Tên lửa ESSM Block 2 tốc độ Mach 4, cán mốc 1.000 quả

Chương trình NATO SEASPARROW vừa ghi nhận cột mốc quan trọng khi bàn giao quả tên lửa ESSM Block 2 thứ 1.000, đánh dấu nỗ lực đẩy mạnh sản xuất trước nhu cầu phòng thủ tàu chiến ngày càng cao. 

Ngày 2/11, Hải quân Mỹ thông báo Chương trình NATO SEASPARROW đã hoàn tất việc giao quả Evolved SeaSparrow Missile Block 2 (tên lửa ESSM Block 2) thứ 1.000. 

Cột mốc được tổ chức tại nhà máy của Raytheon ở Camden, Arkansas vào cuối tháng 10, chỉ khoảng 16 tháng sau khi chương trình đạt mốc 500 quả vào tháng 6/2025. 

Raytheon, nhà thầu chính thuộc RTX, cho biết sản lượng năm trước vượt 350 quả và hiện đang nâng công suất từ khoảng 45 quả mỗi tháng lên mục tiêu 65 quả mỗi tháng, tương đương hơn 700 quả mỗi năm trong trung hạn. 

Nhu cầu tăng mạnh xuất phát từ cả Hải quân Mỹ lẫn 11 quốc gia thành viên còn lại trong liên minh 12 nước, bao gồm Australia, Canada, Đức, Hà Lan, Na Uy, Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ. 

Đội ngũ NATO SeaSparrow cùng các đối tác công nghiệp hội tụ tại thành phố Camden, tiểu bang Arkansas vào ngày 28/10 để kỷ niệm mốc bàn giao quả Evolved SeaSparrow Missile Block 2 (ESSM Block 2) thứ 1.000. Ảnh: Hải quân Mỹ

Dù tốc độ sản xuất đã tăng đáng kể, mức hiện tại vẫn được đánh giá là chưa đủ để nhanh chóng đáp ứng toàn bộ nhu cầu bổ sung kho đạn và xuất khẩu trong bối cảnh tiêu hao thực tế trên các vùng biển có cường độ xung đột cao.

ESSM Block 2 là phiên bản nâng cấp quan trọng của dòng tên lửa phòng không tầm ngắn đến trung bình dành cho tàu chiến, phát triển trên nền tảng SEASPARROW kinh điển. 

Điểm cải tiến cốt lõi nằm ở hệ thống dẫn đường. Khác với Block 1 chỉ sử dụng dẫn đường bán chủ động cần radar chiếu sáng liên tục từ tàu phóng, Block 2 trang bị đầu dò radar kép chế độ chủ động và bán chủ động. 

Chế độ chủ động cho phép tên lửa tự tìm và bám mục tiêu ở giai đoạn cuối mà không phụ thuộc hoàn toàn vào radar tàu, tăng khả năng chống nhiễu và cho phép tấn công nhiều mục tiêu đồng thời hiệu quả hơn. 

Tên lửa được thiết kế để phóng từ hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41, với thể nhồi bốn quả trong một ô phóng, giúp tối ưu hóa số lượng đạn mang theo trên tàu khu trục và tàu hộ tống. 

Tầm bắn công bố khoảng 50 km, tốc độ vượt Mach 4, đủ để đánh chặn máy bay chiến đấu, tên lửa chống hạm, UAV và các mối đe dọa trên không khác ở lớp phòng thủ gần và trung bình của tàu.

Tên lửa đối không tầm trung ESSM Block 2. Nguồn: Seaforces.org.

Về mặt công nghệ, ESSM Block 2 kết hợp thân tên lửa đường kính lớn hơn một phần để chứa anten đầu dò và hệ thống xử lý tín hiệu tiên tiến, đồng thời giữ khả năng cơ động cao nhờ động cơ tên lửa nhiên liệu rắn và hệ thống điều khiển khí động học. 

Việc sản xuất mang tính quốc tế cao, với linh kiện đến từ nhiều quốc gia thành viên liên minh (consortium), giúp phân tán rủi ro chuỗi cung ứng, nhưng cũng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ. 

Raytheon đang đầu tư thêm cơ sở hạ tầng và nguyên liệu để đẩy sản lượng lên mức cao hơn, đồng thời ký các hợp đồng bổ sung trị giá hàng trăm triệu USD để đảm bảo giao hàng đến năm 2030. Một số quốc gia ngoài consortium như Nhật Bản cũng đang triển khai sản xuất theo giấy phép.

Sự kiện cán mốc 1.000 quả cho thấy nỗ lực công nghiệp hóa của Mỹ và đồng minh trong lĩnh vực tên lửa phòng không tàu chiến. 

Tuy nhiên, với sản lượng hiện khoảng 300-350 quả mỗi năm và mục tiêu dài hạn khoảng 700 quả, việc đáp ứng đầy đủ nhu cầu nội địa cùng xuất khẩu vẫn cần thêm thời gian. 

ESSM Block 2 tiếp tục đóng vai trò lớp phòng thủ quan trọng, giúp bảo vệ tàu chiến trước các cuộc tấn công bão hòa bằng tên lửa và máy bay không người lái, đồng thời giảm phụ thuộc vào các loại đạn đắt đỏ hơn như Standard Missile. 

Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào khả năng tích hợp với hệ thống chiến đấu tàu, chất lượng huấn luyện và việc duy trì sản xuất ổn định trong dài hạn.

(Theo navalnews.com, defensewarroom.com, navy.mil)