Tây Ban Nha thực hiện ca ghép mặt 'chưa từng có'

Bệnh nhân được ghép mặt chụp ảnh cùng các bác sĩ bệnh viện Vall d'Hebron ngày 2/2. Ca phẫu thuật được thực hiện năm 2025. Ảnh: Bệnh viện Vall d'Hebron

Theo thông báo của Bệnh viện Vall d'Hebron, ca phẫu thuật bao gồm ghép mô tổ hợp từ phần trung tâm khuôn mặt và có sự tham gia của khoảng 100 chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó có phẫu thuật tạo hình, gây mê, tâm thần học và miễn dịch học. Đây được xem là một trong những dạng ghép mô phức tạp nhất trong y học hiện đại.

Ca phẫu thuật kéo dài từ 15 - 24 tiếng, và bao gồm việc cấy ghép da, cơ, dây thần kinh, mỡ và xương để khôi phục các chức năng quan trọng như thở, nhai và nói. Ảnh: Bệnh viện Vall d'Hebron

Điểm chưa từng có tiền lệ nằm ở chỗ người hiến tặng đã bày tỏ nguyện vọng hiến khuôn mặt của mình trước khi trải qua quy trình trợ tử - một hình thức hỗ trợ y tế trong việc chấm dứt sự sống vốn đã được hợp pháp hóa tại Tây Ban Nha.

Người nhận ghép được xác định bằng tên riêng Carme. Bệnh nhân này bị hoại tử mô mặt do nhiễm khuẩn bắt nguồn từ vết côn trùng cắn, khiến khả năng nói, ăn và nhìn bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chia sẻ tại họp báo, Carme cho biết quá trình hồi phục đang tiến triển tích cực: “Khi soi gương ở nhà, tôi cảm thấy mình đang dần trông giống chính mình hơn”.

Ca phẫu thuật đánh dấu một cột mốc quan trọng trong y học cấy ghép toàn cầu. Ảnh: Bệnh viện Vall d'Hebron

Các chuyên gia cho biết ghép mặt là một trong những hình thức ghép mô phức tạp nhất, đòi hỏi mức độ tương thích rất cao giữa người hiến và người nhận. Hai bên phải cùng giới tính, cùng nhóm máu và cấu trúc khuôn mặt tương đồng. Ngoài yếu tố kỹ thuật, đánh giá tâm lý cũng giữ vai trò quan trọng, do người nhận phải thích nghi với diện mạo mới và quá trình điều trị ức chế miễn dịch lâu dài.

Bà Carme nói chuyện với các bác sĩ tại Bệnh viện Vall d'Hebron ở Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 2/2. Ảnh: Bệnh viện Vall d'Hebron

Tây Ban Nha từ lâu được xem là quốc gia đi đầu thế giới về ghép tạng, duy trì vị trí dẫn đầu trong hơn ba thập kỷ qua. Với dân số khoảng 49,4 triệu người, nước này có hệ thống điều phối hiến – ghép tạng được đánh giá hiệu quả và minh bạch. Riêng trong năm vừa qua, khoảng 6.300 ca ghép tạng đã được thực hiện, trong đó ghép thận chiếm tỷ lệ lớn nhất.

Trong lĩnh vực ghép mặt, Vall d'Hebron là một trong những trung tâm có nhiều kinh nghiệm. Một nửa trong số sáu ca ghép mặt từng được thực hiện tại Tây Ban Nha do đội ngũ bệnh viện này đảm trách. Cơ sở y tế này cũng từng thực hiện ca ghép toàn bộ khuôn mặt đầu tiên trên thế giới vào năm 2010.

Vall d'Hebron là một trong những trung tâm có nhiều kinh nghiệm về ghép mặt. Ảnh: Bệnh viện Vall d'Hebron

Tây Ban Nha hợp pháp hóa trợ tử từ năm 2021. Dữ liệu chính phủ cho thấy trong năm 2024 có 426 người được hỗ trợ thực hiện trợ tử. Đại diện bệnh viện cho biết ca ghép mặt nói trên diễn ra vào mùa thu năm 2025, song không công bố ngày cụ thể vì lý do riêng tư.

Hồng Nhung