Thăm dò khoáng sản graphit tại Lào Cai: Doanh nghiệp bất ngờ rút hồ sơ đề nghị

Dự án đề nghị trùng với giấy phép thăm dò đã cấp

Mới đây, ngày 31/7/2026, Công ty Cổ phần Kim Thành (do ông Trần Quang Vinh làm Giám đốc), có địa chỉ trụ sở tại Tổ 6, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai, đã gửi văn bản tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản quặng graphite trên địa bàn xã Đông Cuông và xã Mậu A, tỉnh Lào Cai.

Xã Mậu A, tỉnh Lào Cai là một trong khu vực nằm trong đề nghị dự án thăm dò khoáng sản graphit của Công ty CP Kim Thành.

Theo hồ sơ đề nghị, tổng diện tích thăm dò được doanh nghiệp này đề xuất lên tới 154 ha và 35,3 ha, được xác định bởi các điểm góc tọa độ chi tiết trên bản đồ khu vực kèm theo. Thời hạn thăm dò dự kiến kéo dài 36 tháng (3 năm) kể từ ngày giấy phép được cấp.

Về mục đích sử dụng, văn bản của Công ty CP Kim Thành cho rằng các khoáng sản nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt, nếu được đưa vào khai thác sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao, tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương, tăng thu cho nguồn ngân sách. Công ty CP Kim Thành cũng cam kết thực hiện đúng quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản cùng các quy định khác của pháp luật có liên quan.

Về nội dung này, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi Tạp chí Kinh tế Môi trường - Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam phản hồi thông tin về việc phối hợp thông tin trao đổi chuyên môn phục vụ công tác phản biện khoa học đối với đề xuất thăm dò khoáng sản tại Lào Cai.

Theo đó, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho biết, trước đây Bộ Tài nguyên và Môi trường đã cấp giấy phép thăm dò khoáng sản số 312/GP-BTNMT ngày 30/1/2018 cho Công ty CP Khoáng sản Yên Bái VPG thăm dò graphit tại khu vực thuộc các xã An Bình, Đông Cuông, Ngòi A và Yên Thái, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (nay là xã Đông Cuông và Mậu A, tỉnh Lào Cai) có diện tích là 189,3 ha.

Kết quả thăm dò của Công ty CP Khoáng sản Yên Bái VPG đã được hội đồng đánh giá trực lượng khoáng sản quốc gia phê duyệt trữ lượng và khoáng sản đi kèm trong Báo cáo kết quả thăm dò graphit tại các xã An Bình, Đông Cuông, Ngòi A và Yên Thái, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái tại Quyết định số 1181/QĐ-HĐTLKS ngày 01/9/2021. Tại điều 2 Quyết định ghi nhận các tài liệu của báo cáo được sử dụng để lập dự án đầu tư khai thác mỏ và giao nộp lưu trữ địa chất (toạ độ diện tích khu vực thăm dò và phê duyệt trữ lượng được thể hiện tại Phụ lục 1 giấy phép thăm dò và phụ lục 01 Quyết định phê duyệt trữ lượng).

Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam cho hay, Công ty CP Kim Thành nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò và được Bộ phận một cửa Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp nhận ngày 31/7/2026. Tuy nhiên, ngày 10/8/2026, Công ty CP Kim Thành có văn bản số 96/CV-KT ngày 10/8/2026 việc việc rút hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản khu vực quặng graphit thuộc các xã Đông Cuông và Mậu A, tỉnh Lào Cai và được Bộ phận một cửa trả hồ sơ cùng ngày.

Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam kiểm tra toạ độ, diện tích khu vực Công ty CP Kim Thành đề nghị cấp giấy phép thăm dò trùng với toạ độ, diện tích đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép thăm dò số 312 ngày 30/1/2018 cho phép Công ty CP khoáng sản Yên Bái và đã được Hội đồng đánh giá trữ lượng khoáng sản quốc gia phê duyệt trữ lượng.

Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế

Về góc độ kinh tế môi trường và giải pháp phòng ngừa rủi ro sinh thái Về quan điểm và định hướng: Bộ Nông nghiệp và Môi trường kiên định với quan điểm "Phát triển kinh tế phải hài hòa với thiên nhiên, tôn trọng quy luật tự nhiên, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế" đã được quy định rõ là quan điểm tại Quyết định số 450/QĐ-TTg ngày 13/4/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai.

Về các tiêu chí kỹ thuật, cơ chế giám sát và ràng buộc trách nhiệm Mặc dù, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam không thẩm định hồ sơ đề nghị cấp giấy phép thăm dò khoáng sản của Công ty cổ phần Kim Thành (do Công ty đã rút hồ sơ). Tuy nhiên, liên quan đến khu vực Đông Cuông, xã Mậu A, tỉnh Lào Cai đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường (trước đây) cấp Giấy phép thăm dò khoáng sản số 312/GP-BTNMT ngày 30/01/2018 cho phép Công ty cổ phần Khoáng sản Yên Bái VPG thăm dò graphit.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 của Giấy phép số 312/GP-BTNMT quy định rõ trách nhiệm của Công ty cổ phần Khoáng sản Yên Bái VPG: "... thi công các hạng mục công việc đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn lao động, bảo vệ môi trường, an toàn vật liệu nổ; ...". Đồng thời, tại khoản 3 Điều 2 của Giấy phép số 312-BTNMT, Công ty có trách nhiệm: "3. Thông báo kế hoạch, thời hạn triển khai thi công các hạng mục công tác thăm dò cho Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; chịu sự kiểm tra, giám sát của Tổng địa chất và Khoáng sản Việt Nam trong quá trình thi công hệ phương pháp kỹ thuật và các hạng mục công việc theo đề án.". Việc giám sát thi công đề án thăm dò tại thời điểm Công ty cổ phần Khoáng sản Yên Bái VPG tổ chức thăm dò khoáng sản theo Giấy phép số 312/GP-BTNMT nêu trên được thực hiện theo quy định tại Thông tư số 44/2016/TT-BTNMT ngày 26/12/2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định nội dung công tác giám sát thi công đề án thăm dò khoáng sản.

Qua tìm hiểu của phóng viên, Công ty CP Kim Thành cũng từng vi phạm quy định về môi trường trong triển khai khai thác khoáng sản như ngày 28/3/2025, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Yên Bái - Nguyễn Thế Phước đã ký Quyết định số 637/QĐ-XPHC xử phạt Công ty Cổ phần Kim Thành (trụ sở tại phường Tân An, thị xã Nghĩa Lộ) số tiền hơn 259 triệu đồng, do lấn chiếm hơn 1,7 ha đất công tại xã Cao Phạ, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái (nay là tỉnh Lào Cai).

Năm 2022, Công ty Cổ phần Kim Thành cũng từng bị Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường Yên Bái (cũ) xử phạt 50 triệu đồng do không kiểm soát tốt chất thải trong quá trình khai thác, chế biến khoáng sản, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường nước các suối Nậm Lùng và Nậm Kim - hai dòng suối có vai trò quan trọng trong sinh hoạt, sản xuất của người dân xã Tú Lệ, huyện Văn Chấn và xã La Pán Tẩn, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái cũ.