Tập trung chăm sóc lúa vụ mùa

Người dân xã Thanh Phong chăm sóc lúa mùa.

Những ngày cuối tháng 7, nông dân trên địa bàn tỉnh đang tích cực bám đồng để chăm sóc, bón thúc và theo dõi diễn biến sâu bệnh trên cây lúa. Sau những trận mưa xen kẽ nắng nóng, một số diện tích bắt đầu xuất hiện các đối tượng gây hại. Tại cánh đồng xã Thanh Phong, ngay từ sáng sớm, nhiều nông dân đã có mặt trên đồng làm cỏ, sục bùn và kiểm tra tình hình sinh trưởng của lúa. Những ruộng lúa bậc thang xanh mướt đang bước vào giai đoạn đẻ nhánh rộ, hứa hẹn một vụ mùa thuận lợi. Vừa kiểm tra từng khóm lúa, bà Vi Thị Mai, thôn Hai Huân chia sẻ: “Năm nay thời tiết khá thất thường, nắng gắt rồi lại mưa dông nên bà con rất lo sâu bệnh phát sinh. Vì thế, bà con chúng tôi ra thăm đồng mỗi ngày để kiểm tra. Thấy ruộng lúa có dấu hiệu sâu cuốn lá là báo cán bộ xã hướng dẫn xử lý ngay, chứ để chậm vài ngày là sâu phát triển, gây hại rất nhanh. Bây giờ làm lúa không thể theo kinh nghiệm như trước mà phải thường xuyên theo dõi các khuyến cáo của UBND xã”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 22/6, toàn tỉnh đã gieo cấy 95.894,8ha lúa vụ mùa. Trong đó, diện tích cấy đạt 82.707,8ha, diện tích gieo sạ 13.187ha. Hiện, trà lúa sớm đang ở giai đoạn đứng cái; trà chính vụ đẻ nhánh rộ đến cuối đẻ nhánh; trà muộn chủ yếu mới cấy đến bén rễ hồi xanh, tập trung ở các giống nếp dài ngày. Qua kiểm tra thực tế của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng báo cáo của các địa phương, trên đồng ruộng đã ghi nhận sự xuất hiện của nhiều đối tượng dịch hại, như: Sâu cuốn lá nhỏ lứa 5, sâu đục thân bướm hai chấm lứa 4, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh bạc lá, bệnh đốm sọc vi khuẩn cùng một số bệnh sinh lý như nghẹt rễ, vàng lá... Ngoài ra, tại những chân ruộng trũng, nơi nước tiêu thoát chậm sau mưa, một số diện tích đã xuất hiện hiện tượng lá vàng, rễ phát triển kém. Ở những ruộng bón thừa đạm, lá lúa xanh đậm hơn bình thường, nguy cơ phát sinh bệnh bạc lá sau các trận mưa dông.

Theo nhận định thời tiết của Trung tâm Khí tượng thủy văn Thanh Hóa, từ tháng 8/2026, nắng nóng tiếp tục duy trì và giảm dần, áp thấp nhiệt đới và mưa dông tiếp tục xuất hiện, thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa rào vào chiều tối và ban đêm. Điều kiện này không chỉ tạo thuận lợi cho cây lúa sinh trưởng mà còn là môi trường lý tưởng để nhiều loại sâu bệnh phát sinh, lây lan nhanh nếu không được phát hiện sớm. Trước tình hình đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang tích cực phối hợp với các xã, phường phân công cán bộ kỹ thuật bám sát cơ sở, thường xuyên điều tra đồng ruộng, phân loại các trà lúa, đánh giá chính xác giai đoạn sinh trưởng để hướng dẫn nông dân chăm sóc phù hợp.

Đối với lúa chính vụ và trà muộn cần bón phân cân đối, điều tiết nước hợp lý nhằm giúp lúa đẻ nhánh tập trung, tăng số nhánh hữu hiệu; đối với trà sớm cần bón thúc đón đòng đúng thời điểm. Ông Trịnh Văn Chất, Trưởng Phòng Trồng trọt - Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, cho biết: “Điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là nông dân phải thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm sâu bệnh. Không nên phun thuốc theo tâm lý phòng ngừa tràn lan mà phải căn cứ mật độ gây hại và hướng dẫn của cán bộ chuyên môn. Đồng thời, người dân thực hiện nghiêm nguyên tắc “4 đúng” khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, vừa bảo vệ cây trồng, vừa bảo vệ môi trường và sức khỏe”.

Cùng với phòng trừ sâu bệnh, các địa phương cũng đang đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức diệt chuột bằng các biện pháp thủ công như đào hang, đặt bẫy, sử dụng bả sinh học; đồng thời theo dõi chặt chẽ sự xuất hiện của bọ trĩ, dòi đục nõn, ốc bươu vàng, bệnh khô vằn và các đối tượng dịch hại khác để xử lý kịp thời.

Trước tình hình thời tiết còn diễn biến khó lường, đòi hỏi người dân không được chủ quan. Việc bám sát đồng ruộng, chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các đối tượng sâu bệnh sẽ là yếu tố quyết định giúp bảo vệ năng suất, chất lượng lúa vụ mùa năm 2026.