Thái Nguyên nỗ lực số hóa dữ liệu đất đai đúng tiến độ

Tỉnh Thái Nguyên đang quyết tâm hoàn thành mục tiêu số hóa dữ liệu đất đai trong vòng 180 ngày, tính từ ngày 2/4/2026.

Những con số biết nói và nguyên nhân

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên, hiện toàn tỉnh vẫn còn khoảng 2,3 triệu thửa đất cần tiếp tục rà soát, bổ sung và xác thực thông tin. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện việc đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trong thời gian 180 ngày, kể từ ngày 2/4/2026.

Theo Công văn số 5796/UBND-NC ngày 24/5/2026, UBND tỉnh ghi nhận một số điểm sáng như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Công an tỉnh cùng nhiều xã, phường đạt trên 20% kế hoạch. Một số địa phương có khối lượng xử lý lớn như Văn Hán (4.070 thửa), Cao Minh (3.206 thửa), Linh Sơn (3.082 thửa)... cho thấy khi có sự vào cuộc quyết liệt, kết quả hoàn toàn có thể đạt được.

Tuy nhiên, phía sau những con số tích cực đó là danh sách dài các địa phương triển khai còn chậm. Điềm Thụy mới đạt 4,2%, Sông Công đạt 2,42%, Tân Cương đạt 3,02%, đặc biệt Quân Chu chỉ đạt 0,95%. Tổng cộng có 28 đơn vị đạt dưới 5% kế hoạch - mức gần như “đứng yên”.

Qua khảo sát tại một số địa phương có tỷ lệ thực hiện thấp, có thể nhận diện ba “điểm nghẽn” chính. Thứ nhất là thiếu nhân lực chuyên môn. Tại nhiều xã như Võ Nhai, Tràng Xá, Nam Hòa..., cán bộ địa chính phải kiêm nhiệm nhiều công việc.

Ông Kiều Xuân Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Hòa, chia sẻ: Chúng tôi vừa làm hồ sơ đất đai, vừa giải quyết tranh chấp, vừa tham gia xây dựng nông thôn mới nên nhân lực rất hạn chế.

Thứ hai là dữ liệu đầu vào chưa bảo đảm chất lượng và thiếu đồng bộ. Ông Phạm Văn Bảy, Trưởng Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Đồng Hỷ, cho biết: Việc số hóa không chỉ đơn thuần là nhập dữ liệu mà còn là quá trình chuẩn hóa dữ liệu. Nếu hồ sơ giấy sai lệch, thiếu thông tin hoặc chồng lấn ranh giới thì càng số hóa càng phát sinh lỗi.

Tại nhiều địa phương, hồ sơ địa chính được hình thành qua nhiều thời kỳ, cập nhật thủ công, thiếu thống nhất. Vì vậy, quá trình “làm sạch” dữ liệu mất nhiều thời gian hơn dự kiến. Có nơi phải tổ chức đo đạc lại thực địa, xác minh từng thửa đất nên tiến độ bị kéo dài.

Ngoài hai nguyên nhân trên, còn có tình trạng thiếu quyết liệt trong công tác chỉ đạo, điều hành. Một số địa phương vẫn cho rằng đây là nhiệm vụ của ngành chuyên môn cấp trên nên chưa nhận thức đầy đủ vai trò, trách nhiệm của cấp cơ sở.

Trái ngược với các địa phương có kết quả thấp, những đơn vị đạt tiến độ cao đều có cách làm khá rõ ràng. Ông Nguyễn Kim Quyết, Phó Chủ tịch UBND xã Văn Hán, cho biết: Chúng tôi triển khai theo phương châm cuốn chiếu từng xóm, hoàn thành đến đâu chắc đến đó.

Hay tại một số xã, phường đạt kết quả tốt, việc huy động lực lượng công an tham gia xác minh thông tin dân cư, hỗ trợ đối soát dữ liệu cũng giúp rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện.

Cần một “cú hích” để tháo gỡ “nút thắt”

Để đạt mục tiêu đề ra, nhiều ý kiến cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết là tăng cường nhân lực, có thể điều động tạm thời hoặc thuê dịch vụ chuyên nghiệp để hỗ trợ các địa phương có tiến độ thấp. Thứ hai, chuẩn hóa dữ liệu gốc theo phương châm “làm đến đâu chắc đến đó”, tránh chạy theo số lượng. Thứ ba, siết chặt trách nhiệm người đứng đầu, gắn kết quả thực hiện với công tác đánh giá, xếp loại thi đua.

Quan trọng hơn, cần thay đổi nhận thức rằng số hóa dữ liệu đất đai không phải là nhiệm vụ riêng của ngành Nông nghiệp và Môi trường mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị.

Ông Đặng Văn Huy, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thái Nguyên, khẳng định: Tỉnh Thái Nguyên đang nỗ lực hoàn thiện việc đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai theo đúng tiến độ đề ra. Hiện nay, Sở đang tăng cường, huy động tối đa nguồn nhân lực hỗ trợ cấp xã nhằm hoàn thành mục tiêu đã đặt ra.

Khi nhân lực được bổ sung, dữ liệu được chuẩn hóa và trách nhiệm được siết chặt, khoảng cách giữa các địa phương sẽ dần được thu hẹp. Điều còn lại là quyết tâm - không chỉ trên giấy tờ mà trong từng thửa đất được số hóa, từng dòng dữ liệu được làm sạch và từng địa phương thực sự vào cuộc.