Tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, tạo động lực phát triển cho giai đoạn mới

Tuyến cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng hoàn thành sẽ tạo trục kết nối trực tiếp giữa Ninh Bình với các trung tâm kinh tế lớn của vùng. Ảnh: Anh Tuấn

Đòn bẩy cho tăng trưởng và liên kết vùng

Trên nền tảng tư duy đầu tư tập trung, Ninh Bình đã dồn nguồn lực cho hàng loạt công trình hạ tầng trọng điểm, đặc biệt các dự án giao thông có ý nghĩa chiến lược, tạo không gian phát triển mới và tăng cường kết nối liên vùng.

Tiêu biểu là dự án xây dựng tuyến đường bộ ven biển đoạn qua địa bàn tỉnh, với tổng mức đầu tư 2.655,27 tỷ đồng. Công trình đã hoàn thành và đưa vào khai thác, không chỉ góp phần hoàn thiện trục giao thông ven biển Bắc Bộ mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho các khu vực ven biển, tạo điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư vào công nghiệp, dịch vụ, du lịch và kinh tế biển.

Cùng với đó, dự án đầu tư xây dựng cầu Tân Lang và tuyến đường liên kết vùng được xác định là một trong những công trình động lực của tỉnh, với tổng mức đầu tư 1.496 tỷ đồng, đến nay dự án đã giải ngân 1.164,5 tỷ đồng, nhiều hạng mục chính cơ bản hoàn thành. Tuyến đường đã được đưa vào khai thác từ cuối năm 2025 mang lại ý nghĩa to lớn không chỉ giúp tăng cường kết nối giữa các địa phương trong vùng, rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí vận tải, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa mà còn mang lại diện mạo mới cho một đô thị hiện đại.

Đặc biệt, dự án đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng đoạn qua địa bàn tỉnh được xác định là “xương sống” của kết cấu hạ tầng giao thông đối ngoại. Dự án có tổng mức đầu tư 6.865 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Trung ương và địa phương được bố trí tập trung để bảo đảm tiến độ. Đến nay, giá trị giải ngân đạt 2.504 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026. Tuyến cao tốc này sẽ tạo trục kết nối trực tiếp giữa Ninh Bình với các trung tâm kinh tế lớn của vùng Duyên hải Bắc Bộ, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thu hút đầu tư của tỉnh.

Không chỉ dừng lại ở giao thông, đầu tư công giai đoạn 2021-2025 còn tập trung cho các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu trong lĩnh vực y tế, giáo dục, phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu. Những dự án này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công, cải thiện đời sống nhân dân và tăng cường khả năng chống chịu của địa phương trước các rủi ro thiên tai, dịch bệnh.

Việc tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm đã tạo ra những tác động lan tỏa rõ nét đối với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo đánh giá, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021-2025 ước đạt 9,26%/năm; quy mô GRDP sau sáp nhập 3 tỉnh đạt khoảng 352.164 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đến hết năm 2025 ước đạt 89,15 triệu đồng/năm. Riêng năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 10,65%, là một trong 3 tỉnh có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước (cùng thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh). Thu ngân sách Nhà nước đạt 78.369 tỷ đồng, đứng thứ 7 toàn quốc. Những con số này phản ánh hiệu quả thực chất của định hướng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, gắn hạ tầng với tăng trưởng.

Đầu tư công cũng đã phát huy rõ vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt các nguồn lực xã hội. Trong giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã cấp mới giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 988 dự án ngoài ngân sách, với tổng vốn đăng ký 607.602 tỷ đồng và 3.171 triệu USD. Nhờ đó, tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 665.652 tỷ đồng, góp phần mở rộng quy mô nền kinh tế và tạo thêm việc làm cho người lao động. Ninh Bình hiện là một trong 10 tỉnh thu hút vốn FDI lớn nhất cả nước.

Tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2026-2030

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất trong công tác điều hành phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2021- 2025 là sự thay đổi căn bản trong tư duy đầu tư công. Trên cơ sở quán triệt các quy định của Luật Đầu tư công năm 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành, tỉnh đã kiên định quan điểm không dàn trải nguồn lực, tập trung bố trí vốn cho các ngành, lĩnh vực then chốt, các dự án trọng điểm có khả năng tạo động lực và tác động lan tỏa.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được cân đối, bố trí để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh đạt 188.039,3 tỷ đồng, trong đó ngân sách địa phương 163.487,4 tỷ đồng; ngân sách Trung ương 24.551,9 tỷ đồng, tập trung cho các dự án có tính chất liên vùng, liên tỉnh. Quy mô nguồn lực này cho thấy quyết tâm rất lớn của tỉnh trong việc chủ động tạo dư địa đầu tư cho phát triển.

Điều đáng chú ý là việc phân bổ vốn không chỉ dựa trên nhu cầu trước mắt, mà gắn chặt với khả năng cân đối ngân sách, yêu cầu phát triển dài hạn và hiệu quả sử dụng vốn. Nhiều dự án đầu tư manh mún, kém hiệu quả, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ đã được rà soát, điều chỉnh hoặc cắt giảm quy mô; thay vào đó, nguồn lực được ưu tiên cho các công trình có vai trò dẫn dắt phát triển.

Thực tiễn triển khai cho thấy, cách làm này đã góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công. Đến hết tháng 12/2025, tỉnh đã giải ngân khoảng 46.270 tỷ đồng, bằng 161,38% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao, điều này cho thấy sự chuyển biến trong năng lực tổ chức thực hiện, điều hành và phối hợp giữa các cấp, các ngành. Đồng thời qua đây cũng khẳng định giải ngân đầu tư công tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh với mức tăng trưởng GRDP đạt hai con số.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025 đã tạo nền tảng quan trọng để Ninh Bình bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. Định hướng đầu tư công giai đoạn 2026-2030 tiếp tục nhấn mạnh nguyên tắc tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, có tính chất động lực, liên vùng, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công trong thu hút các nguồn lực xã hội.

Có thể khẳng định, lựa chọn đầu tư có trọng tâm, trọng điểm là định hướng xuyên suốt trong chiến lược phát triển của tỉnh. Cách làm này đang từng bước khẳng định hiệu quả, tạo động lực mới cho tăng trưởng, góp phần đưa Ninh Bình phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Nguyễn Thơm