Thách thức mới về xuất khẩu và logistic cho ngành nhôm

Căng thẳng địa chính trị ngày càng leo thang tại Trung Đông đang đặt ra những thách thức mới về xuất khẩu và logistics cho ngành nhôm vùng Vịnh, song các nhà sản xuất chủ chốt tại khu vực này vẫn duy trì hoạt động sản xuất ổn định và chủ động tích trữ tạm thời một phần sản lượng để ứng phó với các rủi ro.

Theo ông Mahmoud Al-Dailami, Tổng thư ký Hội đồng Nhôm vùng Vịnh, các nhà máy luyện nhôm trong khu vực hiện không gặp trở ngại về công suất vận hành, mà thách thức chủ yếu nằm ở việc đảm bảo chuỗi cung ứng nguyên liệu đầu vào, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Khu vực Vịnh hiện sản xuất trung bình khoảng 17.800 tấn nhôm mỗi ngày, tương đương khoảng 6,5 triệu tấn/năm, chiếm hơn 10% tổng sản lượng toàn cầu. Trong đó, hơn 3,8 triệu tấn - tương đương trên 60% sản lượng - được xuất khẩu sang các thị trường châu Á, châu Âu và Mỹ. Điều này khiến lưu thông hàng hải thông suốt trở thành yếu tố then chốt đối với hiệu quả hoạt động của ngành nhôm vùng Vịnh.

Những diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz đang làm gia tăng lo ngại về gián đoạn vận tải biển, đẩy chi phí cước tàu và phí bảo hiểm tăng cao. Trước nguy cơ này, các doanh nghiệp sản xuất nhôm ở vùng Vịnh đã tạm thời giữ lại một phần sản lượng thay vì xuất khẩu ngay, coi đây là biện pháp quản trị rủi ro ngắn hạn. Theo ông Al-Dailami, lượng hàng này sẽ được đưa trở lại thị trường khi điều kiện ổn định hơn.

Một số nhà máy tại vùng Vịnh hiện duy trì nguồn nguyên liệu đủ tích trữ cho nhiều tháng sản xuất. Tại Saudi Arabia (A-rập Xê-út), các công ty sản xuất nhôm có lợi thế linh hoạt hơn nhờ nguồn nguyên liệu nội địa và khả năng xuất khẩu qua các cảng Biển Đỏ, tránh những điểm nóng căng thẳng hiện nay.

Tác động của bất ổn khu vực đã bắt đầu phản ánh lên thị trường. Tập đoàn Emirates Global Aluminium, nhà sản xuất nhôm lớn nhất của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), thừa nhận hoạt động xuất khẩu nhôm đang bị chậm trễ và cho biết họ có thể sử dụng nguồn hàng dự trữ ngoài khu vực để đáp ứng các đơn hàng.

Giá nhôm trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) đã tăng nhẹ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran có thể kéo dài nhiều tuần, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn xuất khẩu kim loại này từ Trung Đông. Trong phiên giao dịch sáng 3/3 tại Thượng Hải, giá nhôm có thời điểm tăng 1% trước khi điều chỉnh về mức 3.196,50 USD/tấn, sau khi ghi nhận mức tăng 1,7% trong phiên trước đó.

Theo dự báo của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs Group (Mỹ), nếu hoạt động sản xuất nhôm tại vùng Vịnh bị đình trệ một tháng và chi phí năng lượng tại châu Âu tiếp tục leo thang, giá nhôm có thể tăng lên 3.600 USD/tấn. Tuy nhiên, kịch bản cơ sở của Goldman Sachs vẫn cho rằng giá nhôm trung bình trong nửa đầu năm nay sẽ vẫn ở mức khoảng 3.150 USD/tấn.

Giới phân tích nhận định Trung Đông hiện chiếm khoảng 9% sản lượng nhôm toàn cầu và gần 20% nếu không tính Trung Quốc. Vì vậy, bất kỳ gián đoạn kéo dài nào cũng có thể tạo hiệu ứng lan tỏa lên chuỗi cung ứng kim loại toàn cầu. Tuy nhiên, ông Al-Dailami cho rằng còn quá sớm để đánh giá toàn diện tác động, bởi triển vọng của ngành nhôm sẽ phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị trong những tuần tới. Trong ngắn hạn, chiến lược duy trì sản xuất ổn định song song với tích trữ linh hoạt được xem là "van an toàn" giúp các nhà sản xuất nhôm vùng Vịnh bảo toàn dòng chảy thương mại, đồng thời sẵn sàng tăng tốc xuất khẩu khi môi trường kinh doanh trở lại bình thường.

Nguyễn Trường (P/v TTXVN tại Cairo)