Ukraine đề phòng Nga tập kích bằng tên lửa 'xuyên thủng mọi lá chắn'

Báo chí Ukraine dẫn nguồn từ tờ báo quốc phòng Defense Express cho biết Nga đã điều động loạt khí tài tác chiến chiến lược gần biên giới với Ukraine, khiến giới chức Kiev cảnh giác cao độ.

Theo thông tin công bố vào ngày 22/1, Quân đội Nga triển khai 24 xe chở đạn kiêm bệ phóng 9P701, thuộc tổ hợp tên lửa chiến thuật Iskander-M1, tới các trận địa gần vùng tây Ukraine.

Mỗi xe bệ phóng này có khả năng mang tới 4 tên lửa hành trình Novator 9M729, gấp đôi cơ số so với biến thể Iskander nguyên bản.

Nếu khai hỏa đồng loạt, lực lượng này có thể phóng lên tới 96 tên lửa 9M729 trong một lần chiến đấu.

Tên lửa hành trình Novator 9M729 là sản phẩm của Cục Thiết kế Novator đặt tại thành phố Yekaterinburg, Liên bang Nga.

Đây là loại tên lửa có tầm bay rất xa, được ước tính có thể lên tới khoảng 2.500 km, đủ để tấn công hầu hết lãnh thổ Ukraine nếu phóng từ trận địa sâu bên trong Nga.

Tên lửa có khả năng mang cả đầu đạn thông thường hoặc đầu đạn hạt nhân, khiến nó trở thành mối đe dọa cả trong tác chiến chiến thuật lẫn chiến lược.

Novator 9M729 vốn xuất hiện lần đầu trong các đợt giao tranh từ năm 2022, nhưng được cho là đã không được sử dụng thường xuyên sau một số sự cố gây hư hại bệ phóng.

Sau đó, chương trình phát triển tên lửa này tiếp tục được đẩy mạnh và nâng cấp để cải thiện độ tin cậy và hiệu quả chiến đấu.

Chiến lược sử dụng tên lửa như 9M729 khiến Ukraine lo ngại vì tính chất khó bị đánh chặn của chúng.

Các tên lửa hành trình hiện đại thường bay rất thấp và theo quỹ đạo phức tạp, giúp chúng tránh được nhiều hệ thống radar và tên lửa phòng không hiện có.

Trong quá khứ, một chỉ huy Bộ tư lệnh Chiến lược Mỹ đã từng thừa nhận rằng loại tên lửa này có thể đánh bại nhiều lá chắn phòng không của Mỹ và các nước đồng minh châu Âu nếu bắn với số lượng lớn.

Một phần lý do khiến Ukraine lo ngại là số lượng tên lửa 9M729 hiện tại được cho là không nhiều.

Theo thống kê đến tháng 10/2025, Nga chỉ sử dụng loại đạn này trong 23 cuộc tập kích và được cho là chỉ có khoảng 50 quả trong kho.

Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Bộ Quốc phòng Nga đã đặt mua thêm khoảng 95 quả tên lửa mới, mở rộng kho dự trữ để sẵn sàng sử dụng trong các chiến dịch sắp tới.

Mối đe dọa từ tên lửa 9M729 không chỉ nằm ở tầm bay và khả năng né phòng không. Nếu được phóng với số lượng lớn, chúng có khả năng gây quá tải cho các hệ thống phòng không Ukraine hiện đang bảo vệ không phận.

Điều này sẽ buộc phòng không Ukraine phải cơ động, phân tán lực lượng và đôi khi phải chấp nhận để một phần tên lửa lọt qua phòng thủ để đối phó với các ngòi nổ tiếp theo.

Trước áp lực đó, Ukraine đã tăng cường phối hợp với các đồng minh, trong đó có việc triển khai tổ hợp phòng không tầm cao Patriot để bảo vệ các khu vực chiến lược như thành phố Kharkov và các trung tâm công nghiệp.

Các hệ thống này sử dụng tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE do Mỹ sản xuất, giúp tăng khả năng tiêu diệt các mục tiêu tấn công từ xa.

Mặc dù hiện chưa có dấu hiệu cho thấy Nga sẽ sử dụng số lượng lớn tên lửa 9M729 trong các đợt tập kích sắp tới, nhưng việc điều động khí tài này đã khiến giới quân sự Ukraine cảnh giác.

Việc tăng cường triển khai bệ phóng 9P701 cho thấy Moskva đặt trọng tâm vào việc duy trì sức ép chiến lược và tận dụng các hệ thống tấn công tầm xa để buộc Kiev phân tán nguồn lực phòng thủ.

Theo các nhà phân tích, cuộc chiến giữa Nga và Ukraine ngày càng chứng tỏ tính chất chiến tranh tên lửa và tác chiến tầm xa.

Trong bối cảnh các hệ thống phòng không đều có giới hạn về số lượng và khả năng, việc sở hữu các tên lửa tầm xa như 9M729 có thể tạo ra lợi thế mang tính quyết định nếu được sử dụng đúng thời điểm.

Đồng thời, áp lực này đòi hỏi Ukraine và các đồng minh phải tiếp tục nâng cấp phòng không, tìm kiếm các giải pháp đánh chặn hiệu quả đối với các mục tiêu bay thấp và tấn công từ nhiều hướng.

Với tốc độ phát triển chiến tranh hiện đại và sự xuất hiện của các loại vũ khí tầm xa ngày càng phức tạp, việc theo dõi sát sao chương trình sản xuất và triển khai vũ khí của đối phương là điều thiết yếu.

Tên lửa 9M729, dù còn hạn chế về số lượng, vẫn là một trong những yếu tố khiến Ukraine phải chuẩn bị kỹ lưỡng để đối phó trong những giai đoạn tiếp theo của xung đột.

Việt Hùng