Tạp chí Văn nghệ Quân đội: 70 năm một dòng chảy sáng tạo
Mỗi lần nhắc đến Tạp chí Văn nghệ Quân đội, trong lòng những người cầm bút và đông đảo bạn đọc yêu văn học nghệ thuật cả nước lại dâng lên một niềm tự hào, kiêu hãnh. Trải qua gần 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, “Nhà số 4 Lý Nam Đế” (trụ sở Tạp chí Văn nghệ Quân đội - phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội) đã trở thành một địa chỉ văn hóa đặc biệt, nơi hội tụ và tỏa sáng của những tài năng văn học nghệ thuật mang áo lính.
1. Mới đây, trong chỉ thị và lời gửi gắm tới đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên của Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Thượng tướng Trương Thiên Tô, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, đã nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, nỗ lực và trách nhiệm để Tạp chí Văn nghệ Quân đội tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những cơ quan văn học nghệ thuật hàng đầu của đất nước.
Sự tin tưởng của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị chính là điểm tựa vững chắc để Tạp chí Văn nghệ Quân đội bước vào giai đoạn chuẩn bị cho cột mốc lịch sử 70 năm ra số báo đầu tiên (1957-2027) với tư thế của sự kế thừa và bứt phá.

Bìa Tạp chí Văn nghệ Quân đội số đầu tiên, phát hành tháng 1-1957. ẢNH: TƯ LIỆU
Quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo đó, dưới sự chủ trì của Đại tá - nhà văn Phùng Văn Khai, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Ban Biên tập đã xây dựng và triển khai chuỗi công tác chuẩn bị hết sức bài bản, thiết thực và giàu sức lan tỏa.
Trước hết, để khơi nguồn cho những dòng chảy sáng tác mới, một cuộc thi thơ hướng tới kỷ niệm 70 năm ngày ra số báo đầu tiên đã chính thức được phát động. Sự kiện này vừa là sân chơi sáng tạo cho các cây bút trong và ngoài quân ngũ, vừa là nhịp cầu nối liền tâm tư của người lính hôm nay với những trang thơ hào hùng của các thế hệ đi trước.
Cùng với đó, một công trình xuất bản mang tầm vóc tri ân và đúc kết lịch sử cũng đang gấp rút hoàn thiện: bộ tuyển tập tác phẩm của 8 nhà văn của Tạp chí Văn nghệ Quân đội từng được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đã đưa vào in ấn và chuẩn bị phát hành.
Đây là sự tôn vinh xứng đáng dành cho những cây đại thụ đã làm nên phần cốt lõi của văn học chiến tranh cách mạng Việt Nam, khẳng định sức sống bền bỉ của những tác phẩm sinh ra từ khói lửa.
2. Không dừng lại ở những trang văn, diện mạo 70 năm Tạp chí Văn nghệ Quân đội còn được khắc họa đậm nét qua nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng. Các chương trình ca múa nhạc, những đêm thơ mang không khí văn nghệ chiến sĩ đang được dàn dựng công phu.
Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22-12-2026, Tạp chí Văn nghệ Quân đội sẽ phối hợp Viện Phim Việt Nam tổ chức Tuần lễ phim điện ảnh đặc biệt.
Tạp chí Văn nghệ Quân đội trực thuộc Tổng cục Chính trị, Bộ Quốc phòng, ra số đầu tiên vào tháng 1-1957 với vai trò là tạp chí sáng tác văn học và bình luận văn học nghệ thuật của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Điểm nhấn ấn tượng của đợt phim này là toàn bộ tác phẩm điện ảnh trình chiếu đều được chuyển thể hoặc dàn dựng từ kịch bản văn học của các nhà văn xuất thân từ Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Đó là minh chứng cụ thể nhất cho thấy đội ngũ người lính cầm bút ở “Nhà số 4 Lý Nam Đế” bên cạnh để lại những trang tiểu thuyết, trường ca đồ sộ, còn là những cây bút sáng tác kịch bản xuất sắc của điện ảnh Việt Nam.
Công chúng sẽ có cơ hội “sống” lại với những thước phim được thai nghén từ tâm hồn và trí tuệ của các nhà văn quân đội nhiều thế hệ như: Phù Thăng, Xuân Thiều, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Thi, Lê Lựu, Chu Lai, Sương Nguyệt Minh...
“Sự kết hợp giữa văn học và ngôn ngữ điện ảnh hứa hẹn mang đến cho bạn đọc và công chúng những góc nhìn toàn diện, sống động về tầm vóc của đội ngũ nhà văn - chiến sĩ. Như trường hợp của nhà văn Lê Lựu, người đã cày xới sâu sắc vào mảng đề tài nông thôn với những tác phẩm chuyển thể điện ảnh, truyền hình đã trở thành ký ức của nhiều thế hệ như Thời xa vắng, Sóng ở đáy sông...”, Viện trưởng Viện phim Việt Nam Lê Thị Hà cho biết.
Đáng trân trọng hơn cả, xuất phát từ tình yêu mến đặc biệt dành cho tờ báo văn nghệ tiêu biểu của người lính, chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã nhận được sự quan tâm, đồng hành đầy trách nhiệm và ấm áp. Nhiều đơn vị trong toàn quân cũng như các tập đoàn kinh tế lớn đã chủ động tìm đến, dành những nguồn lực tài trợ và sự động viên thiết thực.
Sự tiếp sức quý báu ấy không chỉ giúp các ngày lễ kỷ niệm tới đây thêm phần rực rỡ, sôi nổi, mà còn thể hiện niềm tin, sự tri ân của xã hội đối với những đóng góp bền bỉ của Tạp chí Văn nghệ Quân đội suốt gần 70 năm qua.
Chặng đường 70 năm đang tiến gần với những bước đi khẩn trương và tràn đầy nhiệt huyết. Bằng bản lĩnh, lòng yêu nghề, tinh thần “người lính trên mặt trận văn hóa” cùng sự đồng hành, ủng hộ rộng rãi của toàn quân, toàn dân, tập thể cán bộ, văn nghệ sĩ Tạp chí Văn nghệ Quân đội hôm nay chắc chắn sẽ tạo nên dấu ấn đậm nét, một tiếng vang mới trên bước đường đi tới của tờ văn nghệ tiêu biểu cho lực lượng vũ trang và nền văn học nghệ thuật nước nhà.

