…

Điểm mới về nguồn lực là thành phố nhấn mạnh yếu tố khơi thông, huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cùng với những chính sách vượt trội dành cho Hà Nội để Thủ đô đóng góp được nhiều hơn cho đất nước.

3. Nhóm nhiệm vụ thứ hai trong Chương trình hành động của Đảng bộ thành phố thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là xác lập mô hình tăng trưởng mới, dựa chủ yếu vào tăng năng suất lao động bằng tri thức, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chất lượng nguồn nhân lực; nguồn lực con người, văn hóa Hà Nội giữ vai trò quan trọng.

Mục tiêu trọng yếu của nhóm nhiệm vụ này cũng là nhiệm vụ trọng tâm của Đảng bộ, chính quyền Thủ đô trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, đó là: Tăng trưởng hai con số theo chiều sâu - Kinh tế số làm trụ cột - Doanh nghiệp tư nhân làm động lực - Kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo - Liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển.

Thứ nhất, về mô hình tăng trưởng, thành phố đổi mới mô hình phát triển, chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào vốn, tài nguyên, lao động giá rẻ sang tăng trưởng dựa chủ yếu vào năng suất lao động, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nhân lực chất lượng cao. Thành phố thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp; nâng cao chất lượng môi trường sống; phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khai thác không gian ngầm và tầm thấp, vũ trụ, mở ra dư địa tăng trưởng mới. Điểm mới ở đây chính là thành phố xác định rõ yêu cầu tăng trưởng hai con số liên tục (từ 11% trở lên) và mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất - công nghệ - dữ liệu.

Thứ hai, về cơ cấu lại nền kinh tế, thành phố tiếp tục thực hiện Chương trình số 01 nhưng nâng cấp theo tinh thần Đại hội XIV. Đó là tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, xanh, số hóa, tuần hoàn; ưu tiên các ngành có giá trị gia tăng cao, có ưu thế cạnh tranh của Hà Nội, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa. Thành phố cũng tập trung phát triển dịch vụ chất lượng cao, xây dựng Hà Nội thành trung tâm văn hóa, thương mại, tài chính, du lịch, hội nghị, triển lãm của cả nước và khu vực; phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế tri thức, kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột.

Thành phố cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong tất cả các lĩnh vực: Quản lý đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ, tài chính, logistics, giáo dục, y tế, văn hóa; thực hiện các mô hình kinh tế mới (kinh tế không gian ngầm, không gian tầm thấp, kinh tế bạc, tài sản mã hóa…). Điểm mới dễ thấy trong lĩnh vực này là thành phố định hướng phát triển chất lượng cao, xanh, số và tuần hoàn, mở ra không gian phát triển mới bằng các hình thái kinh tế mới.

Thứ ba, về khu vực tư nhân, thành phố phát huy vai trò động lực của kinh tế tư nhân, tạo môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng; hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao quản trị, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, khuyến khích hình thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp dẫn dắt ngành mũi nhọn vươn tầm quốc tế... Trong lĩnh vực này, điểm mới là thành phố đặt kinh tế tư nhân vào vị trí động lực phát triển trung tâm, với khát vọng vươn tầm khu vực và thế giới.

Thứ tư, kinh tế nhà nước trên địa bàn thành phố giữ vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt, điều tiết và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô theo đúng định hướng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; góp phần bảo đảm ổn định kinh tế - xã hội, cân đối các lĩnh vực thiết yếu, phát triển hạ tầng chiến lược, cung ứng dịch vụ công cơ bản và thực hiện các nhiệm vụ chính trị, xã hội quan trọng của thành phố... Đây chính là điểm mới được thành phố bổ sung các nhiệm vụ theo Nghị quyết số 79-NQ/TƯ, ngày 6-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Thứ năm, về liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển, thành phố thúc đẩy liên kết Vùng Thủ đô - Đồng bằng sông Hồng - Trung du miền núi phía Bắc - Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Cùng với đó, phát huy vai trò Hà Nội trong kết nối hạ tầng, thị trường, nhân lực, khoa học công nghệ, văn hóa, du lịch; mở rộng không gian phát triển và khai thác lợi thế so sánh vùng. Điểm mới được nhấn mạnh là phát triển theo không gian vùng, thể hiện rõ nét hơn vai trò của Hà Nội đối với phát triển vùng và cả nước, cũng như liên kết quốc tế.

Chí Kiên