Tết truyền thống trong nhịp sống sáng tạo

Không gian “Tết Việt – Tết Phố” Bính Ngọ 2026 rộn ràng sắc Xuân giữa lòng phố cổ Hà Nội. Ảnh: PV

Đánh thức Xuân về trong không gian di sản

Với tinh thần xuyên suốt “Tết là một không gian văn hóa sống”, “Tết Việt – Tết Phố” 2026 được thiết kế như một chuỗi trải nghiệm mở. Người dân và du khách không còn đứng ngoài quan sát, mà trở thành một phần của Tết - cùng tham gia nghi lễ, thực hành phong tục, hòa mình vào nhịp sinh hoạt Tết xưa giữa lòng đô thị hiện đại.

Lần đầu tiên, “Chợ Xuân Tết Việt - Tết Phố 2026” được tổ chức tại di tích 22 Hàng Buồm, quy tụ sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống và những vật phẩm quen thuộc mỗi dịp Tết đến. Không gian chợ xuân gợi lại ký ức Tết vùng đồng bằng Bắc Bộ, nơi hương vị, sắc màu và nhịp sống cộng đồng hòa quyện trong cảm xúc rất đỗi thân quen.

Chuỗi hoạt động trọng tâm của chương trình tái hiện trọn vẹn không gian Tết truyền thống: từ rước lễ, cáo yết Thành hoàng, dựng cây Nêu, đến trình diễn áo dài, âm nhạc dân gian và nghi lễ cổ truyền trong không gian phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm.

Tại ngôi nhà di sản 87 Mã Mây, Tết hiện lên dung dị mà ấm áp qua hình ảnh một gia đình Hà Nội xưa chuẩn bị đón năm mới – mâm cỗ, ban thờ, cành hoa, bàn tay người bà, người mẹ tỉ mỉ chăm chút từng chi tiết. Không gian ấy không chỉ gợi nhớ, mà còn kết nối những giá trị gia đình truyền thống với thế hệ hôm nay.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của “Tết Việt – Tết Phố” 2026 là sự kết nối các di tích trong khu phố cổ với không gian hồ Hoàn Kiếm, tạo nên một chỉnh thể văn hóa liền mạch giữa di sản vật thể và thực hành văn hóa phi vật thể.

Sau 5 năm tổ chức, nghi lễ rước truyền thống và dựng cây Nêu tiếp tục được làm mới về cách tiếp cận. Tuyến rước năm nay mở đầu từ Ô Quan Chưởng – như một “sân khấu di sản” ngoài trời, dẫn dắt dòng chảy lễ hội qua những địa danh giàu giá trị lịch sử của khu phố cổ.

Đặc biệt, hình ảnh 15 kỵ mã xuất hiện trong đoàn rước mang theo thông điệp báo tin Xuân về, Tết đến, tạo dấu ấn thị giác mạnh mẽ giữa không gian đô thị. Song hành cùng đó là những chú ngựa gỗ do thiếu nhi phường Hoàn Kiếm sáng tạo – chi tiết nhỏ nhưng giàu ý nghĩa, thể hiện sự tiếp nối giữa các thế hệ trong việc gìn giữ văn hóa truyền thống.

Lễ dựng cây Nêu tại đình Kim Ngân được lựa chọn như điểm nhấn tâm linh của chương trình, khẳng định chiều sâu tín ngưỡng Tết Việt gắn với không gian đình làng - cội nguồn của đời sống cộng đồng.

Một góc trải nghiệm văn hóa tại không gian “Tết Việt – Tết Phố” Trung tâm văn hóa nghệ thuật, 22 Hàng Buồm, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội. Ảnh: PV

Giữ gìn bản sắc văn hóa Hà thành

“Tết Việt – Tết Phố” 2026 không chỉ dừng lại ở việc phục dựng, mà còn mở ra hướng tiếp cận mới cho công tác bảo tồn di sản: bảo tồn để phát triển, kết nối văn hóa với du lịch, thương mại và kinh tế sáng tạo.

Thông qua các không gian trưng bày, triển lãm mỹ thuật, trải nghiệm nghề thủ công, biểu diễn nghệ thuật và giao lưu với nghệ nhân, chương trình góp phần định hình hình ảnh Hà Nội - Thành phố sáng tạo, nơi truyền thống không nằm trong ký ức, mà hiện diện sống động trong đời sống hôm nay.

Diễn ra từ 17/1 đến 17/3/2026 tại nhiều địa điểm trong khu phố cổ và khu vực hồ Hoàn Kiếm, “Tết Việt - Tết Phố” mang đến chuỗi hoạt động đa dạng: từ lễ rước, dựng cây Nêu, gói bánh chưng, “Thú chơi Tết xưa - Tết nay”, đến các không gian Tết tại di tích, triển lãm nghệ thuật, biểu diễn âm nhạc cổ truyền.

Quan trọng hơn cả, chương trình khơi gợi sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ để Tết không chỉ là ký ức của quá khứ, mà là giá trị sống được tiếp nối, làm mới và lan tỏa trong tương lai.

Không gian “Tết Việt - Tết Phố” Bính Ngọ 2026 vì thế không chỉ là nơi tái hiện phong tục, mà còn trở thành điểm hẹn văn hóa của cộng đồng trong những ngày đầu Xuân. Ở đó, Tết được cảm nhận bằng nhiều giác quan: sắc đỏ của câu đối, hương trầm lan tỏa trong đình cổ, tiếng nhạc dân gian vang lên giữa phố nghề, nhịp bước rộn ràng của đoàn rước hòa cùng dòng người du xuân. Mỗi chi tiết nhỏ đều góp phần tạo nên một bức tranh Tết vừa thân quen, vừa mới mẻ.

Điều làm nên sức sống của chương trình chính là sự tham gia chủ động của cộng đồng. Từ nghệ nhân làng nghề, nhà nghiên cứu văn hóa, các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống đến người dân và du khách, tất cả cùng chung tay “kể” câu chuyện về Tết Việt theo cách của thời đại hôm nay. Những hoạt động trải nghiệm, tương tác không chỉ giúp công chúng hiểu hơn về giá trị văn hóa truyền thống, mà còn khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ di sản trong đời sống đương đại.

Trong dòng chảy phát triển nhanh của đô thị, “Tết Việt - Tết Phố” trở thành khoảng lặng cần thiết để mỗi người chậm lại, kết nối với cội nguồn và tìm thấy sự cân bằng giữa hiện đại và truyền thống. Chính từ những không gian như thế, bản sắc văn hóa Hà Nội được bồi đắp, tiếp tục lan tỏa trong nhịp sống văn hóa đương đại.

Mộc Miên