Tây Ninh gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch

Không gian quần thể công trình tâm linh trên đỉnh Núi Bà Đen nhìn từ trên cao. (Ảnh: Thanh Tân/TTXVN)

Theo ông Nguyễn Tấn Quốc, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tây Ninh, trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh sẽ tập trung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa nhằm tạo chuyển biến toàn diện trong xây dựng con người, gia đình Việt Nam; nâng cao khả năng tiếp cận, thụ hưởng văn hóa của người dân.

Tỉnh đồng thời huy động nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, bảo tồn và phát huy di sản, xây dựng môi trường văn hóa cơ sở lành mạnh, phát triển nguồn nhân lực văn hóa, nghệ thuật chất lượng cao.

Với tổng nhu cầu kinh phí gần 3.000 tỷ đồng, Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, Tây Ninh phấn đấu hoàn thành tu bổ, tôn tạo tổng thể Di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Trung ương Cục miền Nam và Di tích quốc gia Căn cứ Xứ ủy, Ủy ban Hành chính kháng chiến Nam Bộ (1946-1949); tu bổ, tôn tạo khoảng 70% di tích quốc gia trên địa bàn, tương đương khoảng 35/50 di tích. Tỉnh cũng phấn đấu 96/96 xã, phường đạt tiêu chí phát triển văn hóa toàn diện.

Theo ông Nguyễn Tấn Quốc, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là gắn bảo tồn di sản với phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, khai thác lợi thế du lịch địa phương. Tây Ninh tập trung xây dựng Khu du lịch quốc gia núi Bà Đen trở thành thương hiệu du lịch văn hóa, tâm linh và sinh thái tầm quốc tế; kết nối với Vườn quốc gia Lò Gò-Xa Mát, Khu bảo tồn đất ngập nước Láng Sen, hồ Dầu Tiếng, Tòa thánh Cao Đài, chùa Tôn Thạnh, Vàm Nhựt Tảo và các điểm di tích lịch sử, văn hóa, hình thành chuỗi giá trị văn hóa-du lịch đặc sắc, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh. Các lĩnh vực có lợi thế khác như nghệ thuật biểu diễn, ẩm thực và thủ công mỹ nghệ cũng được định hướng phát triển.

Cùng với đó, tỉnh đặt mục tiêu đầu tư, nâng cấp các thiết chế văn hóa cấp tỉnh, nâng cao hiệu quả hoạt động thiết chế văn hóa cấp xã, phường; phấn đấu 100% tổ chức hoạt động văn hóa, nghệ thuật được số hóa và ứng dụng thành tựu Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; 100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân trên địa bàn được tiếp cận, tham gia giáo dục nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa. Tỉnh cũng phấn đấu đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho 90% đội ngũ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; hỗ trợ sáng tác, công bố và phổ biến các tác phẩm văn học, nghệ thuật chất lượng cao.

Không gian xanh của Vườn Quốc gia Lò Gò-Xa Mát bao quanh Khu di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, tạo nên cảnh quan đặc trưng của vùng căn cứ cách mạng. (Ảnh: Giang Phương/TTXVN)

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tây Ninh, tổng nhu cầu kinh phí thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 là gần 3.000 tỷ đồng, trong đó cấp tỉnh gần 1.650 tỷ đồng, cấp xã gần 1.350 tỷ đồng; riêng năm 2026 dự kiến hơn 123 tỷ đồng.

Nguồn kinh phí gồm ngân sách nhà nước và vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án, chính sách khác, vốn tín dụng và các nguồn huy động hợp pháp từ doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức kinh tế, cộng đồng.

Cơ chế thực hiện Chương trình được thiết kế theo hướng phân bổ vốn đúng tiêu chí, định mức, bảo đảm đủ nguồn lực, tránh chồng chéo với các chương trình mục tiêu quốc gia khác. Ngân sách nhà nước hỗ trợ toàn bộ một số nhiệm vụ như nghiên cứu, khảo sát, thống kê, số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu; đào tạo, tập huấn, tuyên truyền; lập hồ sơ, kiểm kê, bảo tồn di sản có nguy cơ mai một và tu bổ cấp thiết một số di tích. Các hoạt động xây dựng, nâng cấp thiết chế văn hóa, thể thao; bảo tồn di tích gắn với cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, danh lam thắng cảnh; tổ chức hoạt động văn hóa cộng đồng, phát triển văn học, nghệ thuật và công nghiệp văn hóa được hỗ trợ một phần theo từng nội dung.

Tây Ninh cũng ưu tiên ngân sách cho địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn nhằm thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền, nông thôn và đô thị. Đồng thời, tỉnh áp dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 111/2024/QH15 của Quốc hội và đề xuất chính sách hỗ trợ dự án phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, thúc đẩy đa dạng biểu đạt văn hóa, hỗ trợ tài năng trẻ, người dân tộc thiểu số, phụ nữ, nghệ nhân và người thực hành di sản văn hóa phi vật thể phù hợp khả năng ngân sách.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa yêu cầu việc triển khai Chương trình phải bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phân công rõ trách nhiệm giữa các cấp, ngành, tăng cường kiểm tra, giám sát và phát huy sự tham gia của người dân, cộng đồng trong phát triển văn hóa.

Đây cũng là cơ sở để địa phương chủ động huy động các nguồn vốn hợp pháp, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, bảo đảm kinh phí được sử dụng đúng mục tiêu, đối tượng và quy định./.