Tham vấn về cơ chế, chính sách tại dự thảo Luật Đô thị đặc biệt

Chuỗi hoạt động có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (đại diện là bà Nguyễn Phương Thủy, Phó Chủ nhiệm và bà Nguyễn Thị Hồng Chương, Đại biểu Quốc hội chuyên trách); Vụ Công tác Quốc hội, địa phương và đoàn thể, Văn phòng Chính phủ (đại diện là ông Vũ Mạnh Dũng); các Bộ, ngành quản lý nhà nước có nội dung liên quan đến dự thảo Luật; các đơn vị liên quan thuộc Bộ Tư pháp; các sở, ban, ngành của TP Hồ Chí Minh; các chuyên gia, nhà khoa học.

Về việc xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt, Cục trưởng Nguyễn Hồng Hải cho biết, thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND TP Hồ Chí Minh và các Bộ, ngành liên quan xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt để trình Chính phủ chậm nhất ngày 15/7/2026. Việc xây dựng Luật nhằm tạo lập hành lang pháp lý ổn định, đột phá và khả thi về vị trí, vai trò, cơ chế, chính sách cũng như thẩm quyền, trách nhiệm trong xây dựng, quản lý, phát triển và bảo vệ đô thị đặc biệt.

Trong đó, TP Hồ Chí Minh được định hướng phát triển trở thành đô thị tầm quốc tế, có năng lực cạnh tranh toàn cầu, vận hành theo mô hình đa cực, đa trung tâm, sở hữu hệ thống hạ tầng và quản trị hiện đại, thông minh; là cực tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của cả nước. Dự thảo Luật cũng hướng tới xây dựng cơ chế pháp lý để các địa phương khác khi được công nhận là đô thị đặc biệt có thể áp dụng các cơ chế, chính sách phù hợp theo quy định của Quốc hội.

Quang cảnh các phiên làm việc.

Dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là tinh thần đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, bảo đảm pháp luật đi trước một bước, tạo không gian phát triển, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tăng cường tư duy kiến tạo phát triển; Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, dự thảo thể chế hóa các định hướng, nhiệm vụ phát triển TP Hồ Chí Minh theo các nghị quyết của Trung ương và Quốc hội; chú trọng xây dựng mô hình phát triển mới, đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển hạ tầng chiến lược, hạ tầng số và đổi mới sáng tạo. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế phân quyền mạnh mẽ cho đô thị đặc biệt, gắn với kiểm soát quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng chống tham nhũng, lãng phí và khuyến khích đội ngũ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Các phiên làm việc tập trung theo các nhóm vấn đề tại dự thảo Luật; trong đó:

Phiên làm việc chiều 17/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực xây dựng như quy hoạch và phát triển đô thị; cảng mở và Quản lý kết cấu hạ tầng hàng hải; phát triển không gian ngầm và không gian tầm thấp; quy hoạch đô thị, điều kiện điều chỉnh và quy chuẩn kiến trúc; nhà ở và đất đai… Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Xây dựng (đại diện 05 đơn vị thuộc Bộ Xây dựng); Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục Kiểm soát thủ tục hành chính - KSTTHC); chuyên gia, nhà khoa học.

- Phiên làm việc sáng 18/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực tài chính như quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách, cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích, phúc lợi xã hội, mục đích công cộng khác. Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Bộ Tài chính (đại diện 10 đơn vị của Bộ Tài chính); Ngân hàng Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao; UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC), chuyên gia, nhà khoa học.

Các đại biểu phát biểu tại các phiên làm việc.

- Phiên làm việc chiều 18/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực công thương như thẩm quyền đầu tư, quản lý, khai thác, sử dụng không giam ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao, phát triển hạ tầng giao thông, vận tải, logistics, trung tâm outlet và bảo vệ môi trường, sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân trong quản lý, sử dụng tài sản để phục vụ kinh tế - xã hội. Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Công Thương (đại diện đơn vị thuộc Bộ Công Thương); UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC), chuyên gia, nhà khoa học.

- Phiên làm việc sáng 19/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường như quản lý, sử dụng, bảo vệ tài nguyên, cơ chế, chính sách về đầu tư tại Vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ trên địa bàn Thành phố, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu vùng, đô thị đặc biệt. Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường (đại diện 08 đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường); UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC); chuyên gia, nhà khoa học.

- Phiên làm việc chiều 19/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực nội vụ như nhiệm vụ, quyền hạn về tổ chức bộ máy, chế độ công vụ; chính sách thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực và chính sách an sinh xã hội. Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Nội vụ (đại diện 03 đơn vị thuộc Bộ Nội vụ); UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC); chuyên gia, nhà khoa học..

- Phiên làm việc sáng 20/6: Tập trung thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực khoa học công nghệ như cơ chế, chính sách phát triển khoa học công nghệ, thử nghiệm có kiểm soát trong một số lĩnh vực, quản lý rủi ro trong hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát triển khu công nghệ cao… Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Khoa học và Công nghệ (đại diện 09 đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ); UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC); chuyên gia, nhà khoa học..

- Phiên làm việc chiều 20/6: Thảo luận, cho ý kiến các nội dung về phạm vi điều chỉnh; về cơ chế chính sách thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng, y tế, giáo dục và đào tạo. Về cơ bản, các đại biểu tham dự cuộc họp thống nhất sự cần thiết ban hành Luật và các chủ trương lớn trong dự thảo Luật. Tuy nhiên, đại diện các Bộ, ngành cũng đề nghị dự thảo Luật cân nhắc một số nội dung về: phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng; về bảo đảm trật tự, an toàn đô thị, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, về phòng cháy chữa cháy; về chủ trương phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; về thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực, phạm vi thí điểm trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo; về chính sách mua thẻ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chưa có để thực hiện chủ trương bao phủ toàn dân; về tiêu chí công nhận hạng cơ sở lưu trú du lịch, về văn hóa dân tộc thiểu số… Phiên làm việc có sự tham gia của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; Văn phòng Chính phủ; Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; UBND TP Hồ Chí Minh (đại diện các Sở, ngành); Bộ Tư pháp (đại diện các đơn vị xây dựng pháp luật, Cục KSTTHC); chuyên gia, nhà khoa học.

Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các cơ quan, Bộ, ngành, đơn vị, chuyên gia, ngày 21/6/2026, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế phối hợp với các Sở, ngành của TP Hồ Chí Minh, các đơn vị liên quan thuộc Bộ với sự tham gia của đại diện Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội và chuyên gia thực hiện việc rà soát, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật và tài liệu thuộc Hồ sơ dự án Luật. Bộ Tư pháp sẽ tiếp tụcphối hợp chặt chẽ với UBND TP Hồ Chí Minh, các Bộ, ngành, địa phương liên quan để nghiên cứu tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt trước khi thực hiện các bước tiếp theo trong xây dựng dự án Luật theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.