Tây Ninh xây lá chắn dữ liệu, mở đường cho chính quyền AI

Với định hướng phát triển hệ sinh thái phương tiện bay không người lái (UAV) gắn với nhu cầu thực tiễn, Tây Ninh từng bước thúc đẩy ứng dụng công nghệ này vào sản xuất, kinh doanh, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế tầm thấp, đồng thời tạo nền tảng phát triển ngành công nghiệp công nghệ cao tại địa phương. Ảnh: Giang Phương - TTXVN

Khi dữ liệu số được xác định là "sinh khí" của quản trị hiện đại, việc thiết lập hành lang an toàn thông tin kiên cố kết hợp cùng việc chủ động đón đầu các làn sóng công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo tự chủ (Autonomous AI) và Bản sao số (Digital Twin) đã trở thành bài toán chiến lược sống còn. Tây Ninh đang từng bước định hình tầm nhìn vượt khỏi mô hình đô thị thông minh truyền thống để hướng tới xây dựng một chính quyền AI-Native an toàn, hiện đại và phát triển bền vững.

Lá chắn an ninh mạng

Trong tiến trình tăng tốc chuyển đổi số và kết nối dữ liệu liên thông từ Trung ương đến địa phương, nguy cơ mất an toàn thông tin và lộ rò rỉ dữ liệu đang đặt ra những thách thức đe dọa trực tiếp đến an ninh quốc gia và sự ổn định của hệ thống chính trị. Các chiến dịch tấn công mạng leo thang mạnh mẽ cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi; nguy cơ gián điệp mạng, tấn công mã độc tống tiền (Ransomware) và mua bán trái phép thông tin cá nhân diễn biến đặc biệt phức tạp.

Lãnh đạo tỉnh tham quan gian hàng trưng bày tại Ngày hội Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh năm 2026. Ảnh: Thanh Tân - TTXVN(10/10), tạo động lực bứt phá cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương trong giai đoạn mới. Ảnh: Thanh Tân - TTXVN

Dẫn chứng từ thực tiễn diễn biến an ninh mạng toàn quốc, tại Hội thảo chuyển đổi số quốc gia: từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia diễn ra tại Tây Ninh (chuỗi sự kiện ngày hội chuyển đổi số diễn ra từ ngày 7-10/10), Thượng tá Đỗ Minh Kim, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an đưa ra cảnh báo: Trong kỷ nguyên số, dữ liệu cá nhân và dữ liệu hệ thống đã trở thành nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng. Riêng trong năm 2025, cơ quan chức năng đã phát hiện khoảng 2 triệu cảnh báo tấn công mạng, trong đó gần 50% sự cố có sự hỗ trợ của Trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động hóa dò quét lỗ hổng và lây nhiễm mã độc với tốc độ cực nhanh. Do đó, bảo đảm an toàn thông tin và an ninh dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu trong quá trình đột phá phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Để xây dựng lá chắn bảo vệ tài nguyên dữ liệu, Thượng tá Đỗ Minh Kim nhấn mạnh, giải pháp then chốt là tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, lãnh đạo; quán triệt thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về bảo vệ bí mật nhà nước trên không gian mạng. Mọi hệ thống thông tin phục vụ chuyển đổi số phải được thẩm định, kiểm tra an toàn nghiêm ngặt trước khi vận hành; triển khai các giải pháp mã hóa đường truyền, thiết lập mật khẩu đủ mạnh hoặc truyền qua đường truyền cơ yếu đối với dữ liệu nội bộ và văn bản mật, quyết không để xảy ra sơ hở lộ rò rỉ thông tin.

Từ đô thị thông minh tới thành phố AI

Trên nền tảng an toàn an ninh dữ liệu được bảo đảm, giải pháp đột phá để nâng cao hiệu suất quản trị công chính là việc chuyển đổi từ các chatbot tra cứu thụ động sang xây dựng Hệ sinh thái AI tự chủ (Autonomous AI Ecosystem).

