Tàu thám hiểm NASA ghi lại cảnh bình minh trên Sao Hỏa

Hình ảnh được chụp bằng camera Mastcam của tàu thám hiểm Curiosity khoảng một giờ sau khi Mặt trời mọc. Phía xa là những vách đá bị gió bào mòn, nằm trong khu vực tàu thám hiểm đang khám phá trên núi Sharp.

Hình ảnh bề mặt Sao Hỏa do tàu Curiosity của NASA chụp vào ngày 11/8/2026. Ảnh: NASA

Curiosity hạ cánh xuống miệng núi lửa Gale gần xích đạo Sao Hỏa năm 2012. Từ năm 2014, tàu bắt đầu di chuyển lên núi Sharp, ngọn núi cao khoảng 5 km nằm giữa lòng miệng núi lửa.

Những đỉnh đá sáng màu xuất hiện trong hình ảnh mới có hình dạng khác biệt so với các lớp đá mà Curiosity từng đi qua. Các nhà khoa học cho rằng chúng có thể hình thành từ trầm tích do gió thổi vào miệng núi lửa, có thể là cát hoặc tro bụi từ hoạt động núi lửa gần đó.

Theo nhà khoa học Ashwin Vasavada tại Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA ở California, sau khi các trầm tích cứng lại thành đá, hàng triệu năm gió mạnh đã bào mòn chúng, tạo thành những dãy núi đặc trưng được gọi là yardang.

Các nhà khoa học ước tính lớp đá này hình thành khoảng 3 tỷ năm trước và trải dài khoảng 16 km về phía tây bắc núi Sharp.

Điều đáng chú ý là lớp yardang dường như không thuộc chuỗi địa tầng liên tục tạo nên núi Sharp. Nó nằm phía trên một khu vực được các nhà địa chất gọi là bất chỉnh hợp, nơi các lớp đá cũ từng bị xói mòn trước khi những lớp trầm tích mới hình thành.

Trong quá trình khám phá núi Sharp, Curiosity đã đạt độ cao hơn 1 km, mức cao nhất mà tàu từng đạt được trên bề mặt Sao Hỏa.

Núi Sharp gồm nhiều lớp đá, mỗi lớp lưu giữ dấu vết về một giai đoạn trong lịch sử địa chất của hành tinh. Việc nghiên cứu những lớp đá này giúp các nhà khoa học tìm hiểu về thời kỳ Sao Hỏa từng ấm và ẩm hơn hiện nay, khi nước tồn tại trên bề mặt dưới dạng hồ và suối.

NASA dự kiến Curiosity có thể tiếp cận lớp đá yardang vào năm 2027 hoặc 2028. Khi đó, tàu sẽ sử dụng các thiết bị khoa học để phân tích chi tiết thành phần và lịch sử địa chất của khu vực.

Curiosity hiện tập trung nghiên cứu địa chất và khí hậu Sao Hỏa, đồng thời tìm kiếm bằng chứng cho thấy hành tinh này từng có môi trường phù hợp với sự sống vi sinh vật. Đây là một trong hai tàu thám hiểm của NASA vẫn đang hoạt động trên Sao Hỏa, bên cạnh Perseverance, hiện khám phá khu vực rìa miệng núi lửa Jezero.

Theo ông Vasavada, khung cảnh trong hình ảnh mới có nét tương đồng với Thung lũng Monument ở bang Arizona, Mỹ, với những vách đá trải dài dưới bầu trời rộng lớn.

“Giống Trái đất, nhưng chắc chắn là Sao Hỏa”, ông Vasavada mô tả về khung cảnh mà Curiosity ghi lại.