Tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Làm đường giao thông nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ảnh: V.HƯNG

Khai thác hiệu quả các chương trình, chính sách

Sau khi hợp nhất địa giới hành chính với tỉnh Quảng Nam, TP. Đà Nẵng có không gian phát triển rộng lớn hơn về phía Tây, với nhiều lợi thế về rừng, tài nguyên sinh thái, văn hóa truyền thống và kinh tế nông nghiệp hàng hóa có giá trị kinh tế cao. 

Địa bàn Thành phố hiện có 37 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng 4 xã có thôn thuộc vùng này, với tổng cộng 420 thôn, trong đó có 230 thôn đặc biệt khó khăn. Đây vừa là địa bàn giàu tiềm năng, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư hạ tầng, tạo việc làm và nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Thành phố xác định phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phải gắn với điều kiện thực tế của từng địa phương, phù hợp phong tục, tập quán và phát huy vai trò chủ thể của người dân. Trọng tâm là triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, trước mắt là giai đoạn 2026-2030. Các nguồn lực được sử dụng đúng mục đích, ưu tiên công trình thiết yếu và những mô hình sinh kế có khả năng đem lại hiệu quả lâu dài.

Phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững

Hộ gia đình miền núi thu nhập cao nhờ phát triển kinh tế trang trại. Ảnh: V.HƯNG 

Một trong những nhiệm vụ quan trọng mà Thành phố đã và đang thực hiện là chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước nâng cao giá trị nông, lâm sản và tạo thêm việc làm tại chỗ cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thực tế, phát triển cây gỗ lớn, dược liệu, kinh tế vườn, kinh tế trang trại và các mô hình sản xuất phù hợp điều kiện từng vùng được chú trọng đầu tư, hỗ trợ phát triển.

Để những tiềm năng này trở thành nguồn thu nhập ổn định cho các hộ gia đình, Thành phố tăng cường các hoạt động hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi phù hợp, tổ chức sản xuất theo nhóm hộ, hợp tác xã và từng bước kết nối với thị trường tiêu thụ. Các mô hình nông nghiệp hàng hóa, lâm nghiệp bền vững, sản xuất dưới tán rừng, chế biến nông - lâm sản và phát triển sản phẩm OCOP được nghiên cứu, lựa chọn theo lợi thế từng địa phương. Đối với dược liệu, việc phát triển gắn với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, quy trình canh tác và khả năng tiêu thụ, tránh đầu tư theo phong trào.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng thu nhập bình quân người dân nông thôn lên khoảng 101 triệu đồng/người/năm, tăng 2,5 lần so với năm 2020; thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số phấn đấu đạt ít nhất bằng một nửa mức bình quân chung của Thành phố. Đồng thời, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phấn đấu giảm xuống dưới 14%.

Đây là những mục tiêu đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành và sự chủ động của chính người dân. Giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn giúp các hộ gia đình có tư liệu sản xuất, kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng tự tạo thu nhập. Mỗi địa phương quan tâm hướng dẫn người dân sử dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ, mạnh dạn đổi mới cách làm, phát huy tinh thần tự lực, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại.

Đầu tư hạ tầng, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài

Giao thông, điện, nước sinh hoạt, thủy lợi, viễn thông và hạ tầng phục vụ sản xuất là những điều kiện thiết yếu để miền núi phát triển. Trong giai đoạn 2021-2025, Thành phố tập trung đầu tư hạ tầng tại khu vực miền núi, 16 công trình giao thông, 8 công trình hạ tầng điện, 13 công trình thủy lợi, 2 công trình nước sinh hoạt và nhiều công trình hạ tầng khác tại các xã Trà Linh, Nam Trà My, đã hoàn thành, trong đó có nhiều công trình đã đưa vào sử dụng, góp phần tạo thuận lợi hơn trong sản xuất, vận chuyển hàng hóa và sinh hoạt, nâng cao đời sống nhân dân.

Trong thời gian tới, Thành phố tiếp tục đầu tư hạ tầng, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn, ưu tiên những công trình cấp bách, tăng khả năng kết nối giữa các xã, thôn, khu vực sản xuất và trung tâm dịch vụ; đồng thời nâng cấp mở rộng khả năng tiếp cận internet và viễn thông, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin thị trường, dịch vụ công trực tuyến và các cơ hội đầu tư kinh doanh.

Việc đầu tư thực hiện đồng bộ, có trọng tâm, tránh dàn trải và bảo đảm công trình được đưa vào sử dụng hiệu quả. Giao thông thuận lợi tạo điều kiện để nông sản hàng hóa dễ tiếp cận thị trường; cải thiện, nâng cấp hệ thống điện, nước, thủy lợi, viễn thông, giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống văn hóa của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có thêm điều kiện phát triển.

Chung sức xây dựng miền núi phát triển bền vững

Để các chủ trương, chính sách phát huy hiệu quả, chính quyền các cấp luôn nêu cao vai trò trách nhiệm trong tổ chức thực hiện, công khai thông tin, kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo đảm nguồn lực đến đúng đối tượng. Việc triển khai các chương trình gắn với nhu cầu thực tế, được kiểm tra, giám sát thường xuyên, có sự tham gia của người dân các địa phương.

Mỗi người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chủ động tìm hiểu các chính sách hỗ trợ, tích cực học tập kinh nghiệm, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, phát triển sản xuất, bảo vệ rừng và giữ gìn môi trường sống. Các hộ gia đình sử dụng hiệu quả nguồn vốn, đất đai và tư liệu sản xuất được hỗ trợ; đồng thời phát huy vai trò của các già làng, người có uy tín trong tuyên truyền, vận động người dân chấp hành nghiêm chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, cùng nhau xây dựng cộng đồng đoàn kết, phát triển.

Phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi là hành trình lâu dài, cần sự đồng lòng quyết tâm của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân. Với sự đầu tư có trọng tâm, chính sách phù hợp thực tiễn và tinh thần chủ động vươn lên của đồng bào, TP. Đà Nẵng hướng tới mục tiêu xây dựng các vùng miền núi ngày càng khởi sắc, sản xuất phát triển, hạ tầng từng bước hoàn thiện, đời sống không ngừng nâng cao, quốc phòng và an ninh được bảo đảm, góp phần xây dựng Thành phố phát triển bao trùm, bền vững./.