Lãnh đạo tỉnh tham quan gian hàng trưng bày tại Ngày hội Khoa học, Công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tỉnh Tây Ninh năm 2026. Ảnh: Thanh Tân - TTXVN

Phân tích về xu hướng ứng dụng quy trình làm việc thông minh (Agentic Workflow) trong cơ quan nhà nước, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hiên, giảng viên cao cấp, Khoa Khoa học dữ liệu, Trường Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh chỉ rõ: Các tác nhân AI (AI Agent) hoạt động theo vòng lặp tự chủ gồm Quan sát (Observe), Suy nghĩ (Think) và Hành động (Act), có khả năng tự chủ lập kế hoạch, thực thi nhiệm vụ và tự chỉnh sửa kết quả. Việc triển khai hệ sinh thái AI tự chủ tại Tây Ninh sẽ cung cấp hàng trăm đến hàng nghìn lao động số, góp phần hình thành lực lượng lao động hỗn hợp giữa con người và nhân viên số.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hiên đề xuất phân tách lực lượng AI Agent thành 4 nhóm công tác cho cán bộ công chức: AI Agent cá nhân hóa (trợ lý lịch trình, hỗ trợ ra quyết định); AI Agent dùng chung (tóm tắt, dịch thuật, soạn thảo văn bản); AI Agent chuyên ngành (văn hóa, giáo dục, dân tộc) và Agentic Workflow kết hợp đa Agent để giải quyết các tác vụ hành chính phức tạp. Bằng việc tích hợp giao thức kết nối chuẩn (MCP) cùng việc tuân thủ khung đạo đức AI quốc gia và chính sách khai thác của tỉnh, dự án sẽ là nền tảng chiến lược đưa Tây Ninh đạt mục tiêu Chính quyền AI-Native trước năm 2030 và thúc đẩy sự bứt phá của nền kinh tế AI.

Không dừng lại ở cấp độ quy trình hành chính, tư duy làm chủ công nghệ tại Tây Ninh đang hướng đến nâng tầm thành chiến lược phát triển đô thị tổng thể thông qua mô hình Thành phố AI (AI-Native City).

Các thiết bị bay không người lái hỗ trợ giám sát tài nguyên, môi trường và phục vụ công tác quản lý tại địa phương. Ảnh: Giang Phương - TTXVN

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất định hướng phát triển không gian đô thị mới cho Tây Ninh, ông Jeon Dong Wook, Tổng Giám đốc Công ty Cheil Engineering (Hàn Quốc) nhấn mạnh, chủ đề phát triển hiện nay là “Beyond Smart City, Into AI City”, vượt qua đô thị thông minh, hướng tới thành phố AI. Đô thị thông minh thế hệ mới không chỉ dừng ở khâu thu thập và hiển thị dữ liệu thụ động mà đưa AI trở thành trung tâm vận hành có khả năng hiểu dữ liệu, dự báo kịch bản và hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Chuyên gia Hàn Quốc tư vấn, Tây Ninh ứng dụng mô hình đô thị tích hợp AI ngay từ giai đoạn quy hoạch (AI-Native City), thay thế bộ não trung tâm đơn lẻ bằng kiến trúc nhiều bộ não AI phân tán (Multi-Brain). Hệ thống vận hành đô thị sẽ dựa trên nền tảng Agentic AI (Agentic AI Platform) với bộ điều phối trung tâm (AI Agent Orchestrator) nhằm kết nối nhịp nhàng các Agent chuyên trách giao thông, an toàn, môi trường và năng lượng. Đồng thời, việc đồng bộ không gian thực với Bản sao số (Digital Twin) và tuân thủ nguyên tắc “Con người trong vòng lặp” (Human-in-the-Loop) sẽ bảo đảm mọi quyết định quan trọng của AI đều được con người phê duyệt và chịu trách nhiệm pháp lý.

Chiến lược này được đề xuất triển khai theo lộ trình phân kỳ là ưu tiên thử nghiệm thực chứng hạ tầng AI và Digital Twin tại một khu vực đô thị thí điểm, kiểm chứng hiệu quả vận hành trước khi nhân rộng ra toàn tỉnh Tây Ninh và phát triển thành mô hình mẫu đạt tiêu chuẩn toàn cầu.