Ninh Bình: tập trung toàn lực khoanh vùng tiêu úng và bảo vệ an toàn đê điều

Toàn cảnh khu vực dân cư ngoài đê thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn bị ngập do nước lũ sông Hoàng Long dâng cao. Ảnh: Ngọc Linh

Theo Báo cáo nhanh chiều 18/9 của Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Ninh Bình, trong suốt 24 giờ qua, thời tiết trên địa bàn phổ biến nhiều mây, có mưa rào và dông. Lượng mưa dồn dập kéo dài từ ngày 13/9 đến nay đã vượt mốc 500 mm tại các trạm khí tượng Cúc Phương và Nho Quan, các trạm ghi nhận lượng mưa trên 400mm, gần 500 mm gồm: Bến Đế, Như Tân, Hưng Thi, Phú Lễ.

Do lưu lượng nước từ thượng nguồn đổ về lớn, đỉnh lũ trên sông Hoàng Long tại trạm Bến Đế đã ghi nhận mốc 4,93 m vào 03h30’ ngày 18/9, vượt mức báo động 3 tới 0,93 m. Đến trưa cùng ngày, sông Hoàng Long tại Gián Khẩu và sông Đáy tại trạm Ninh Bình cũng lần lượt lập đỉnh. Tính đến 16h00 ngày 18/9, mặc dù mực nước đã qua thời điểm dâng cao nhất và đang xuống chậm, đỉnh lũ tại hầu hết các trạm thủy văn chính vẫn đang giữ ở mức báo động 3 hoặc trên báo động 3.

So với ngày 17/9 - thời điểm mực nước các dòng sông liên tục gia tăng và biến động phức tạp, biến chuyển lớn nhất trong ngày 18/9 là lũ đã chững lại và bắt đầu quá trình rút chậm. Mặc dù áp lực nước sông bắt đầu giảm dần, song việc tích tụ nước bãi sông kéo dài đã khiến diện ngập úng tại các vùng ven đê mở rộng hơn.

Lực lượng Cảnh sát giao thông túc trực hướng dẫn các phương tiện lưu thông an toàn qua tuyến đường ĐT.477 (đoạn đầu cầu Nho Quan) bị ngập sâu. Ảnh: Nguyễn Lựu

Toàn tỉnh hiện ghi nhận 5.765 hộ dân khu vực ngoài đê bị ngập nước, tập trung tại các xã Gia Tường, Thanh Lâm, Phú Sơn, Gia Viễn và các phường Phù Vân, Châu Sơn, Tây Hoa Lư. Trước diễn biến phức tạp của mưa lũ, lực lượng chức năng đã khẩn trương di dời hơn 300 hộ dân với hơn 1.000 nhân khẩu khu vực ngoài đê cùng 2 hộ/9 nhân khẩu xã Phú Sơn (do sụt lún nền nhà) đến nơi an toàn.

Tại một số điểm nước bắt đầu rút như thôn Nhân Phẩm (xã Yên Mạc), một số hộ dân đã an tâm trở về dọn dẹp nhà cửa.

Về giáo dục ghi nhận 10 điểm trường phải tạm thời cho học sinh nghỉ học hoặc chuyển sang hình thức học trực tuyến, trong khi điểm Trường Tiểu học 1 Hoàng Đông (phường Duy Hà) đã đón học sinh trở lại trường.

Trường Tiểu học Gia Viễn (Phân hiệu 2) bị ngập nước, nhà trường đã chủ động cho học sinh tạm thời nghỉ học để đảm bảo an toàn. Ảnh: Ngọc Linh

Về sản xuất nông nghiệp, toàn tỉnh có gần 10.900 ha lúa Mùa bị ảnh hưởng, trong đó hàng trăm héc-ta rơi vào tình trạng ngập trắng. Ngoài ra, hơn 340 ha diện tích nuôi trồng thủy sản tại các xã Gia Phong, Thanh Sơn bị tràn bờ, cùng một số diện tích hoa màu bị thiệt hại cục bộ. Đối với hệ thống hồ chứa, toàn bộ 46 hồ nước trên địa bàn tỉnh đã tích đầy dung tích và đang duy trì xả tràn chủ động để đón các đợt lũ tiếp theo.

Nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn cho hệ thống đê điều và tính mạng người dân, gần 1.800 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, dân quân tự vệ cùng hàng trăm phương tiện chuyên dụng đã được huy động túc trực 24/24h. Các lực lượng đã kịp thời xử lý giờ đầu gia cố đoạn sạt lở mái đê tả Đáy tại phường Kim Bảng; đắp tôn cao 200 m bao tải cát chống tràn tại khu vực đường Lý Thường Kiệt (phường Phù Vân); đồng thời khẩn trương khắc phục sự cố rò rỉ, sụt lún tại cống Sầy (xã Thanh Sơn) và cắm biển cảnh báo nguy hiểm tại điểm xói trôi cống Quảng Mào (xã Phú Sơn).

Cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát PCCC & CNCH tích cực hỗ trợ người dân vận chuyển phương tiện qua đoạn đường ngập lụt. Ảnh: Nguyễn Lựu

Hiện các đơn vị quản lý thủy nông đang vận hành tối đa công suất của 675 máy bơm điện và 160 cống tiêu đầu mối, 1 cống hồ và 25 tràn để khẩn trương khoanh vùng tiêu thoát nước cho sản xuất nông nghiệp, khu đô thị và khu công nghiệp.

Trước tình hình thiên tai còn tiềm ẩn nhiều phức tạp, nhiệm vụ hàng đầu hiện nay là các cấp, các ngành và địa phương phải triển khai thực hiện nghiêm túc Thông báo số 508-TB/TU ngày 17/9/2026 thông báo kết luận của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy và các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh về công tác ứng phó mưa lũ, tiêu úng, bảo đảm an toàn đê điều và dân cư trên địa bàn.

Bên cạnh việc liên tục theo dõi, cập nhật sát sao diễn biến mưa lũ, các địa phương phải chủ động rà soát, sơ tán dân sinh sống ở vùng bãi sông, vùng ngập lụt và vùng đê bối khi có tình huống lũ lớn phát sinh. Tại các điểm sơ tán, chính quyền cần chuẩn bị chu đáo, cung cấp đầy đủ điều kiện sinh hoạt và các nhu yếu phẩm thiết yếu như thực phẩm, thuốc men, nước uống sạch cho bà con.

Cùng với đó, công tác gác đê, bảo vệ công trình phải được thắt chặt. Các đơn vị liên quan cần duy trì lực lượng tuần tra, canh gác hệ thống đê điều theo đúng quy định tại Thông tư 01/2009/TT-BNN; thường xuyên kiểm tra độ an toàn của hồ đập, các tuyến đê, kè, cống (đặc biệt là cống dưới đê) và các công trình đang thi công dở dang nhằm sớm phát hiện các sự cố mạch đùn, mạch sủi, sạt lở để xử lý ngay từ giờ đầu. Mọi phương án hộ đê phải sẵn sàng nhân lực, vật tư, trang thiết bị theo phương châm "4 tại chỗ" để chủ động ứng phó kịp thời trước mọi tình huống bất ngờ.

Trạm bơm Gia Viễn vận hành tối đa công suất tiêu thoát nước, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Ảnh: Nguyễn Lựu

Đối với công tác sản xuất, các Công ty Khai thác công trình thủy lợi có nhiệm vụ vận hành tối đa và linh hoạt hệ thống trạm bơm tiêu úng, khẩn trương khắc phục sự cố điện để máy bơm hoạt động liên tục, đồng thời chủ động các giải pháp duy trì bơm an toàn ngay cả khi nước sông dâng cao hơn bể xả. Tại các vùng ngập cục bộ, lực lượng chức năng cần khoanh vùng, huy động thêm máy bơm dầu, bơm điện dã chiến để bơm nhiều cấp, nhiều cầu, quyết tâm bảo vệ tối đa năng suất lúa Mùa và hoa màu.

Đối với các hồ chứa, việc vận hành phải tuân thủ nghiêm quy trình để vừa bảo đảm an toàn công trình vừa bảo vệ vùng hạ du. Song song với đó, tại những khu vực nước vừa rút, các ngành chức năng phải khẩn trương chỉ đạo tiêu độc, khử trùng, xử lý nguồn nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường, quyết không để phát sinh dịch bệnh trên người và gia súc, gia cầm, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống.