Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện: Chủ động tích lũy để hưởng lương hưu và chăm sóc sức khỏe tuổi già

Mở rộng cơ hội thụ hưởng cho lao động tự do

Bà Hồ Thị Tú, Phó Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia (BHXH Đồng Nai) tuyên truyền chính sách BHXH tự nguyện đến hội viên, nông dân. Ảnh: Hạnh Dung

Bà Hồ Thị Tú, Phó Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia (BHXH Đồng Nai) cho biết: BHXH tự nguyện dành cho công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc và không phải là người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng.

Đối tượng tham gia rất đa dạng, bao gồm người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên và viên chức đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc.

Điểm thu hút của BHXH tự nguyện là mức đóng được thiết kế rất linh hoạt. Mức đóng hằng tháng bằng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH. Người tham gia được chủ động lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng. Mức thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn (1,5 triệu đồng/tháng). Mức cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu (mức lương cơ sở) tại thời điểm đóng.

Đặc biệt, để hỗ trợ và khuyến khích người dân tham gia, Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng BHXH hằng tháng bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn.

Cụ thể, hỗ trợ 50% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo; hỗ trợ 40% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo; hỗ trợ 30% đối với người tham gia là người dân tộc thiểu số, hỗ trợ 20% đối với các đối tượng khác.

Phương thức đóng cũng rất đa dạng. Người tham gia có thể chọn đóng hằng tháng, 3 tháng/lần, 6 tháng/lần, 12 tháng/lần, hoặc đóng một lần cho nhiều năm về sau (không quá 5 năm). Trường hợp đã đủ điều kiện về tuổi đời nhưng thời gian đóng còn thiếu không quá 10 năm thì được đóng một lần cho đủ 20 năm để hưởng lương hưu ngay.

Đa dạng quyền lợi và chế độ hưởng hấp dẫn

Người tham gia BHXH tự nguyện khi đủ điều kiện sẽ được cấp thẻ BHYT miễn phí, giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh khi về già. Ảnh: Hạnh Dung

Bà Hồ Thị Tú cho hay: Khi tham gia BHXH tự nguyện, người lao động sẽ được hưởng trọn vẹn các chế độ an sinh thiết thực như: trợ cấp thai sản, chế độ hưu trí, cấp thẻ BHYT miễn phí, chế độ tử tuất…

Cụ thể, đối với trợ cấp thai sản, điều kiện hưởng áp dụng cho lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con khi có thời gian đóng BHXH tự nguyện (hoặc vừa đóng bắt buộc vừa đóng tự nguyện) từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh. Mức trợ cấp là 2 triệu đồng cho mỗi con được sinh ra hoặc mỗi thai từ 22 tuần tuổi trở lên chết trong tử cung hoặc chết trong khi chuyển dạ.

Về chế độ hưu trí, từ ngày 1-7-2025, người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi có đủ 15 năm đóng BHXH trở lên và đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định. Tuổi nghỉ hưu tính từ ngày 1-1-2025 được lộ trình như sau: Nam đủ 61 tuổi 3 tháng; sau đó mỗi năm tăng thêm 3 tháng cho đến khi đạt 62 tuổi vào năm 2028; nữ đủ 56 tuổi 8 tháng; sau đó mỗi năm tăng thêm 4 tháng cho đến khi đạt 60 tuổi vào năm 2035.

Mức hưởng lương hưu hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng hằng tháng nhân với mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH. Tỷ lệ hưởng lương hưu tính 45% tương ứng với 15 năm đóng đối với lao động nữ và 20 năm đóng đối với lao động nam. Sau đó, cứ thêm mỗi năm đóng được tính thêm 2%, mức tối đa bằng 75%.

Người đang hưởng lương hưu từ BHXH tự nguyện sẽ được cơ quan BHXH cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng khám, chữa bệnh cao, giúp giảm nhẹ gánh nặng chi phí y tế khi tuổi cao sức yếu. Bên cạnh đó, lương hưu hằng tháng liên tục được Nhà nước điều chỉnh tăng dựa trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế, đảm bảo cuộc sống ổn định cho người hưởng.

Bà Hồ Thị Tú nhấn mạnh: Trường hợp người đang đóng BHXH tự nguyện (có thời gian đóng từ đủ 60 tháng trở lên) hoặc đang hưởng lương hưu chẳng may qua đời, thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người tham gia qua đời. Ngoài ra, người đang đóng BHXH tự nguyện hoặc đang bảo lưu thời gian đóng BHXH qua đời thì thân nhân được hưởng trợ cấp tử tuất một lần. Mức trợ cấp được tính theo số năm đã đóng BHXH.

Bà Hồ Thị Tú khẳng định: "BHXH tự nguyện không vì mục tiêu lợi nhuận mà hướng đến mục tiêu an sinh xã hội bền vững. Tham gia BHXH tự nguyện ngày hôm nay chính là sự đầu tư đúng đắn nhất vì sự ổn định cuộc sống của bản thân và gia đình trong tương lai."