Tàu chở hàng quân sự Nga bị trừng phạt xuất hiện ở nơi không ngờ

Một tàu chở hàng quân sự Nga bị trừng phạt đã xuất hiện ở Libya cuối tuần qua, sau một hành trình được theo dõi sát sao qua Biển Baltic và Eo biển Anh.

Đó là Mys Zhelaniya, một tàu chở hàng có tải trọng 17.000 DWT, thuộc sở hữu của công ty Transstroy LLC – một doanh nghiệp Nga bị Mỹ trừng phạt do liên quan đến các dự án năng lượng của Moscow ở bờ biển Bắc Cực.

Theo dữ liệu theo dõi hàng hải và hình ảnh vệ tinh, Mys Zhelaniya đã khởi hành từ Baltiysk – căn cứ hải quân chính của Nga tại vùng lãnh thổ Kaliningrad – vào đầu tháng 1. Con tàu đi cùng với một tàu bị trừng phạt khác là Sparta IV, và được hộ tống bởi tàu khu trục lớp Udaloy mang tên Severomorsk, một tàu chiến chống ngầm lớn của Hải quân Nga.

Việc hộ tống nghiêm ngặt này cho thấy hàng hóa trên tàu có giá trị chiến lược cao. Trên hệ thống định vị công khai, Mys Zhelaniya che giấu điểm đến, nhưng dữ liệu vệ tinh xác nhận vào ngày 16/1 nó đã cập cảng Tobruk ở Libya, nơi hàng hóa được dỡ xuống.

Tobruk, một cảng biển quan trọng ở miền Đông Libya, hiện được kiểm soát bởi lực lượng dân quân của Tướng Khalifa Haftar – một nhân vật được Nga hậu thuẫn mạnh mẽ trong cuộc nội chiến Libya kéo dài. Cảng này đang được sử dụng như một điểm trung chuyển cho các lô hàng quân sự Nga.

Tàu Mys Zhelaniya thuộc sở hữu của một doanh nghiệp Nga bị Mỹ trừng phạt do liên quan đến các dự án năng lượng của Moscow ở bờ biển Bắc Cực. Ảnh: Marine Traffic

Trong khi Mys Zhelaniya dừng chân ở Tobruk, tàu Sparta IV tiếp tục hành trình, với điểm đến được công khai tuyên bố là cảng Port Said ở Ai Cập. Tuy nhiên, con tàu được cho là thực chất đang hướng tới cảng Tartus ở Syria, nơi có căn cứ hải quân quan trọng và duy nhất của Nga ở Địa Trung Hải – như một phần của tuyến đường "Syria Express" chuyên chở vũ khí và vật tư.

Kể từ khi Syria có chính quyền mới, Nga đang mất dần quyền tiếp cận với căn cứ trọng điểm ở Tartus. Việc lực lượng dân quân thân Nga kiểm soát Tobruk ở Libya, và việc các tàu quân sự Nga thỉnh thoảng ghé cảng, đã làm dấy lên suy đoán rằng cảng này có thể trở thành căn cứ thay thế cho Hải quân Nga ở Địa Trung Hải.

Trong thời gian này, Tobruk được cho là điểm trung chuyển hàng hóa quân sự dành cho Quân đoàn châu Phi – một đơn vị kế nhiệm Tập đoàn quân sự tư nhân Wagner PMC của Nga ở châu Phi, đã được đổi tên và sáp nhập vào hệ thống quân đội Nga – đã hoạt động ở Libya từ năm 2024.

Vụ việc tàu Mys Zhelaniya cập bến Libya không chỉ là một động thái quân sự mà còn mang ý nghĩa địa chính trị lớn.

Nga hoạt động từ một loạt căn cứ ở Libya trong khu vực và đã tái kích hoạt các cơ sở bỏ hoang để mở rộng phạm vi ảnh hưởng, đáng chú ý nhất là căn cứ Matan al-Sarra – một tiền đồn hẻo lánh, bị bỏ hoang lâu ngày nằm ở Đông Nam Libya và gần biên giới với Cộng hòa Chad.

Đường băng tại căn cứ này đã bị nứt nẻ rõ rệt do nắng nóng, và một nửa số tòa nhà bị vùi trong cát sa mạc, nhưng những dấu hiệu rõ ràng của sự sống đã xuất hiện ở một trại hỗ trợ gần đó. Các nhà phân tích cho biết, các hoạt động sâu rộng này được hỗ trợ bởi các chuyến hàng vận chuyển qua Tartus.

Minh Đức (Theo Maritime Executive, Marine Insight)